نسبت بین قرار تامین دلیل و دستور موقت — وجوه مشترک مذکور

تامین دلیل از جهت کمک به متقاضی در پیشبرد اهداف دعوا از طریق حفاظت از دلایل و نشانه های اثبات کننده ادعا یا تقویت کننده آن، دارای وجه مشترک با دستور موقت است. به عبارتی در هر دو نهاد؛ زمینه برای دادرسی فراهم می گردد. به واقع حاصل دو نهاد ندوخته ای است برای دادرسی اصلی تا به کمک آن خاطر مشوش متقاضی در جریان دعوا آسوده گردد. دستور موقت موجب اتخاذ یک اقدام موقتی در حفظ خواسته می شود و تامین دلیل با ایجاد مصونیت برای دلایل مستند ادعا خواهان را به تعقیب دعوا بدون اضطراب دلالت می نمایند. وقتی متقاضی با گرفتن دستور موقت دایر بر جلوگیری از ادامه ساخت ملک مجاور که منجر به خرابی ملک او میشود، موقعیت خود را در دعوای اصلی دایر بر مطالبه خسارت تقویت می کند و از گسترش دامنه زیان به خود جلوگیری می نماید، با اخذ تامین دلیل دایر بر ارزیابی همان خسارت با نظر کارشناس، به نوعی همین فرصت مغتنم را برای خود ایجاد می کند و به دادرس کمک می کند تا با بهره مندی از نتایج محصله منعکس در کلاسه تامین دلیل دادرسی را به نحو مطلوب تری اداره و حقوق وی را بر آن پایه، مطلوب تر شناسایی و تثبیت نماید. نتایج حاصل از تامین دلیل و دستور موقت می تواند به عنوان اماره و قرینه مثبته، ذی نفع را در دادرسی حمایت کند. اما چون هر دو تصمیم، تصمیمات مقدماتی است نتیجه آن لزوماً تاثیری در اصل دعوا به حال متقاضی نداشته و در هر دو شکل مثبت و منفی تصمیم دادگاه در اصل موضوع را به سود ی. ا. ط. دعوا رقم نخواهد زد. وجوه مشترک مذکور، مانع از ملاحظه تفاوت فراوان بین دو نهاد از حیث شکل گیری و زمینه های پیدایی، آیین دادرسی تکالیف دو طرف درخواست و آثار و نتایج قانونی مترتب بر هر یک نمی شود؛ هدف اصلی متقاضی در تامین دلیل، حفظ دلایل یا نشانه های مثبت ادعا یا دفاع در برابر ادعای احتمالی است. اما هدف اصلی متقاضی دستور موقت حفظ خواسته دعوا، جلوگیری از تحمل زیان یا زیان بیشتر امکان اجرای بهتر رای در اصل موضوع عدم نیاز به تحمل مشقات مضاعف از جمله طرح دعوای دیگر یا تکرار همان دعوا و ... .. است. مرجع صالح در رسیدگی به درخواست تامین دلیل محدود به دادگاه یا حوزه شورای حل اختلاف محل وقوع دلایل یا امارات است و در دستور موقت علاوه بر دادگاه محل استقرار مال موضوع دستور دادگاه صالح در رسیدگی به اصل دعوا و مشغول رسیدگی به آن است. صدور دستور موقت معمولاً جز در موارد خاص قانونی مستلزم تادیه خسارت احتمالی است و اجرای این دستور نیز محتاج به تایید رئیس حوزه قضایی است. شرایطی که در تامین دلیل منتفی است. در قبال محدودیت هایی که دستور موقت برای خوانده در بر دارد وی محق به دریافت خسارت متعاقب ناکامی متقاضی دستور در اصل دعوا و یا عدم طرح دعوای اصلی است. اما در تامین دلیل بحث مطالبه خسارت از سوی خوانده متصور نیست. در کلاسه تامین دلیل تصمیمی که مشخص به دادنامه شود وجود ندارد و فقط