معاونت در جرم: تأثیر موقوفی تعقیب یا اجرای مجازات مباشر بر مجازات معاون

ماده ۱۲۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ ، در این خصوص می باشدو به موجب آن، موقوفی تعقیب و اجرای مجازات مباشر اصلی جرم، در صورتی که به دلایل شخصی مانند عذرهای معاف کننده ، مصونیت‌ها ، فوت مرتکب و … باشد، قابل تسری به معاون نیست، اما اگر به دلیل وجود جهات عینی ، وصف مجرمانه بودن عمل تغییر کند، معاون نیز از مسئولیت، معاف می‌شود، به عکس کیفیات شخصی ، کیفیات حقیقی که جرم بودن فعل و وصف آن را تغییر می‌دهند، هم در خفت و هم شدت مجازات معاون تأثیر دارد، اگرچه دادگاه، کیفیت شخصی معاون را بررسی خواهد کرد تا اگر او را مستحق شناخت، از همان معذوریت‌ها و معافیت‌های معمول د. ح. مباشر، بهره‌مند سازد، گفتنی است در این مورد، دادگاه کیفیات مشدده را که مختص معاون است در تمام موارد در نظر می‌گیرد. ضمناً گذشت شاکی نسبت به مباشر، تأثیری د. ح. معاون ندارد. پر واضح است که در عوامل موجهه جرم که فعل مباشر، جرم محسوب نمی‌شود، معاون هم قابل مجازات نخواهد بود، به همین ترتیب اگر مجرم اصلی به خاطر علل موجهه جرم، قابل تعقیب نباشد یا مرتکب اصلی جرمی انجام ندهد، معاون نیز قابل تعقیب نخواهد بود. منبع: حقوق جزای عمومی (جلد دوم)، مساوات، 1399 · حقوق جزای عمومی (جلد دوم)، میزان، 1389 · «جایگاه قاعده غرور در حقوق کیفری ایران و نظام حقوقی کامن لا»، مجله حقوقی دادگستری، 1405 · محشای قانون مجازات اسلامی، مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1384 · شرح مختصر قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392)، ققنوس، 1392