مجازات جایگزین حبس: خدمات عمومی رایگان

در ماده ۸۴ قانونگذار به تعریف نوع دیگر مجازات جایگزین حبس یعنی انجام خدمات عمومی رایگان پرداخته‌ است. منظور از خدمات عمومی رایگان، انجام کارهای عام‌المنفعه برای موسسات یا نهادهای عمومی یا دولتی است. تعیین این مجازات، در واقع فرصتی برای محکوم است تا به جبران زیان‌های وارده بر جامعه بپردازد. صدور این نوع مجازات جایگزین حبس لزوماً باید به رضایت محکوم باشد و در صورت عدم رضایت او، مجازات اصلی اجرا خواهد شد. همچنین طبق تبصره این ماده، هرچند دادگاه امکان تعیین دو مجازات جایگزین را دارد اما نمی‌تواند متهم را به دو خدمت عمومی ملزم نماید. علاوه بر این لازم است ذکر شود که محکومان به اجرای خدمات عمومی نیز مشمول مقررات قانون کار هستند هرچند که حقوق و مزایایی دریافت نمی‌کنند. طبق تبصره ۴ ماده ۸۴، قانونگذار به قاضی اجرای احکام اجازه داده تا بدون جلب نظر دادگاه صادر کننده رای قطعی ، اجرای مجازات را به حالت تعلیق درآورد، به این معنا که اجرای آن را مدتی متوقف نموده و به تأخیر اندازد. گفتنی است طبق بندهای این ماده، قانونگذار برای هر روز حبس، سه ساعت خدمات عمومی رایگان در نظر گرفته‌ است. منبع: شرح قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با رویکرد کاربردی (چاپ چهارم)، جنگل، 1392 · شرح مختصر قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392)، ققنوس، 1392