نابینا در تکالیف همچون بینا است، مگر در تکالیفی که مترتب بر بینایی است، یا نابینا از آنها استثنا شده است. نوع اول، مانند حرمت نظر به نامحرم یا استحباب نظر به صورت پدر و مادر یا قرآن و غیر آن که نابینا موضوعاً از اینگونه تکالیف خارج است. ۱.
۱ - صلات بنابر مشهور، نابینای ناتوان از تحصیل جهت قبله ، میتواند در امر قبله به دیگری اعتماد کند و بر او واجب نیست به چهار جهت نماز بگزارد. برخی گفتهاند: در غیر حال ضرورت، همچون تنگی وقت، باید به چهار جهت نماز بگزارد. محاذات (برابر هم ایستادن) زن و مرد در حال نماز، بنابر قولی حرام و بنابر قولی دیگر مکروه است، مگر آنکه حایلی میان آن دو باشد. (ببینید: محاذات )
بــرخــی نابینایی را در حکم حایل دانسته و قائل به کفایت آن شدهاند. بنابر مشهور ، امامت نابینا جایز و صحیح است. این قول به همه علما نسبت داده شده است. برخی در امام جمعه سلامت از نابینایی را شرط دانستهاند. حضور در نماز جمعه (ببینید: نماز جمعه ) و عید (ببینید: نماز عید ) بر نابینا واجب نیست. ۱.
۲ - صوم نابینایی که از تحصیل فجر ناتوان است، چنانچه مرتکب مفطری شود؛ سپس معلوم گردد، فجر قبل از آن طلوع کرده بوده است، بنابر مشهور، روزهاش صحیح است و قضای آن واجب نیست. ۱.
۳ - حج با تحقق استطاعت (ببینید: استطاعت ) نابینایی مانع وجوب حج نیست، مگر آنکه نابینا نیاز به همراه داشته باشد و همراه نیابد یا هزینه همراه آوردن نداشته باشد که در این صورت، حج از او ساقط خواهد بود. ۱.
۴ - جهاد جهاد بر نابینا واجب نیست. کشتن نابینایان دشمن که نمیجنگند، بدون ضرورت حرام است، مگر آنکه از رای و نظر آنان در جنگ استفاده شود. بنابر مشهور، نابینایان ذمی ( اهل ذمه ) محکوم به پرداخت جزیهاند. (ببینید: جزیه ) برخی قائل به سقوط جزیه از آنان شدهاند. این قول از برخی قدما نیز نقل شده است. ۱.
۵ - نکاح از عیوب مجوز فسخ عقد نکاح ، نابینایی زن است. بنابراین، اگر زوج پس از ازدواج به نابینایی همسرش قبل از ازدواج پی ببرد، میتواند بدون نیاز به طلاق ، عقد را فسخ کند. (ببینید: ازدواج ) ۱.
۶ - ظهار از شرایط برده آزاد شده به عنوان کفاره ظهار این است که نابینا نباشد. (ببینید: کفاره ) ۱.
۷ - لعان در ثبوت لعان به سبب قذف (←قذف) مشاهده شرط است؛ بدینمعنا که مرد باید ادعا کند همسرش را در حال زنا دیده است؛ ۱.
۸ - عتق از اسباب آزادی قهری برده، نابینا شدن او است. ۱.
۹ - قضاء آیا در قاضی، بینایی شرط است و نابینا صلاحیت تصدی منصب قضاوت را ندارد یا شرط نیست؟ مسئله محل اختلاف است. قول اول به اکثر نسبت داده شده است. ۱.
۱۰ - شهادات نابینایی مانع تحمّل و ادای شهادت نیست و شهادت نابینا از روی علم یا بر پایه استفاضه (← استفاضه) در مواردی که استفاضه در آنها معتبر میباشد، پذیرفته است. ۱.
۱۱ - قصاص آیا جنایات عمدی نابینا به منزله جنایات کودک و دیوانه است. در نتیجه قصاص در آنها ثابت نخواهد بود؛ بلکه دیه ثابت میشود و دیه آن نیز بــر عاقله (ببینید: عاقله ) خواهد بود؛ یا حکم جنایات عمدی بینا را دارد و موجب ثبوت قصاص میشود؟ مسئله محل اختلاف است. (ببینید: قاعده عمد الاعمی خطا ) اگر کسی چشم نابینا را آسیب بزند و از بین ببرد، چشم سالم و بینای آسیب زننده قصاص نمیشود؛ بلکه دیه بر عهدهاش ثابت میگردد. ۱.
۱۲ - دیات بنابر مشهور، دیه از بین بردن چشم نابینا، یک سوم دیه چشم سالم است. (ببینید: چشم ) (ببینید: بینایی )
منبع: ج۱، ص۱۵۷ · ج۱، ص۳۰۲ · ج۲، ص۶۰۲ · ج۱، ص۱۵۵ · ج۲، ص۴۴۳ · ج۲، ص۱۵ · جواهر الکلام، ج۱۱، ص۲۵۷- ۲۵۸ · جواهر الکلام، ج۱۶، ص۲۷۶ · جواهر الکلام، ج۱۷، ص۲۸۱ · جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۹ · جواهر الکلام، ج۲۱، ص۷۳-۷۷ · جواهر الکلام، ج۲۱، ص۲۳۸-۲۴۰ · منهاج الصالحین، ج۱، ص٣٩٢-۳۹۳ · ج۴، ص۴۴۰ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۳۳۸ – ۳۳۹ · جواهر الکلام، ج۳۳، ص۲۰۴ · جواهر الکلام، ج۳۴، ص۶ · جواهر الکلام، ج۳۴، ص۱۸۹ · الانوار اللوامع، ج۱۴، ص۱۸ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۱۵۰-۱۵۳ · ج٩، ص٣۴٧ – ۳۴۸ · جواهر الکلام، ج۴۲، ص۳۷۱ · جواهر الکلام، ج۴۳، ص۱۸۵ - ۱۸۶
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
