مرد: نکته

برخی در شرط بودن آن اشکال کرده‌اند. ۲. ۲ - طهارت استحباب ابتدا به شستن ظاهر ذراع در وضو و وجوب اعاده غسل جنابت در صورت عدم استبرا قبل از غسل و خروج رطوبتی مشکوک پس از غسل. چنانچه خروج رطوبت مشکوک پس از ادرار باشد، در صورت عدم استبرا پس از ادرار، محکوم به نجاست است. تشییع جنازه بر مرد مستحب است. مستحب است امام در نماز میت بـرابـر وسط میت مرد بایستد. با تعدد اولیای میت در یک طبقه، مرد اولی از زن است. مستحب است میت مرد را از سمت سر داخل قبر کنند. ۲. ۳ - صلات اذان و اقامه برای نماز بر مرد مستحب مؤکد است. چنان‌که این موارد نیز در نماز بر او مستحب م. ب.: گشودن پاها از هم به‌اندازه سه انگشت تا یک وجب و گذاشتن دست‌ها روی ران‌ها هنگام قیام ؛ خم شدن در رکوع به‌اندازه‌ای که گودی کف دست روی زانو قرار گیرد؛ گذاشتن دست‌ها بر زمین قبل از زانوها هنگام رفتن به سجده پس از رکوع و قرار دادن آرنج‌ها همچون دو بال گشوده در حال سجده و تورّک هنگام نشستن بین دو سجده و تشهد و سلام . افضل برای مرد، خواندن نمازهای واجب در مسجد است. بنابر قول مشهور ، نماز گزاردن با موهای بافته بر مرد مکروه است. بنا بــر قول مشهور، جهر در قرائت نمازهای صبح، مغرب و عشا بر مرد واجب است. نماز جمعه و عیدین ( قربان و فطر ) با وجود شرایط آنها بر مرد واجب است. پوشاندن عورت در نماز واجب است؛ هر چند بیننده‌ای نباشد. مقصود از عورت در مرد، آلت تناسلی، بیضه و حلقه دُبُر است. چنان که پوشاندن عورت در غیر نماز از دیگران -جز آنان که استثنا شده‌اند، همچون همسر ـ واجب است. بر مرد پوشیدن لباس زربافت یا ابریشمی خالص و نیز به دست کردن دستبند طلا و استفاده از سایر زیور آلات طلا، حرام و موجب بطلان نماز است. به قول برخی، تشبه مرد به زن با پوشیدن لباس ویژه زنان حرام است. از شرایط امام جماعت و جمعه، مرد بودن است، مگر در نماز جماعتی که مامومان همه زن باشند که در این صورت، امام جماعت می‌تواند زن باشد. از شرایط مؤذن منصوب برای اعلام دخول وقت، مرد بودن است. بلند کردن صدا به تلبیه بنابر قول مشهور برای مرد مستحب است. بر مرد حاجی، وقوف در مشعر الحرام پس از طلوع فجر واجب است. همچنین بـر مردی که نخستین بار حج می‌گذارد یا مردی که موهای خود را بافته یا گره زده و یا با مواد چسبنده به هم چسبانده، بنابر قول جمعی واجب است موهای خود را بتراشد. استلام حجر الاسود قبل از سعی و هروله هنگام سعی بر مرد مستحب است. از شرایط صحت طواف در مرد، ختنه است. ۲. ۵ - جهاد جهاد ابتدایی با وجود شرایط آن بر مرد واجب است چنان‌که بنابر قول برخی، حَکَمی که در جنگ برای پایان دادن به آن انتخاب می‌شود، باید مرد باشد. ۲. ۶ - تجارت در صورت معیوب بودن کالای خریداری شده، خریدار می‌تواند از فروشنده ارش (مابه التفاوت قیمت سالم و معیوب) دریافت کند. برای دریافت ارش باید قیمت معیوب و سالم توسط اهل خبره تعیین شود. برخی در قیمت‌گذار، مرد بودن را شرط دانسته‌اند. ۲. ۷ - حجر بنابر قول مشهور، سن بلوغ در مرد پانزده سال کامل قمری است. ۲. ۸ - نکاح ختنه بر مرد واجب است؛ از این‌رو، بر پسری که قبل از بلوغ ختنه نشده، پس از بلوغ ختنه واجب می‌شود. همچنین بر کافری که مسلمان شده است. در صورت بروز شقاق و اختلاف میان زن و شوهر ، برای پایان دادن به آن، از سوی هر کدام، حَکَم و داوری انتخاب می‌شود. به قول برخی از شرایط حَکَم مرد بودن است. نفقه زن (زوجه) بر مرد (زوج) واجب است. ۲. ۹ - طلاق اختیار طلاق در دست مرد است و مرد هر زمان که بخواهد می‌تواند همسرش را طلاق دهد. ۲. ۱۰ - ارث مرد با شرایطی دو برابر زن ارث می‌برد. ۲. ۱۱ - قضاء از شرایط قاضی مرد بودن است. ۲. ۱۲ - شهادات جرایم کیفری، همچون لواط و مساحقه تنها با گواهی گواهان مرد ثابت می‌شود، مگر