مردد بودن اسباب حادثه

احراز رابطه سببیت به حکم اصل عدم با زیان دیده است و اوست که باید نشان دهد بین فعل زیانبار خوانده دعوا و حدوث زبان این رابطه با مفهوم و تعریف حقوقی آن وجود دارد. در بسیاری از موارد علت زیان به اجمال معلوم است ولی کیفیت دعوا به گونه ای است که انتساب زبان به علت خاص و معین به دشواری انجام می گیرد. در فرضی که راننده وسیله نقلیه ای پس از تقصیر خود و زیان رساندن به قربانی از محل حادثه فرار می کند، علی رغم ثبوت امر از حیث جمع بودن ارکان رابطه سببیت و نیز اثبات آن، چون یافتن راننده در میان انبوه افراد جامعه مقدور نیست عملاً ضرری بدون تدارک و جبران باقی می ماند در فرض دیگر تعداد مظنونین به ارتکاب فعل زیانبار به حدی نیست که انتساب ضرر را از دید حقوق کاملاً منتفی سازد ولی باز هم نمی توان به طور قاطع علت وقوع حادثه را دریافت. برای مثال اگر در گروهی که با هم و همزمان به شکار جمعی بپردازند گلوله ای به اسب کشاورزی بخورد و اسب بمیرد، معلوم نیست که چگونه باید مسئول را باز شناخت؟ همچنین است در موردی که گروهی با توپ بازی می کنند و در این هنگام در اثر توپ شیشه ای می شکند و نمیتوان مسئول را تشخیص داد یا موردی که پرتاب قطعه سنگی از پنجره ساختمانی رهگذری را مجروح می کند، بی آنکه معلوم باشد از پنجره کدام آپارتمان بوده است ۵۹۳. در این موارد چه راه حلی را باید اعمال نمود و چگونه باید خسارت را جبران کرد؟ برای پاسخ به این مسأله راه حل های مختلفی در نظر گرفته شده است. دیوان کشور فرانسه در سال ۱۹۵۷ بدین سبب که رابطه علیت بین کار هیچ یک از شکارچیان با تلف ۵۹۳- کاتوزیان دکتر ناصر مسئولیت مدنی، ص ۴۵۹.