نخست قوت محکوم علیه قاعده: توقیف عملیات اجرایی — اجرای احکام مدنی (دو جلد) (شمس)

۱ مهر یک از دادگاهها که در جریان دهوا مطلع به وجود محجوری شود که ولی با وصی یا قیم نداشته باشد باید به دادستان برای تعیین قیم اطلاع بدهده. در صورتی که وارث متوفا معلوم نباشد به در خواست دادستان با اشخاص فی نفع برای اداره ترکه مدیر معین الزام به تنظیم سند رسمی انتقال ملکی خوانده دعوا محکوم شود و پس از قطعیت حکم و ابلاغ آن محکوم له درخواست صدور اجراییه کند اما پیش از صدور اجراییه م. ع. فوت شود اجراییه باید به نام و مشخصات وراث م. ع. صادر شود. در این صورت قسمت اجرای دادگاه که از فوت م. ع. آگاه گردیده به محکوم له اخطار می نماید وارث یا وراث م. ع. را معرفی کند نک ش. ۱۰۶۶ به بعد). روشن است که علی رغم فوت م. ع. عملیات اجرایی، چون آغاز نشده نمی توان گفت متوقف شده است بلکه فوت م. ع. اثر تعلیقی بر عملیات اجرایی دارد بدین معنی که تا معرفی وارث صدور اجراییه به علت معلوم نبودن قائم مقام م. ع. شدنی نیست و از این رو هرگونه اقدامی در پیوند با اجرای حکم معلق می ماند. اما در اینجا نیز باید پذیرفت که تکلیف محکوم له در معرفی بسته به مورد وارث یا... در چارچوب آگاهی های او است و با اعلام دست کم نام یکی از وراث و یا اجرای مقررات ماده ۳۲۷ ق ا. ح، اجرای حکم از تعلیق بیرون آمده و اجراییه به درخواست محکوم له به نام وارث یا مدیر ترکه صادر و ابلاغ می شود. ۱۰۷۶. پرسش این است که چنانچه اجرای حکم مستلزم بازداشت مال باشد آیا تا پیش از ابلاغ اجراییه به وارث محکوم علیه، محکوم له می تواند درخواست بازداشت مال کند؟ پاسخ نمی تواند آری باشد زیرا فرض ماده ۳۱ . . ا. م. این است که اجراییه، پیش از فوت به م. ع. ابلاغ شده است نک ش. ۱۰۷۸ به بعد تبصره ۱ ملاه ۳۵ ق.ا.ا.م. نیز پس از ابلاغ اجراییه بازداشت مال را مجاز نموده است نک. ش. (۱۰۸۳). حالت دوم برگ موضوع ابلاغ در صورت فوت م. ع. پس از صدور اجراییه و پیش از ابلاغ آن ۱۰۷۷. چنانچه محکوم علیه، فوت نماید عملیات اجرایی، چون با صدور اجراییه آغاز شده، متوقف می شود و قسمت اجرا به محکوم له اخطار میکند که بسته به مورد وارث یا... او را معرفی نماید و پس از معرفی اجراییه به وارث یا... ابلاغ می شود؛ این نکته در ماده ۱۰ ق.ا.ا.م. تصریح شده است: «اگر م. ع. قبل از ابلاغ اجراییه... فوت شود اجراییه حسب مورد به... ورثه... او ابلاغ می گردد.... در این صورت محکوم له مکلف است بسته به مورد وارث، ولی قیم، امین وصی یا مدیر ترکه م. ع. را معرفی نماید و تا آن زمان عملیات اجرایی علی القاعده متوقف می ماند نک ش ۱۰۶۳ به بعد). طواری (رخدادهای اجرا استثنا جلوگیری از جریان اجرا فوت م. ع. ۴۹۹ حالت سوم – برگ موضوع ابلاغ در صورت فوت م. ع. پس از ابلاغ اجراییه ۱۰۷۸. اگر م. ع. پس از ابلاغ اجراییه فوت نماید دو حالت پیش می آید: حالت نخست آنکه از تاریخ ابلاغ اجراییه به م. ع. تا روز