مفهوم تعلیق — حقوقدانان معتقدند

یکی از عواملی که باعث توقف عملیات اجرایی پیمان می گردد، اعمال تعلیق از ناحیه ی کارفرماست. تعلیق عقد در دانش حقوق معنای خاصی دارد که در مباحث عقد معلق مورد بحث و مطالعه قرار می گیرد. حقوقدانان معتقدند، تعلیق در انشا محال و در منشا به ضم میم) امکان پذیر است. بدین معنا که اصولاً اراده های مشترک طرفین حاصل عقد است. انشا در لغت به معنی خلق و ایجاد کردن است. اراده های طرفین انشا کننده ی عقدند. به همین جهت عمل به وجود آورنده ی عقد را انشا میگویند و منشا (اسم مفعول از انشا) به معنی مخلوق و ایجاد شده است و آنچه ایجاد میشود همان عقد است. تعلیق در انشای عقد از این جهت محال است که یک عقد یا وجود دارد یا موجود نشده است. چیزی ما بین آن دو را نمی توان تصور کرد چرا که وجود» و «عدم نقیض هماند. یک چیز یا موجود است با معدوم عقلاً امکان ندارد یک چیز هم موجود و هم معدوم باشد. وجود عقد نیز که حاصل اراده های مشترک طرفین عقد است یا توسط آنها انشا میشود یا نه. پس، عمل انشا به وجود آوردن عقد نمی تواند معلق و به تبع آن عقد در میان زمین و هوا قرار گیرد. به همین علت است که گفته میشود تعلیق انشا در عقد محال است اما منشا که همان عقد است از این جهت قابلیت تعلیق را دارد که پس از به وجود آمدن توسط اراده های طرفین آثار آن به رویدادی که در آینده ممکن است وقوع یابد، تعلیق شود. این تعلیق مربوط به آثار عقد است. اساساً عقد به محض تولد وجود) آثاری دارد که بعداً طرفین از آن برخوردار میشوند. در واقع آثار عقد تعهداتی هستند که حسب مورد یک طرف آن را بر دوش میکشد و دیگری به عنوان حق از آن برخوردار میشود. این حقوق و تعهدات که محصول عقد است قابلیت تعلیق را دارند. به عنوان مثال در عقد خرید و فروش بیع) فروشنده می تواند اثر مالکیت مبیع موضوع عقد بیع) را برای مدت معینی معلق و موکول به تحقق رویدادی در آینده سازد. یعنی فروشنده می تواند مثلاً پس از فروش خانه خود به طرف عقد، شرط کند که هرگاه فرزندش در آزمون کنکور موفق به ورود به دانشگاه شود، چون به خانه فروخته شده نیاز خواهد داشت لذا، مالکیت خانه از خریدار سلب و مجدداً به فروشنده منتقل گردد در غیر این صورت مالکیت وی ابقا میشود. به همین دلیل چنین عقدی قانوناً صحیح است زیرا، تعلیق در منشا است نه در انشا. تعلیق مورد ذکر در ماده ۴۹ شرایط عمومی پیمان نیز از قاعده فوق مستثنا نیست زیرا پیمانکار پس از امضای پیمان و شروع عملیات اجرایی و وصول صورت وضعیت های خود باید موضوع پیمان را اجرا کند اما با شرط مندرج در ماده ۴۹ شرایط عمومی پیمان، کارفرما می تواند برای مدت مشخص پیمانکار را از انجام موضوع پیمان باز دارد و پیمانکار حق اعتراض در این خصوص ندارد چرا که چنین شرطی را در پیمان پذیرفته است. حتا در مواردی می تواند این تعلیق به خاتمه پیمان منتهی شود. این تعلیق نیز، تعلیق در منشا است نه در انشا زیرا پیمان به طور صحیح منعقد شده ولیکن در اثنای عملیات اجرایی موضوع پیمان، بنا به شرط مقرر در ماده ۴۹ شرایط عمومی پیمان، آثار عقد که عبارت است از اجرای موضوع پیمان برای مدت معینی، به تصمیمات بعدی کارفرما موکول و منوط شده و یا تحت شرایطی به خاتمه پیمان انجامیده است.