حق پدیدآورنده اثر ادبی یا.... و ترتیب بازداشت آن

۷۷۶ هر پدید آورنده دائری بر دائر خود حقی معنوی و نیز حقی مادی دارد. جنبه معنوی حق پدیدآورنده که تعلق جنبه فکری اثر به او و نیز نظرات باورها و چندی و چونی خدمت او را نشان می دهد به قابل واگذاری به موجب قرار داد است و نه حتی به ارث می رسد (ماده ۴ قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب سال ۱۳۴۸) و بنابراین بازداشت جنبه معنوی اثر مطرح نمی شود. اما جنبه مادی حق پدیدآورنده اثر که حقی مالی است قابل واگذاری بوده و به ارث نیز می رسد. بنابراین اگرچه حق معنوی پدیدآورنده اثر ماهیتاً قابل نقل و انتقال نبوده و بنابراین قابل بازداشت نمی باشد اما جنبه مادی این حق قابل بازداشت است؛ بدین گونه که چون بهای مادی اثر یا به صورت مال یا وجهی است که به صاحب اثر داده میشود و یا طلبی است که بسته به مورد در مورد آثار نوشتاری صاحب اثر از ناشر اثر به عنوان حق التألیف یا... دارد و یا در مورد سایر آثار صاحب اثر از انتقال گیرنده جنبه مادی اثر دارد؛ بازداشت حاصل جنبه مادی اثره از هر راهی که نصیب پدید آورنده اثر شده باشد خواه به صورت وجه تقد مال منقول یا غیر منقول چون داخل اموال وی می گردد به ترتیبی که بررسی گردید نکش ۱۸۰) به بعد قابل بازداشت است. همچنین چنانچه صاحب اثر، با تنظیم قرارداد حق مادی خود را در برابر عوضی برای نمونه به ناشر واگذار نموده باشد و آن را دریافت ننموده و نزد طرف مقابل ناشر باشد به ترتیبی که در بازداشت مال م. ع. نزد ثالث گفته شد نک ش. ۴۰۳ به بعد قابل بازداشت است. همچنین در صورتی که صاحب اثر» ناشر» «آثار خود باشد اثر برای نمونه کتاب در صحافی یا... قابل بازداشت است. پرسش این است که اگر برای نمونه مؤلفی مجوز انتشار اثر خود را بگیرد تا به عنوان ناشر مؤلف خود به چاپ و انتشار اثر خود اقدام کند. اما از چاپ آن خودداری کند و در اجرای برگ لازم الاجرایی حکم دادگاه اجراییه ثبت یا... ملزم به پرداخت وجهی شود آیا، بسته به مورد محکوم له یا هر بستانکار دیگری می تواند برای اجرای برگ لازم الاجرا و گرفتن وجه پدیدآورنده اثر را وادار به انتشار اثر خود و یا واگذاری جنبه مادی اثر به ناشر دیگری کند؟ پاسخ ب. ت. ب. ملاک تبصره ماده ۱۵ ق.ا.ا.م. نمی تواند اری باشد؛ در حقیقت به موجب تبصره ماه ۶۵ ق.ا.ا.م. تصنیفات و تألیفات و ترجمه هایی که هنوز به چاپ نرسیده بدون رضایت مصنف و مؤلف و مترجم و در صورت فوت آنها بدون رضایت ورثه ی. ق. م. آنان توقیف نمی شود.