نظام حقوق ‌بشر آسیایی: ضرورت، فرصت‌ها و چالش‌ها

نظام حقوق ‌بشر آسیایی: ضرورت، فرصت‌ها و چالش‌ها نویسندگان: شریفی کیا, محمد علی، ضیایی, سید یاسر، توحیدی, احمدرضا نشریه: مجله حقوقی بین المللی، 2026/02/21 چکیده: در عصر حاضر حمایت از حقوق بشر و مقابله با تضییع گسترده حقوق و آزادی‌های مردم کشورهای مختلف توسط دولت‌ها، امری حائز اهمیت است. لذا علاوه بر نظام حقوق بشر جهانی که شامل هنجارها و سازوکارهای بین‌المللی است، در قاره‌های اروپا و آمریکا و افریقا نیز نظام حقوق‌بشر قاره‌ای شامل هنجارها و سازوکارهای منطقه‌ای اختصاصی شکل گرفته‌اند. با این حال بنا به برخی دلایل در قاره آسیا تاکنون گامی به سوی تشکیل چنین نظامی برداشته نشده‌ است. این پژوهش با بهره گیری از منابع کتابخانه‌ای و کاربست روش تحلیلی و توصیفی این پرسش را پاسخ می‌دهد که‌ایا تاسیس نظام حقوق‌بشر اختصاصی برای آسیا ضرورت دارد؟ و اگر پاسخ مثبت است، اهم ظرفیت‌ها و چالش‌های حقوقی ایجاد چنین نهادی کدامند؟ سرانجام پس از تشریح ضرورت شکل‌گیری نظام اختصاصی حقوق بشر آسیایی این فرضیه اثبات گردید که با توجه به همگرایی جغرافیایی کشورهای آسیایی امکان حرکت از مسیر ساختارهای غیرحقوق بشری به سمت توسعه هنجاری حقوق بشری امکان‌پذیر است و باتوجه به تفاوت‌های موجود درمیان کشورهای آسیایی برای نیل به نظام هنجاری حقوق‌بشری لازم است روش‌هایی چون تأکید بر موضوعات مشترک مانند حقوق‌بشر مدنی یا ایجاد نظام دوگانه حقوق‌بشر الزامی- حقوق‌بشر داوطلبانه یا نظام دوگانه حقوق‌بشر عام- حقوق‌بشر اختصاصی اتخاذ شود.