مفهوم مسکن منزل مسکونی — در مفهوم اصطلاحی مسکن به مکانی اطلاق

مسکن از سوی فرهنگ شناسان در معانی گوناگون اما نزدیک به هم معنا شده است. در معنای سازگار با مفهوم حقوقی مورد نظر مسکن به جای سکونت و مقام، آرامگاه، خانه، منزل و بیت و مسکن گاه به معنای محل سکونت و مسکن دادن به معنای ساکن کردن و اقامت، خانه، منزل و چیزهایی که تسکین میدهند و آرام میکنند آمده است. - نفیسی، دکتر علی اکبر (ناظم الاطباء). همان منبع جلد ۵، ص ۳۳۲۰. در مفهوم اصطلاحی مسکن به مکانی اطلاق میشود که برای سکونت شخص یا خانوده اش استفاده میشود. این مکان بسته به سلیقه و نیاز هر شهروندی به شکل های گوناگون از مصالح و ابزار ساختمانی طراحی و ساخته می شود. در تعریف مرکز آمار ایران واحد مسکونی مکان، فضا و یا محوطه ای است که یک یا چند خانوار در آن سکونت داشته و به یک یا چند ورودی خیابان عمومی کوچه و راه ارتباطی راه دارد. در این پایگاه؛ مسکن شهری در سه دسته تک خانواری، چند خانواری و مجتمع مسکونی قرار گرفته است. واژه مسکن با واژگانی مانند: خانه، منزل، ساختمان، سرا و در اصطلاح امروزی آپارتمان مفهوم و معنای یکسانی را به ذهن می آورد. بدین جهت در مقررات گوناگون برای ارائه مفهوم محلی برای سکونت و زندگی با هر یک از این واژگان بکار رفته است. برای نمونه قانونگذار در ماده ۱۱۰۷ ق.م در بیان نمونه های نفقه واژه مسکن را برگزید. در مواد دیگر که واژه ی منزل انتخاب شد مراد محلی برای سکنی است مواد ۱۱۱۵ و ۱۱۱۶ ق. م). در بند الف ماده ۲۴ ق.ن.ا.م.م واژگان منزل و مسکن به یک معنا در ترکیب منزل مسکونی بکار رفته و نشان می دهد که قانونگذار همان برداشت عرفی را از این واژگان در نظر دارد. اما از نگاه عرف و در فرهنگ کنشگران عرصه املاک واژگان؛ خانه، آپارتمان، ویلا و سرا هر چند در کاربری و نوع بهره وری معانی یکسانی را بدست می دهد اما از جهت ارزش اقتصادی، ابعاد و مساحت و عناصر مهم پیوسته با یکدیگر تمایز دارند. همین ارزش اقتصادی متفاوت در کاربرد قواعد مستثنیات دین اثر گذار است. برای نمونه ویلا و خانه که در بردارنده فضای مسکونی و حیاط و باغچه است و در عرف قیمت بسیار بالاتری نسبت به آپارتمان دارد، به سختی با نیاز عرفی داد باخته توجیه شدنی است. حتا مسکن آپارتمانی ب. ت. ب. موقعیت مکانی و تعریف متمایز عرفی ارزشهای نابرابر داشته و در شمول مقررات مستثنیات دین با احکام یکسان روبه رو نمی شود. برای نمونه ارزش اقتصادی آپارتمان مستقر در یک مجتمع یا بلوک ساختمانی معمولی با آپارتمان مستقر در مجتمع های بلند مرتبه و به اصطلاح برج نوسان شدید دارد. همچنین آپارتمان یا خانه دوبلکس و تریبلکس با آپارتمان معمولی در ارزش اقتصادی کاملا متمایز است و به نحو منطقی از مدار مستثنیات دین خارج است.