موصی به جزء مشاع از ترکه باشد

-۲- موصی در زمانهای مختلف چند وصیت نسبت به اموال مختلف انشاء کرده باشد یا در وصیت نامه واحد نسبت به دو یا چند مال وصیت نموده باشد - ماده ۸۴۹ قانون مدنی در این باره بیان داشته اگر موصی زیاده بر ثلث به ترتیب معینی وصیت به اموری کرده باشد و ورثه زیاده بر ثلث را اجازه نکنند به همان ترتیبی که وصیت کرده است از ترکه خارج میشود تا میزان ثلث و زائد بر ثلث باطل خواهد شد و اگر وصیت به تمام یک دفعه باشد زیاده از همه کسر میشود. به این ترتیب برای کاهش و وصایای زائد بر ثلث متعدد باید دو حالت را از یکدیگر تفکیک کرد: اول وصیتها دارای تقدم و تأخر باشد مثلاً موصی باغ گردوی خود را در سال ۱۳۹۰ به نفع الف» وصیت کند، در سال ۱۳۹۱ باغ فندق خود را برای ب» وصیت نماید، در سال ۱۳۹۳ خانه خ. ر. ب. نفع «ج» وصیت کند و در سال ۱۳۹۵ فوت کند). یا وصیت نامه واحد است، اما برای اجرای وصیت، ترتیب تعیین شده باشد، (مثلا در وصیت نامه از کلماتی همچون سپس، پس بعد و مانند آنها یا از حروف ترتیبی استفاده شده باشد > در این دو فرض اگر ورثه مازاد بر ثلث را اجازه نکنند، به ترتیب از ثلث خارج دوم همه وصایای متعدد مازاد بر ثلث در زمان واحد و بدون تقدم و تأخر انشاء شده باشد (مثلاً موصی در وصیت نامه وصیت کرده باشد به «الف» ۲۰۰ میلیون تومان، به «ب» ۴۰۰ میلیون تومان، به «ج» ۲۰۰ میلیون تومان و به «د» ۲۰۰ میلیون تومان بپردازید ← در این حالت اگر وراث مازاد بر ثلث را اجازه نکنند، براساس قسمت اخیر ماده ۸۴۹ قانون مدنی تمام وصایا تا یک سوم نافذ و مازاد بر آن باطل و از همه کسر می شود صفایی و جواهر کلام، وصیت ارث شفعه ش ۸۰). ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. یا وصیت نامه واحد است، اما برای اجرای وصیت، ترتیب تعیین شده باشد، (مثلا در وصیت نامه از کلماتی همچون سپس، پس بعد و مانند آنها یا از حروف ترتیبی استفاده شده باشد > در این دو فرض اگر ورثه مازاد بر ثلث را اجازه نکنند، به ترتیب از ثلث خارج دوم همه وصایای متعدد مازاد بر ثلث در زمان واحد و بدون تقدم و تأخر انشاء شده باشد (مثلاً موصی در وصیت نامه وصیت کرده باشد به «الف» ۲۰۰ میلیون تومان، به «ب» ۴۰۰ میلیون تومان، به «ج» ۲۰۰ میلیون تومان و به «د» ۲۰۰ میلیون تومان بپردازید ← در این حالت اگر وراث مازاد بر ثلث را اجازه نکنند، براساس قسمت اخیر ماده ۸۴۹ قانون مدنی تمام وصایا تا یک سوم نافذ و مازاد بر آن باطل و از همه کسر می شود صفایی و جواهر کلام، وصیت ارث شفعه ش ۸۰). که برای عین و منفعت توأمان تعیین شود، حساب می شود. البته دکتر صفایی معتقد است بحثی که کمتر به آن پرداخته شده، وصیت به منافع دائمی ملک است که باعث زوال ارزش عین نمیشود، در این حالت که حکم آن در قانون مدنی نیامده است، عین جزء ترکه است و منافع متعلق به موصی له خواهد بود. بنابراین در این فرض باید قیمت منافع را اندازه گیری و برای تعیین ثلث محاسبه کرد صفایی و جواهر کلام، وصیت، ارث، شفعه، ش (۷۸). حال اینکه چه اعیانی بدون منفعت دارای ارزش است جای بحث دارد. ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. که برای عین و منفعت توأمان تعیین شود، حساب می شود. البته دکتر صفایی معتقد است بحثی که کمتر به آن پرداخته شده، وصیت به منافع دائمی ملک است که باعث زوال ارزش عین نمیشود، در این حالت که حکم آن در قانون مدنی نیامده است، عین جزء ترکه است و منافع متعلق به موصی له خواهد بود. بنابراین در این فرض باید قیمت منافع را اندازه گیری و برای تعیین ثلث محاسبه کرد صفایی و جواهر کلام، وصیت، ارث، شفعه، ش (۷۸). حال اینکه چه اعیانی بدون منفعت دارای ارزش است جای بحث دارد. -۴- موصی به جزء مشاع از ترکه باشد: اگر موصی به جزء مشاع از ترکه باشد مثل ربع یا ثلث موصی له با ورثه در همان مقدار از ترکه مشاعاً شریک خواهد بود ماده ۸۴۸ قانون مدنی). در این فرض هریک از وراث یا موصی له میتوانند مطابق مقررات تقسیم مال مشاع یا تقسیم ترکه را بخواهند. ۶ وصیت مازاد بر ثلث چگونه کسر میشود؟ ۱-۶- موصی تنها یک وصیت با موصی به واحد انجام داده باشد و وصیت مازاد بر ثلث درآید در این حالت جدا کردن ثلث از کل ترکه خالص کار مشکلی نیست و دردسری ندارد و همان طور که در خلال این بخش گفته شد عمل میشود. ۲-۶- موصی در زمانهای مختلف چند وصیت نسبت به اموال مختلف انشاء کرده باشد یا در وصیت نامه واحد نسبت به دو یا چند مال وصیت نموده باشد - ماده ۸۴۹ قانون مدنی در این باره بیان داشته اگر موصی زیاده بر ثلث به ترتیب معینی وصیت به اموری کرده باشد و ورثه زیاده بر ثلث را اجازه نکنند، به همان ترتیبی که وصیت کرده است از ترکه خارج میشود تا میزان ثلث و زائد بر ثلث باطل خواهد شد و اگر وصیت به تمام یک دفعه باشد، زیاده از همه کسر میشود.» به این ترتیب برای کاهش وصایای زائد بر ثلث متعدد، باید دو حالت را از یکدیگر تفکیک کرد: اول وصیت ها دارای تقدم و تأخر باشد مثلاً موصی باغ گردوی خود را در سال ۱۳۹۰ به نفع الف» وصیت کند، در سال ۱۳۹۱ باغ فندق خود را برای «ب» وصیت نماید، در سال ۱۳۹۳ خانه خ. ر. ب. نفع «ج» وصیت کند و در سال ۱۳۹۵ فوت کند). یا وصیت نامه واحد است، اما برای اجرای وصیت ترتیب تعیین شده باشد، مثلاً در وصیت نامه از کلماتی همچون سپس پس بعد و مانند آنها یا از حروف ترتیبی استفاده شده ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. یا وصیت نامه واحد است، اما برای اجرای وصیت ترتیب تعیین شده باشد، مثلاً در وصیت نامه از کلماتی همچون سپس پس بعد و مانند آنها یا از حروف ترتیبی استفاده شده باشد » در این دو فرض اگر ورثه مازاد بر ثلث را اجازه نکنند، به ترتیب از ثلث خارج دوم همه وصایای متعدد مازاد بر ثلث در زمان واحد و بدون تقدم و تأخر انشاء شده باشد مثلاً موصی در وصیت نامه وصیت کرده باشد به «الف ۲۰۰ میلیون تومان، به «ب» ۴۰۰ میلیون تومان به «ج» ۲۰۰ میلیون تومان و به «د» ۲۰۰ میلیون تومان بپردازید ← در این حالت اگر وراث مازاد بر ثلث را اجازه نکنند، براساس قسمت اخیر ماده ۸۴۹ قانون مدنی تمام وصایا تا یک سوم نافذ و مازاد بر آن باطل و از همه کسر می شود (صفایی جواهر کلام، وصیت ارث شفعه ش ۸۰) دعوای تنفیذ یا تأیید وصیت نامه به جهت عدم رعایت مقررات امور حسبی)