جعفری لنگرودی دکتر محمد جعفر آراء شورای عالی ثبت و شرح آن همان منبع، صفحه ۵۳۲. مزرعه برای متصرف حق مالکیت نسبت به عین ایجاد نمی کند. همچنین است استیلای سایر دارندگان حقوق عینی نظیر حق ارتفاق و حق انتفاع که در حقوق روم از آن با عنوان «شبه تصرف تعبیر شده است به عبارت دیگر در وضعیتی که به موجب قانون و یا قرارداد ملک از تصرف مادی و معنوی مالک خارج و فقط با هدف انتفاع و استفاده متصرف از ملک دیگری ید امانی برقرار می شود، حق مالکیت به وجود نمی آید تا بر پایه آن متصرف بتواند تقاضای ثبت کند. به نظر می رسد در برخی از اختلافات معیار محدود و معین بودن مدت زمان تصرف بتواند برای تشخیص چنین تصرفاتی راهگشا باشد. زیرا تصرفات مستأجر محدودی دارد. در غیر این صورت قرارداد بین متصرف و طرف او باطل خواهد بود. اما مالکیت حقی دائمی است و جز به اسباب خاص و شرایط استثنایی زائل نمی شود.
بنا بر آنچه گفته شد، در صورتی که وضع ید بر ملک دیگری به موجب قرارداد باشد، با هدف نیل به یکی از دو منظور صورت می گیرد:
الف) وضع ید بر ملک دیگری به منظور استفاده از آن باشد. مانند وضع ید مستأجر در عقد اجاره.
ب وضع ید بر ملک دیگری، به منظور حفاظت از آن باشد. مانند وضع ید مستودع در عقد ودیعه. وجه مشترک هر دو گونه وضع ید خارج شدن ملک از تصرف مادی مالک به صورت کامل و استقرار ید متصرف خواه مستأجر و خواه مستودع و مانند آن هاست. به طور کلی و در مفهوم عام، کلیه کسانی که وضع ید و تصرفات آنها بر ملک دیگری به موجب قرارداد یا قانون باشد، امین محسوب می شوند و تصرفات آنها در واقع دنباله تصرفات مالک است. پس در این گونه موارد عرف نیز ملک را تحت سلطه و استیلای کسی میداند که تصرف به حساب او و یا به دستور او صورت گرفته است. هیأت عمومی دیوان عالی کشور در رأی شماره ۳۳/۹۷۶ مورخ ۱۳۴۸/۱/۱۸ در این باره می گوید تصرف مستأجر، در حکم تصرف موجر است.
۱. طیرانیان دکتر غلامرضا - دعاوی تصرف انتشارات کتابخانه گنج دانش چاپ سوم ۱۳۸۷، صفحات ۲۷ و ۲۸، صفحه ۲۹. قانون مدنی ماده ۴۶۸ در اجاره اشیاء مدت اجاره باید معین شود و الا اجاره باطل است.
قانون مدنی ماده ۵۱۸ مزارعه عقدی است که به موجب آن احد طرفین زمینی را برای مدت معینی به طرف دیگر میدهد که آن را زراعت کرده حاصل را تقسیم کنند. بروجردی عبده، محمد - اصول حقوقی دیوان عالی تمیز، صفحه ۳۹.
به نظر میرسد منظور از تصرف مستأجر در رأی مذکور، وضع یده است. زیرا مداخله مستأجر به لحاظ داشتن اذن از موجر، صرفاً شامل تصرفات مادی میشود و تصرفات حقوقی را در بر نمی گیرد. مثلاً مستأجر بر مبنای قرارداد اجاره نمی تواند عین مستاجره را بفروشد یا آن را صلح نماید یا به رهن گذارد یا وثیقه طلب بستانکاران قرار دهد و حتی بدون إذن موجر نمی تواند آن را اجاره دهد. رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور به شماره ۱۲ مورخ ۱۳۵۱/۸/۲ دقیقاً مؤید این نکته است که مقرر میدارد نظر به این که شخصیت حقوقی شرکت تجارتی از مدیر آن به کلی مجزا و امکان برکناری مدیر شرکت همیشه موجود است و همین که منافع عین مستأجره به شرکتی واگذار شد، مستأجر، شرکت است نه مدیر آن، بنابراین هر گاه در سند اجاره حق انتقال ب. غ. جزئاً یا کلاً از مستأجر سلب شده و او مورد اجاره را به شرکتی، ولو خود مدیر آن باشد واگذار نماید انتقال ب. غ. تحقق یافته و نظر شعبه ۳۹ دادگاه شهرستان تهران در این زمینه صحیح و منطبق با اصول و موازین قانونی است ...
