دکترین
مسؤولیّت مدنی شخص غیر ممیز (مقاله علمی وزارت علوم)
مسؤولیّت مدنی شخص غیر ممیز (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: حسن ره پیک عبدالرافع عرب
منبع: حقوق اسلامی سال شانزدهم زمستان 1398 شماره 63
چکیده
حقوق مسؤولیّت مدنی به علّت ماهیّت عرفی آن، دارای قواعد سیّال و شکننده است. یکی از مباحثی که قواعد آن در طول زمان در نظام های حقوقی، دچار تحوّل و تغییر شده است، «مسؤولیّت مدنی شخص غیر ممیز» است. نظر مشهور فقها و حقوق دانان در خصوص مسؤولیّت مدنی شخص غیر ممیز، این است که، در حقوق مسؤولیّت مدنی ب. ت. ب. ماهیّت مسؤولیّت، که جز احکام وضعی –نه احکام تکلیفی- است، شرایط عامّه تکلیف از جمله: اهلیّت، بلوغ، عقل، تمیز و قصد، شرط تحقق آن نیست؛ بنابراین، شخص غیر ممیز در همه موارد و مصادیق خود، در برابر خسارات وارد شده، مسؤول است و فقدان اهلیّت، بلوغ، عقل، تمیز و قصد، مانع مسؤولیّت مدنی وی نیست. اطلاق قواعد اتلاف و تسبیب و مواد 328 و 1216 ق. م. مستند استدلال این نظر است. در این مقاله بر عدم مسؤولیّت شخص غیر ممیز در برخی مصادیق آن، بر مبنای فقدان قصد فعل و سببیّت حقوقی، نظر مشهور، مورد نقد قرارگرفته است. مبنای اصلی مسؤولیّت مدنی سببیّت حقوقی است و یکی از ارکان سببیّت حقوقی، فعل زیانبار است. فعل غیر ارادی فعل زیانبار تلقی نمی شود، در نتیجه توان ایجاد و تحقق سببیّت حقوقی و تبعاً مسؤولیّت مدنی را ندارد. نگارندگان در این خصوص، راهکار ها و پیشنهادهایی به قانونگذار داده اند که با اصلاح قانون، ضمن رعایت اصول حقوقی به عدل و انصاف نائل آید.
موارد مرتبط 40
آرای مرتبط 18
-
رأی
هماستناد
تکلیف شهرداری در تنظیف معابر،از آبهای سطحیمسئول پرداخت خسارت ناشی از لغزندگی معابر
ماده 328 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مسئولیت مالک زمین به جبران خسارت ثالث ناشی از اعمال پیمانکار ساختمانی
مواد 328 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مسئول خسارت به ملک مجاور در اثر گودبرداری غیر اصولی
مواد 328 و 321 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط فرجام خواهی درمهلت تجدیدنظرخواهی
مواد 328 و 331 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت ناشی از افت قیمت خودرو
مواد 328 و 331 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ماهیت شرکت مسافربری
ماده 328 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مسئول جبران خسارت در فرض تعدد اسباب
ماده 328 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارات وارده عین مستاجره توسط موجر
ماده 328 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تجدیدنظرخواهی در صورت اعلام قطعیت رأی بدوی
ماده 328 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تجدیدنظرخواهی در صورت اعلام قطعیت رأی بدوی
ماده 328 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مسئول جبران خسارت در فرض تعدد اسباب
ماده 328 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارات وارده عین مستاجره توسط موجر
ماده 328 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مسئول خسارت به ملک مجاور در اثر گودبرداری غیر اصولی
مواد 328 و321 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت ناشی از افت قیمت خودرو
مواد 328 و 331 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
طرح دعوا علیه فرد فاقد اهلیت
مواد 328 و 332 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
طرف شکایت در خواسته ابطال و اصلاح طرح های هادی روستایی
مواد 328 و 331 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مسئولیت مالک زمین به جبران خسارت ثالث ناشی از اعمال پیمانکار ساختمانی
