مقام صالح در صدور قرار نیابت اجرا

برای تشخیص مقام صالح در تنظیم و اعطای نیابت اجرا مقررات اجرا حکم دقیقی ندارد. از یک سو ماده ۲۰ ق.. . م مدیر اجرا را بدین منظور معرفی می کند و از سوی دیگر برابر ماده ۵۰ ق.ا.ا.م دادورز که متصدی امر اجرا هست واجد صلاحیت در صدور برگ نیایت دانسته شد. برابر این ماده: «دادورز مامور اجرا باید پس از درخواست توقیف بدون تاخیر اقدام به توقیف اموال م. ع. نماید و اگر اموال در حوزه دادگاه دیگری باشد توقیف آن را از قسمت اجرای دادگاه مذکور بخواهد. در عمل دادرس اجرای احکام مدنی این ماموریت را عهده گرفته و برای همتای خود در حوزه قضایی محل اجرا نسبت به بخشی که موضوع نیابت است با اعطای اختیارات قانونی نیابت تفویض مینماید. با این وصف اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه شماره ۷/۹۳/۲۰۴۶ مورخ ۱۳۹۳/۰۸/۲۸ تفویض نیابت در اجرای حکم را از صلاحیت دادرس اجرا و دادرس دادگاه خارج دانسته و داخل در ماموریت مدیر اجرا میداند. در وضع فعلی که اقدامات اجرایی در سیستم الکترونیک ثبت و ذخیره می شود و مناسبات قضایی و اجرایی از طریق سیستم صورت می یابد، اعطای نیابت هم به شیوه الکترونیک از سوی دادرس اجرای احکام مدنی صورت می گیرد. ماده ۹ دستورالعمل ساماندهی و تسریع در اجرای احکام مدنی مقرر میدارد: جهت تسریع در انجام نیابت های اجرایی، ارسال برگ نیابت و ضمایم آن و پاسخ نیابت و اوراق محصله از طریق سامانه صورت می گیرد.