فوت وی ده روز سپری نشده باشد و حالت دوم آنکه ده روز سپری شده باشد. این دو حالت در زیر بررسی میشوند. ۱۰۷۹. برگ موضوع ابلاغ در صورت فوت م. ع. پیش از سپری شدن ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه - چنانچه اجراییه به م. ع. ابلاغ شود و فوت نماید در این حالت علی رغم اطلاق ماده ۱۰ ق. . ا. م. باید پذیرفت که اجراییه باید بسته به مورد به وارث ا... م. ع. ابلاغ شود؛ زیرا به صراحت ماده ۱۶۰ ق. . ا. م. پرداخت حق اجرا پس از انقضای ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه بر عهده م. ع. است... نک ش. ۱۳۲۸ به بعد). پس م. ع. ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه مهلت داشته که با اجرای اختیاری حکم از پرداخت حق اجرا معاف شود و چون پیش از سپری شدن مهلت فوت نموده این حق به وارث یا وراث او منتقل شده است؛ در نتیجه اجراییه باید به وارث یا وراث وی ابلاغ شود تا اگر بخواهند در مهلت ده روزه حکم را اجرا نموده و از پرداخت حق اجرا معاف شوند. در این صورت ب. ت. ب. ملاک ماده ۱۳۳۷ ق.ج. مهلت جدید از تاریخ ابلاغ اجراییه به وارث یا... آغاز می شود. ۱۰۸۰ در احتساب مهلت یاد شده نیز باید ماه ۳۲ ق.ا.ا.م. رعایت شود نک ش. ۶۴۸ به بعد). ۱۰۸۱ برگ موضوع ابلاغ در صورت فوت م. ع. پس از سپری شدن ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه - چنانچه اجراییه به م. ع. ابلاغ شود و فوت نماید در این حالت به موجب ماده ۱۰ ق. . . م ... مفاد اجراییه و عملیات انجام شده به وسیله ابلاغ اخطاریه... به آگاهی، بسته به مورد، وارث یا... می رسد؛ پس اجراییه نباید دوباره ابلاغ شود بلکه در اخطاری که قسمت اجرا صادر می کند مفاد اجراییه و آن بخش از عملیات اجرایی که انجام شده برای نمونه مورث به پرداخت یک میلیارد ریال محکوم شده و حساب بانکی وی به مبلغ سیصد میلیون ریال بازداشت شده به وارث یا... اطلاع داده می شود. بنابراین در اخطاره باید دست کم کلاسه پرونده اجرایی و واحد اجرای احکام مربوطه مشخصات محکوم له و م. ع. ۰۰۰ اجرای احکام مدنی، جلد نخست موضوع لازم الاجرا محکوم به و حق اجراه و نیز آن مقدار مشخصات مالی که در زمان حیات متوفا بازداشت شده و ... قید گردد. واکنش وارث یا... در برابر ابلاغ اجراییه یا اخطاریه ۱۰۸۲ گفته شد که در صورت فوت م. ع. عملیات اجرایی متوقف میشود و با معرفی وارث یا... م. ع. باید بسته به مورد، اجراییه و یا اخطاریه به آنها ابلاغ شود. به موجب ماده ۲۲۶ ق.ا. ح. دورثه ملزم نیستند غیر از ترکه چیزی به بستانکاران بدهند و اگر ترکه برای ادای تمام دیون کافی نباشد ترکه مابین تمام بستانکاران به نسبت طلب آنها تقسیم می شود مگر اینکه آن را بدون شرط قبول کرده باشند که در این صورت مطابق ماده ۲۴۶ مسئول خواهند بود در موقع تقسیم دیونی که به موجب قوانین دارای حق تقدم و رجحان هستند رعایت خواهد شد بستانکاران زیر هر یک به ترتیب حق تقدم بر دیگران دارند