مالکیت مافی‌الذمه: منشا مالکیت مافی الذمه

مالکیت ما فی الذمه، ممکن است ناشی از عقد ، ایقاع ، یا واقعه حقوقی باشد. عقودی که منجر به حصول مالکیت ما فی الذمه می‌گردند؛ عبارتند از: حواله ، هبه دین به مدیون، و بیع دین به مدیون، ایقاعاتی که منجر به حصول مالکیت ما فی الذمه می‌گردند؛ عبارتند از: طلاق پیش از دخول ، نسبت به بازگشت مالکیت نیمی از مهر به شوهر ، و ابراء ، همچنین ارث، یکی از وقایع حقوقی است که در صورت مدیون بودن بدهکار به داین، باعث تحقق مالکیت ما فی الذمه می‌گردد، البته تا وقتی که تکلیف بدهی‌ها و وصیت‌ های میت، معلوم نگردیده باشد؛ مالکیت مافی الذمه به وجود نیامده و وارثی که مدیون مورث خود بوده، نمی‌تواند در این زمینه ادعایی داشته باشد. منبع: فرهنگ عناصرشناسی (حقوق مدنی، حقوق جزا)، گنج دانش، 1382