نخست - اصطلاحات و مفاهیم

۱۱۳ دستور اجرا و مفهوم آن - دستور اجرا شامل دو واژه است: نخست: دستور در حقوق دستور به معنی این است که مرجع یا مقام صالحی فرمان اقدام به امری را صادر نماید که لازم الاجرا باشد. دوم: اجرا در اینجا اجرا به مفهوم عمل ه وجه متعاقب صدور اجرایه از دایره اجرای ثبت و اجرای مدلول اجراییه با تقدیم دادخواست به مرجع قضایی مراجعه نموده و حکم نیز صادر و به مرحله اجرا گذاشته شده است به منزله این است که زوجه از تعقیب اجرایه ثبتی منصرف و به مرجع قضایی اکتفا نموده است. لذا و با عنایت به اینکه اصولاً تقاضای وصول طلب از دو مرجع صحیح نیست زوجه می تواند مراتب را به دایره اجرای ثبت اعلام کند تا مرجع اخیر الذکر عملیات اجرایی را متوقف و پرونده اجرایی را بایگانی نماید و در صورتی که زوجه حاضر به انجام چنین اقدامی نباشد متضرر از اقدام خلاف قانون زوجه می تواند جهت احقاق حتی خود به مراجع ذی صلاح مراجعه و مبادرت به تقدیم دادخواست توقیف عملیات اجرایی و ابطال اجراییه ثبت را بنماید و دادگاه مکلف به صدور دستور است و محکوم ها نیز می تولد محکوم به را از طریق اجرای احکام دادگاه وصول نماید و پرداخت نیم عشر اجرایی در اجرای ثبت از جانب م. ع. رفع تکلیف وی در پرداخت حقوق اجرایی ناشی از رای دادگاه را نمی کند و وجه نیم عشر را باید از بابت هزینه اجرای احکام مدنی نیز پرداخت نمایده نما ح. ق. ق. شماره ۷/۸۷۹۳ - ۱۳۸۴/۱۱/۳۱، مجموعه نظریه های مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضایه ۱۳۹۲ - ۱۳۹۲، منبع پیشین، ص. ۴۰۳. کردن به یا به کار بستن است. بنابراین دستور اجرای سند بدین مفهوم است که مرجع یا مقام صالح دستور میدهد که به مدلول سند عمل شود برای نمونه مهریه مندرج در سند گرفته شود تا چنین دستوری صادر نشود سند قابل اجرا نمیباشد. پس برای نمونه اگر مدلول سند لازم الاجرا دادن مبلغ یک میلیارد ریال از سوی متعهد به متعهدله باشد دستور اجرای این سند بدین مفهوم است که مأمور مجری دستور یاد شده باید یک میلیارد ریال از متعهد سند گرفته و در اختیار متعهدله قرار دهد. معمولاً پس از صدور دستور اجرا برگی تنظیم و صادر می شود که اجراییه یا ورقه اجراییه خوانده می شود که البته در زمره عملیات اجرایی است. بنابراین اگر سند لازم الاجراء سند طلب باشد، با صدور دستور اجرا و اجراییه باید به موضوع سند عمل شود یعنی وجه موضوع سند از متعهد گرفته شده و در اختیار متعهدله قرار داده شود. پس تا دستور اجرای سند صادر نشود مأمور اجرا نمی تواند مدلول سند را اجرا کند؛ بدین معنی که آغاز عملیات اجرایی از جمله صدور اجراییه برای اجرای مدلول سند مستلزم صدور دستور اجرا از سوی مرجع یا مقام صالح است. پس برای نمونه اگر خانمی قصد داشته باشد مهریه خود را که در سند رسمی ازدواج تصریح شده و یکصد و ده سکه بهار آزادی است توسط اجرای ثبت، از همسر خود بگیرد باید به سردفتری که سند ازدواج را تنظیم نموده مراجعه و درخواست اجرای مدلول سند گرفتن سکه ها) کند (بند (ج) ماده ۲ . . . . . ل). این مقام صالح، یعنی سردفتر ازدواج در صورتی که وجود شرایط را تشخیص دهد، دستور اجرای سند ازدواج را صادر می نماید؛ یعنی دستور می دهد ماجرا شود؛ بدین مفهوم که یکصد و ده سکه از زوج گرفته شده و به زوجه داده شود؛ برای دادن دستور اجرا در عمل سند را به مهر ویژه اجرا شود ممهور و و آن را امضا می نماید و بر اساس همین سند رسمی ازدواج برگ اجرایی اجراییه صادر می شود. پس دستور اجرایی این سند و اجراییه این چنین صادر می شود.