ملاحظات کارشناسی در تعیین « سرقفلی » و « کسب یا پیشه یا تجارت »

ملاحظات کارشناسی در تعیین « سرقفلی » و « کسب یا پیشه یا تجارت »: ( 3⃣وجوه اشتراک « حق سرقفلی » و حق ک پ ت»: ۳-۱- هر دو حق در دسته بندی حق ها، حق مالی محسوب و دارای ارزش اقتصادی و قابل تقویم به پول می باشند. ۳-۲- هر دو حق به عنوان حق مالی، قابل انتقال قهری به ورثه هستند، خواه مستاجر حق انتقال به غیر داشته یا نداشته باشد.این امر مانع از انتقال قهری حق مالی به ورثه نیست. همچنین زوجه از حق سرقفلی و حق کسب و پیشه نیز ارث می‌برد. (نظریة 74506 ـ 16/6/67 ادارة حقوقی قوه قضاییه) ۳-۳- هر دو حق قابلیت انتقال دارند.لیکن از لحاظ حکمی در این خصوص بین حق سرقفلی وحق ک پ ت موضوع قوانین ر م م ۵۶ و ۷۶ تفاوت وجود دارد. به موجب مواد ۱۴ ,۱۹ قانون سال ۵۶ حق انتقال به غیر «حق ک پ ت »باید در اجاره نامه ذکر شده باشد وگرنه مستاجر حق انتقال به غیر ندارد مگر بر اساس ترتیبات مقرر در ماده ۱۹ و با تجویز دادگاه. از طرفی بر اساس ماده ۶ قانون ۷۶ دارنده حق سرقفلی حق انتقال به غیر را دارد مگر آنکه این حق از وی سلب شده باشد ویا عدم انتقال به غیر در قرارداد شرط شده باشد. ۳- ۴- از منظر توقیف این حقوق وانتقال اجرایی آن نظر اکثریت قضات دادگستری تهران بر آن است که: سرقفلی به عنوان یک حق مالی قابل توقیف است و چنانچه مستاجر ( مدیون ) به موجب قرارداد اجازه انتقال به غیر داشته باشد قابل تملیک می باشد.همچنین اگر اجازه انتقال به غیر حق ک پ ت نداشته باشد با توجه به ماده ۱۹ قانون ۵۶ ،چنانچه مالک راضی به پرداخت حق ک پ ت در ازای تخلیه ملک نباشد . دادگاه دستور تملیک صادر میکند.( مجموعه دیدگاه های قضات دادگستری تهران ۲۲ ). ۳- ۵- از دیگر آثار مشترک این دو حق آن است که مستاجر دارنده این حقوق ، پس از انقضای مدت اجاره حق دارد به تصرفات خود در عین مستاجره ادامه دهد.( مطابق مواد ۶,۷ قانون ۵۶ ) همچنین مطابق تبصره ۲ ماده ۶ قانون ۷۶ اگر موجر در پایان مدت اجاره تقاضای تخلیه نماید، مادامی که ارزش سرقفلی به قیمت عادله روز به مستاجر پرداخت نشود، با وجود انقضای مدت قرارداد مستاجر کماکان می تواند به تصرفات خود ادامه دهد البته باید اجرت المثل منافع را به مالک بپردازد. نکته: در تقویم اجرت المثل محل، باید انتقال مالکیت سرقفلی به مستاجر در تعیین میزان اجرت المثل لحاظ شود زیرا عرف، بین اجاره بهای محلی که سرقفلی آن به مستاجر واگذار شده با همان محل که سرقفلی واگذار نشده ( اجاره عرفی ) تمایز قائل است. #حق_کسب_پیشه_سرقفلی فرونشست زمین و حادثه