مدت اعتبار دستور موقت — مطابق دادگاه های عمومی و انقلاب هرگاه

گاهی از اوقات خواهان دادخواست الزام به تنظیم سند را تقدیم دادگاه می نماید و دستور موقت مبنی بر منع نقل و انتقال ملک را خواستار میشود و قاضی دستور موقت را صادر و بعد از تشکیل جلسه اول دادرسی در خصوص دعوای اصلی قرار رد دعوی صادر می نماید. حال سوالی که مطرح میشود این است که آیا اعتبار دستور موقت همچنان باقی است یا با صدور قرار رد دعوی از ناحیه دادگاه، اعتبار دستور موقت نیز از بین خواهد رفت. اگر دادخواست خواهان که در مهلت مقرر تقدیم شده است با قرارهای رد یا ابطال مواجه شود تا وقتی که این قرارها قطعی نشده است ذینفع نمی تواند به استناد آنها تقاضای رفع اثر از دستور موقت را نماید زیرا چه بسا با نقض قرار در مرجع تجدیدنظر، دادگاه بدون لزوم تقدیم دادخواست جدید مکلف به رسیدگی ماهوی بر اساس همان دادخواست قبلی شود.» (حمید ابهری و رضا زارعی ؛ ویژگی ها و شرایط شکلی درخواست دستور موقت در آیین دادرسی مدنی فصنامه حقوق، مقالات موضوعی، شماره ۱۰۱، بهار ۱۳۸۹، صفحات ۱۰ و ۱۱) در این خصوص به نشست قضایی به شرح ذیل اشاره میشود. موضوع مدت اعتبار دستور موقت در صورت رد دعوای بدوی پرسش زمانی که در پرونده حقوقی حسب درخواست خواهان دستور موقت صادر میشود و دادگاه دستور دهنده دستور موقت پس از صدور دستور وارد اصل دعوا شده و پس از رسیدگی های قضایی آن را مردود اعلام میدارد ب. ت. ب. اینکه این رأی دادگاه قابل تجدید نظر خواهی است آیا تا رسیدگی به تجدید نظر خواهی از دستور موقت رفع اثر میشود یا تا حکم بدوی نقض نشده دستور موقت به اعتبار خود باقی است؟ مطابق دادگاه های عمومی و انقلاب هرگاه علتی که موجب صدور دستور موقت شده است مرتفع شود، دادگاه صادر کننده آن را لغو میکند و اگر اصل دعوا در دادگاه مطرح باشد، دادگاه رسیدگی کننده دستور را لغو خواهد کرد. وفق ماده ۳۲۳ همان قانون در صورت اقامه دعوا اگر ادعای خواهان رد شود، متقاضی دستور موقت، به جبران خساراتی که طرف دعوا در اجرای دستور متحمل شده است محکوم خواهد شد. بنابر این ب. ت. ب. اینکه هدف از صدور دستور موقت تأمین ادعای درخواست کننده دستور موقت و جلوگیری از تضرر اوست، در صورتی که با رسیدگی به ماهیت دعوای خواهان، دادگاه عدم استحقاق و یا بطلان ادعای خواهان را احراز و حکم به بطلان دعوای یا عدم حق درخواست کننده دستور موقت صادر کند، صدور چنین حکمی ولو قابلیت رسیدگی تجدیدنظر هم داشته باشد، به مثابه مرتفع شدن علت صدور دستور موقت است و دیگر موجبی برای بقای اعتبار دستور موقت وجود نخواهد داشت و دادگاه باید از آن رفع اثر نماید. بدیهی است با رفع و الغای اثر از دستور موقت، دادگاه طبق ماده ۳۲۳ قانون آیین دادرسی مدنی، متقاضی دستور موقت را موقت متحمل شده است، محکوم خواهد کرد. البته اقدام دادگاه در این زمینه با لحاظ ماده ۳۲۴ قانون متوقف بر طرح دعوا مطالبه خسارت از ناحیه طرف دعواست