بنابراین حتی اگر موجر نیز ضمن قرارداد اجاره اختیاراتی در این خصوص به مستأجر داده باشد این موضوع ارتباطی به عقد اجاره ندارد و خود قرارداد دیگری است که متضمن نیابت مستأجر از طرف موجر است. ضمناً به به نحوی که قبلاً نیز گفته شد، تصرف به عنوان مالکیت قطعاً با وجود قصد تملک ملازمه دارد. پس اگر کسی زمینی را بدون قصد تملک آباد سازد و برای مثال قصد او بیتوته کردن و استراحت در آن برای چند روز یا چند هفته باشد. تصرفات او نیز به لحاظ فقدان قصد تملک تصرف به عنوان مالکیت تلقی نخواهد شد و از این بابت هیچ حقی برای او ایجاد نخواهد کرد.
موارد مرتبط 17
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3263 مورخ 1384/05/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 518 ق.م
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
عدم ذکر مدت در عقد مزارعه
ماده 518 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
انعقاد عقد مزارعه نسبت به ملک غیر
ماده 518 قانون مدنی استناد کرد و بیان داشت که در عقد مزارعه
مواد مرتبط 1
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 518 — قانون مدنی
قانون مدنی ماده 518
دکترین 13
-
مقاله
هماستناد
تصرف مالکانه — ملکی که سابقه ثبت ندارد و مورد
ماده 518 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تصرف مالکانه — نکته دوم اینکه تصرف می تواند در
ماده 518 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تصرف مالکانه — نکته دوم اینکه تصرف می تواند در
ماده 518 ق.م
-
مقاله
هماستناد
حق ریشه
ماده 518 ق.م
-
مقاله
هماستناد
حق ریشه — در حقوق ایران عقدی وجود دارد موسوم
ماده 518 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فصل نخست – فرآیند مزایده ۵ ۲۴۵ — است
ماده 518 ق.م
-
مقاله
هماستناد
فصل نخست – فرآیند مزایده ۵ ۲۴۵ — تسلیم سکه تقلبی به دایره اجرا از
ماده 518 ق.م
-
مقاله
هماستناد
استصناع سفارش ساخت — قرارداد استصناع ابزاری است برای برطرف کردن
ماده 518 قانون مدنی مزارعه عقدی است که به موجب آن احد طرفین زمینی را برای
-
مقاله
هماستناد
استصناع سفارش ساخت — در اینجا وزارتخانه ها از طریق بانک
ماده 518 قانون مدنی مزارعه عقدی است که به موجب آن احد طرفین زمینی را برای
-
مقاله
هماستناد
استصناع سفارش ساخت — در اینجا وزارتخانه ها از طریق بانک
ماده 518 قانون مدنی مزارعه عقدی است که به موجب آن احد طرفین زمینی را برای
-
مقاله
هماستناد
مالکانه بودن تصرف — طیرانیان دکتر غلامرضا - دعاوی تصرف انتشارات
قانون مدنی ماده 518
-
مقاله
هماستناد
مالکانه بودن تصرف — قانون مدنی ماده ۵۱۸ مزارعه عقدی است
قانون مدنی ماده 518
-
مقاله
هماستناد
انفساخ (حقوق): اقسام
ماده 518 قانون مدنی مزارعه عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین (مزارع
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
