موانع بنیادین فراروی تدوین حقوق بین‌الملل حاکم بر حملات سایبری

موانع بنیادین فراروی تدوین حقوق بین‌الملل حاکم بر حملات سایبری نویسندگان: رنجبر, علیرضا، گرشاسبی, علی نشریه: مجله حقوقی بین المللی، دوره 37، شماره شماره 63 (پاییز- زمستان)، 2020/09/22 چکیده: عملیات سایبری به علت ماهیت انتزاعی فضای سایبر و مفاهیم ناملموس مطرح در آن، نسبت به فضای عینی، قلمرویی ناشناخته برای حقوق بین‌الملل به حساب می‌آید. قدمگذاشتن حقوق بین‌الملل در قلمرو سایبر، همچون قدمگذاشتن آلیس در سرزمین عجایب، مملو از شگفتی‌ها و ناشناخته‌ها است که در مقایسه و مطابقت با قوانین دنیای عینی، هنوز نمی‌توان برای اتفاقات درون آن، پاسخ درستی پیدا کرد. این فرایند، منجر به ظهور موانعی در مسیر تدوین حقوق بین‌الملل حاکم بر حملات سایبری شده است. بنیادی‌ترین این موانع را می‌توان در دو مورد «کاستی در ادبیات حقوقی بین‌المللی مرتبط با مفاهیم تکنیکی حملات سایبری» و «ضعف در برقراری ارتباط بین مفاهیم حقوقی دنیای عینی و دنیای سایبری» خلاصه کرد. گرچه اصول و قواعد حقوق بین‌الملل پاسخگوی قسمتی از جنبه‌های حقوقی بین‌المللی حملات سایبری است، اختلافنظر دولت‌ها حکایت از آن دارد که پاسخ‌های فعلی کافی نبوده و ناسازگاری‌ها بر سازگاری‌ها غلبه دارد. عجالتاً دو راهکار کلی «تدوین معاهدات منطقه‌ای و بین‌المللی» و «توسل به اقدامات موجد اعتماد» را می‌توان به منظور ازمیانبرداشتن موانع بنیادین پیش روی تدوین حقوق بین‌الملل حاکم بر حملات سایبری معرفی کرد تا از طریق این دو اقدام، ادبیات حقوقی بین‌المللی مربوط به حملات سایبری قوام یابد و مدون شود.