در زنا که شهادت زنان همراه شهادت مردان پذیرفته است؛ لیکن در زنای محصن، بنابر قول منسوب به مشهور، با شهادت دو مرد و چهار زن، تنها حد تازیانه جاری می‌شود نه حد رجم . حد رجم تنها با شهادت چهار مرد یا سه مرد و دو زن عادل ثابت می‌شود. حق الناسِ غیر مالی و بنابر قول مشهور، طلاق، خلع ، رؤیت هلال ، وکالت ، نسب و وصایت تنها با شهادت مردان اثبات می‌شود. ۲. ۱۳ - حدود در اجرای حد زنا بر مرد زناکار، او را ایستاده و بنابر قول مشهور، از نظر پوشش و برهنگی بر همان حالی که هنگام زنا یافته‌اند ـ با پوشاندن عورت- تازیانه می‌زنند. به قول مشهور، مرد زناکار غیر محصن، علاوه بر تازیانه، سرش تراشیده و تبعید می‌شود. در حد رجم، مرد تا کمر در گودالی قرار داده می‌شود. توبه و اسلام مجدد مرد مرتد فطری پذیرفته نیست و باید اعدام شود و به محض ارتداد، همسرش از او جدا می‌شود و باید عده وفات نگه دارد و اموالش میان ورثه تقسیم می‌گردد. در اجرای حد بر مرد شراب‌خوار بدن او -جز عورت- برهنه و سپس حد جاری می‌شود. کیفر قیادت در مرد، علاوه بر تازیانه، تراشیدن سر و گرداندن او میان مردم و تبعید است. ۲. ۱۴ - قصاص اگر مردی به عمد زنی را بکشد، در صورت تصمیم اولیای مقتول بر قصاص باید نیمی از دیه مرد را به وارثان او بدهند. چنانچه مرد، بر عضوی از اعضای زن آسیب بزند، زن می‌تواند مرد را قصاص کند، مگر آنکه دیه آسیب آن عضو به یک سوم دیه کامل مرد آزاد برسد یـا ـ بنابر قولی - پیش از آن شود که در این صورت قصاص تنها با دادن ما به التفاوت دیه مرد و زن به مرد، جایز است. ۲. ۱۵ - دیات دیه نفس مرد دو برابر زن است و در دیه اعضا، تا یک سوم دیه، مرد و زن برابراند و در افزون بر آن، دیه زن به نصف دیه مرد تقلیل می‌یابد. منبع: العروة الوثقی، ج۱، ص۲۶ · جواهر الکلام، ج۲، ص۳۴۰ · جواهر الکلام، ج۳، ص۱۲۶ · جواهر الکلام، ج۳، ص۱۲۳ · کشف الغطاء، ج۲، ص۲۷۷ · جواهر الکلام، ج۱۲، ص۷۳ · الحدائق الناضرة، ج۳، ص۳۸۰ · العروة الوثقی، ج۲، ص۱۱۹ · شیخ مفید، احکام النساء، ص۲۶ · الحدائق الناضرة، ج۸، ص۸۷ · جواهر الکلام، ج۱۰، ص۷۲ - ۷۴ · جواهر الکلام، ج۱۰، ص۱۷۱ – ۱۷۲ · العروة الوثقی، ج۲، ص۵۷۴-۵۷۵ · جواهر الکلام، ج۱۰، ص۱۷۸ – ۱۸۲ · جواهر الکلام، ج۱۴، ص۱۳۷ · جواهر الکلام، ج۱۱، ص۸۳ · جواهر الکلام، ج۹، ص۳۶۴ · جواهر الکلام، ج۱۱، ص۲۵۷ · العروة الوثقی، ج۱، ص۳۰۵ · جواهر الکلام، ج۸، ص۱۰۹ · مستمسک العروة، ج۵، ص۳۹۴ · العروة الوثقی، ج۳، ص۱۸۵ · جواهر الکلام، ج۹، ص۵۳ · مراجع تقلید، مناسک حج، ص۲۳۲ · مستند الشیعه، ج١١، ص٣١٩-۳۲۱ · جواهر الکلام، ج۱۹، ص۶۹ · جواهر الکلام، ج۱۹، ص۲۳۴ · الحدائق الناضرة، ج۱۶، ص۱۱۹ · اصباح الشیعة، ص۱۵۶ · جواهر الکلام، ج۱۹، ص۲۷۴ · جواهر الکلام، ج۲۱، ص۵ · جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۱۲ · ج٣، ص۲۸۷ – ۲۸۸ · جواهر الکلام، ج۲۶، ص۱۶ · جواهر الکلام، ج۳۱، ص۲۶۰-۲۶۳ · ج۳، ص۹۶-۹۷ · جواهر الکلام، ج۳۱، ص۳۰۳ · ج٢، ص۶۷۳ · جواهر الکلام، ج۴۰، ص۱۲ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۳۷۷ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۲۹۷ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۱۵۹-۱۶۲ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۳۵۸-۳۶۱ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۳۲۳-۳۲۴ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۳۴۷ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۶۰۵ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۴۶۰ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۴۰۰-۴۰۱ · جواهر الکلام، ج۴۲، ص۸۱-۸۲ · جواهر الکلام، ج۴۲، ص۸۵ · جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۲ · جواهر الکلام، ج۴۳، ص۳۵۲-۳۵۳