نظریه عدالت قاضی عبدالجبار؛ مطالعه ای تطبیقی در کلام اعتزالی و حقوق عمومی

نظریه عدالت قاضی عبدالجبار؛ مطالعه ای تطبیقی در کلام اعتزالی و حقوق عمومی نویسندگان: محمد امامی سید مجتبی حسینی کرابی منبع: پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال چهارم تابستان 1400 شماره 13 حوزه‌های تخصصی: حوزه‌های تخصصی حقوق doi: 10.22034/aeclr.2021.304967.1067 شماره صفحات: ۶۱ - ۸۰ دریافت مقاله تعداد دانلود : ۶۱۷ آرشیو آرشیو شماره‌ها: ۲۲ سال ۱۴۰۲ (۳) - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال 6 پاییز 1402 شماره 22 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال 6 تابستان 1402 شماره 21 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال 6 بهار 1402 شماره 20 سال ۱۴۰۱ (۴) - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال 5 زمستان 1401 شماره 19 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال 5 پاییز 1401 شماره 18 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال 5 تابستان 1401 شماره 17 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال پنجم بهار 1401 شماره 16 سال ۱۴۰۰ (۴) - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال چهارم زمستان 1400 شماره 15 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال چهارم پاییز 1400 شماره 14 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال چهارم تابستان 1400 شماره 13 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال چهارم بهار 1400 شماره 12 سال ۱۳۹۹ (۴) - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال سوم زمستان 1399 شماره 11 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال سوم پاییز 1399 شماره 10 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال سوم تابستان 1399 شماره 9 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال سوم بهار 1399 شماره 8 سال ۱۳۹۸ (۴) - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال دوم زمستان 1398 شماره 7 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال دوم پاییز 1398 شماره 6 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال دوم تابستان 1398 شماره 5 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال دوم بهار 1398 شماره 4 سال ۱۳۹۷ (۳) - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال اول زمستان 1397 شماره 3 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال اول پاییز 1397 شماره 2 - پژوهش های حقوق تطبیقی عدل و انصاف سال اول بهار 1397 شماره 1 چکیده از جمله موضوعات مهم علم کلام، رفتارهای ارزشی و هنجاری در باب انسان و جامعه است و از همین رو با مباحث هنجاری حقوق عمومی مرتبط است. ازآن جا که حقوق عمومی با مقوله های حکومت و شهروند و تنظیم رابطه ی آن ها سروکار دارد، نگاه حقوق عمومی به این دو حوزه با رویکردی تجویزی و هنجارین نقطه پیوندش با مباحث کلامی است. به عبارت دیگر، علم کلام در «بعد ارزش شناسی» با حقوق هم شانه و متصل می شود. از جمله مباحثی که در بُعد ارزش شناختی مطرح می شود، نظریه عدالت است که همانا نقطه دقیقِ اتصال کلام و حقوق عمومی محسوب می شود. درواقع، متکلمان زمانی که امرحکمرانی و حکومت را دغدغه ی خود می یافتند از مدخل «نظریه عدالت» و مفهوم «اخلاق» به مسایل مربوط به حکومت وارد می-شدند و تأکید بر چگونگی یافتن پاسخ مطلوب داشته اند. مباحثی نظیر آزادی اراده و اختیار سیاسی مردم، تأکید بر عقلانیت و چگونگی رابطه ی حاکم با افراد جامعه، از جمله موضوعات مورد بحث در آراء قاضی عبدالجبار، از برجسته ترین متکلمان معتزلی است که در حوزه ی حقوق عمومی نیز نمود دارد. در همین راستا بررسی تطبیقی عناصر و پشتوانه های نظریِ نظریه عدالت قاضی و ارتباط آن با برخی از مهمترین انگاره های حقوق عمومی نظیر «چگونگی مشروعیت حاکم و حکومت»، «تنظیم رابطه حکومت و شهروندان» و یا « مفهوم و ویژگی های قدرت سیاسی مطلوب» مورد بحث قرار خواهد گرفت. تبلیغات