ماده 328 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تاریخ دادنامه: 1403/12/21
مواد 328 و 331 قانون مدنی
نظریات مشورتی 4
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/1994 — 1400/02/25
مواد 328 و 331 قانون مدنی است و تفاوتی در این نیست که رفتار ارتکابی مشمول تبصره
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/99/1994 مورخ 1400/02/25 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص نحوه تعیین میزان خسارات وارده بر جنگل ها و منابع طبیعی و جبران ان با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 328 و 331 قانون مدنی است و تفاوتی در این نیست که رفتار ارتکابی مشمول تبصره
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1403/938 مورخ 1403/12/27 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 328 قانون مدنی محسوب می شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1798 مورخ 1380/03/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 328 ق.م
نشستهای قضایی 3
-
نشست قضایی
هماستناد
پرداخت خسارات مازاد بر دیه طبق قانون بیمه اجباری
مواد 328 و 331 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
مطالبه منافع تفویت شده
ماده 328 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
مطالبه ثمن آپارتمان توسط متعهدله در فرضی که متعهد ملزم به خرید و تحویل آپارتمان گردیده ولیکن از اجرای حکم امتناع میکند
مواد 328 و 329 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 328 — قانون مدنی
مواد 328 و 1216 ق. م
دکترین 14
-
مقاله
هماستناد
اتلاف حکمی و موضوعی در حقوق ایران
ماده 328 قانون مدنی: « هر کس مال غیر را تلف کند ضامن آن است و باید مثل یا
-
مقاله
هماستناد
بررسی فقهی–حقوقی تخصیص عام منطوقی با مفهوم مخالف با تاکید بر رابطه ماده یک قانون مسئولیت مدنی با ماده 328 ق.م (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 328 ق.م (مقاله علمی وزارت علوم
-
مقاله
هماستناد
مسؤلیت مدنی مضطر
ماده 328 قانون مدنی از باب اتلاف مسول است زمانی هم که سبب خسارت به دیگری م
-
مقاله
هماستناد
تحلیلی بر دیدگاه اقتصادی مقنن در خصوص برخی قواعد ناظر بر جبران خسارت وارده به اموال
ماده 328 قانون مدنی در صورت تلف شدن مال بدوا مثل و در فرض عدم وجود مثل
-
مقاله
هماستناد
بررسی تطبیقی خسارت از دست دادن حق استفاده از اموال در نظام های حقوقی ایالات متحده امریکا و ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
مواد 328 ، 331 قانون مدنی با مانعی مواجه نیست
-
مقاله
هماستناد
ضریب تصادف ارزش وسیله نقلیه - کسر قیمت — نکته ۴ قطعاتی که مشمول افت قیمت
مواد 328 و 329 قانون مدنی اولویت با اعاده به وضع سابق است
-
مقاله
هماستناد
ضریب تصادف ارزش وسیله نقلیه - کسر قیمت — سؤال
مواد 328 و 329 قانون مدنی اولویت با اعاده به وضع سابق است
-
مقاله
هماستناد
ضریب تصادف ارزش وسیله نقلیه - کسر قیمت — سؤال
مواد 328 و 329 قانون مدنی اولویت با اعاده به وضع سابق است
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه — ب اصول حاکم بر دعوای مستقیم زبان
قانون مدنی و مواد 328
-
مقاله
هماستناد
مطرح شده و بر اساس آن ت
قانون مدنی و مواد 328
-
مقاله
هماستناد
مطرح شده و بر اساس آن ت
قانون مدنی و مواد 328
-
مقاله
هماستناد
ید صغیر و مجنون
ماده 328 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ید صغیر و مجنون — هرگاه صغیر یا مجنونی در مال دیگری
ماده 328 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نقش عمد و قصد در ضمان اتلاف
قانون مدنی ایران در ماده 328
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
