مماطله: سایر احکام

۳. ۱ - حج وجوب حج مشروط به استطاعت است. بنابراین، حج بـر غیر مستطیع واجب نیست. لیکن کسی که به مقدار هزینه حج یا به‌ اندازه مکمل آن، از کسی طلب دارد و بدهکار نیز آماده پرداخت آن می‌باشد، مستطیع به شمار می‌رود. چنان چه بدهکار مماطله کند اجبار او به پرداخت بدهی‌اش ممکن باشد یا از اصل منکر بدهی باشد و اثبات آن نزد حاکم و وصول طلب بدون مشقت ممکن باشد، بنا بر قول برخی در این فرض نیز مستطیع به شمار می‌رود. ۳. ۲ - رهن در صورتی که راهن (گرو گذار) با توانایی بر پرداخت دین، مماطله کند، بنا بر قول برخی مرتهن (گروگیرنده) می‌تواند مال رهنی را بفروشد و دین خود را استیفا نماید و به صبر بر مطالبه از راهن مماطل و نیز حبس وی تکلیف نمی‌شود؛ هر چند این کار برای او جایز است. ۳. ۳ - اجاره کسی که برای کاری اجیر شده، پس از اتمام کار -و نه قبل از آن - پرداخت اجرت وی واجب است و مماطله در پرداخت اجرتش جایز نیست. ۳. ۴ - شفعه حق شفعه شریک به سبب مماطله باطل می‌شود. ۳. ۵ - شهادات از موارد پذیرفته نشدن شهادت، شهادت مماطلی است که بدون عذر، بر مماطله اصرار می‌ورزد. ۳. ۶ - حدود چنان چه طلبکار با این ادعا که بدهکار در پرداخت بدهی خود مماطله می‌کند، مالی را از وی بدزدد، حد سرقت بر او جاری نمی‌شود؛ خواه مدعی علیه (مدیون) ادعای او را بپذیرد یا نپذیرد. منبع: العروة الوثقی، ج ۴، ص ۳۷۴ · ج ۱۳، ص ۱۱۸ · العروة الوثقی، ج ۵، ص ۵۴ · ج ۱، ص ۳۷۴ · المناهل، ج ۱، ص ۱۹ · ج ۲، ص ۱۸۳