دکترین
نظم آدم پیرمحمدی — ص 606 تا 610
⚠
رأی
دیوان عالی کشورء در امور مدنی یا در ایرام
رأی صادره از دادگاه پایین است که در این
صورت رأی دادگاه پایین باید در همین
دادگاه مورد اعتراض قرار گیرد و یا در نقض
رأی مزبور است که به همین علت اعتراض
به رأی دیوان منتفی است. البته در صورتی
باب پنجم: فرجام خواهی قل ۶۱۵
که پس از نقض رأی» پرونده برای رسیدگی,
به دادگاه پایین ارجاع شودء شخص ثالث
می‌تواند در آن دادگاه به عنوان ثالث وارد
شده و یا پس از صدور رأی در همان دادگاه
۶ یکی از شرایط پذیرش اعتراض شخص
ِ ثالث این است که معترض, به عنوان
اصحاب دعواء در دادرسی منتهی به رأی
مورد اعتراض دخالت نداشته باشد. با توجه
به اینکه افزون بر خواهان و خوانده, وارد
شمرده می‌شوند اعتراض وارد یا مجلوب
ثالث به رأی که در آن دعوا صادر می‌شود
شنیده نمی‌شود. اما چنانچه معترض در
دادرسی منتهی به رأی مورد اعتراض از
اصحاب دعوا شمرده نمی شده است می-<
تواند به رأی اعتراض نماید. در نتیجه برای
مثال در مواردی که تنها بعضی از وراث در
دیگر که نماینده نیز نداشته‌اند می‌توانند به
رأی اعتراض نمایند. همچنین, در صورتی
که قرار رد دادخواست ورود ثالث صادر شده
باشد. شخص می‌تواند به رأیی که در انتهای
دادرسی صادر می‌شود به عنوان ثالث
اعتراض نماید زیرا شخص ثالث « در
دادرسی منتهی به رأی » مورد اعتراض «
دخالت» نداشته است.(همان, ش۱۰۳۳)
۷ آگاهی شخص ثالث از دادرسی منتهی
به ری مورد اعتراض و خودداری او از ورود
به این دعوا به عنوان ثالث, مانع پذیرش
اعتراض نیست. ۶ 8 قانون آیین دادرسی مدنی در نظ
۸ چنانچه محکوم‌لهم مرحله‌ی نخستین
بیش از یک شخص بوده پس از صدور رأی
مرحله‌ی نخستین» در مرحله‌ی تجدید نظر
بعض آنها طرف دیگر دعوا تجدیدنظر قرار
نگیرند.آیا می‌توانند نسبت به رأیی که در
مرحله‌ی تجدیدنظر صادر می‌شود اعتراض
نمایند؟ رویه‌ی قضایی فرانسه به این
پرسش پاسخ مثبت میدهد. در حقوق ما نیز
شخص, در چنین وضعیتی» ثالث شمرده
می‌شود.(همان)
۹ وکیل, ولی؛ قیم» مدیریت شرکت. وزیر
وزارت خانه و... می‌تواند نسبت به رأیی که
حتی با نمایندگی خود آنها نسبت به اصیل»
صغیر یا محجورء شرکت. وزارت‌خانه
و....صادر گردیده اصالتاء اعتراض نماید. در
حقیقت دخالت اشخاص مزبور در دادرسی
منتهی به رأی «به عنوان اصحاب دعوا»
نبوده است.( همان» شء ۱۰۲۴)
۰ دخالت شخص در دادرسی منتهی به
رأی مانع اعتراض قائم‌مقام آنها به رأی
مزبور می‌شود.(همان)
۱حکمی که علیه شخصی نسبت به
مالکیت مال منقول و یا یکی از حقوق راجع
به اموال غیر منقول صادر شده نمی‌تواند
توسط وارث او مورد اعتراض ثالث قرار
گیردمگر اینکه وراث بر حق متمایزی اتکا
نماید که به او سمت متمایزی غیر از وارث
میدهد. (همان» شء ۱۰۲۵)
۳ ,در مورد قائم‌مقام» در تمام مواردی که
حق معترض پس از صدور حکم علیه اصیل
به وجود آمده اعتراض ثالث پذیرفته است در
م حقوقی کنونی
غیر اینصورت, با توجه به اينکه قائم‌مقام در
دادرسی منتهی به رأیء به نوعی» نمایندگی
شده نمی‌تواند اعتراض نماید. بنابراین» برای
مثال در صورتی که نسبت به ملکی علیه
مالک آن راجع‌به حق عبوری که به دیگری
واگذار شده حکمی صادر شودو سپس مالک
ملک را به دیگری انتقال دهد منتقل‌الیه. قائم مقام مالک (واگذار کننده‌ی حق عبور-
محکوم‌علیه )شمرده شده و نمی‌تواند به آن
حکم اعتراض ثالث نمایداما در صورتی که
انتقال ملک مزبور پیش از آقامه‌ی دعوا علیه
فروشنده بوده, حکمی, که علیه او احتمالاً
صادر می‌شود توسط منتقل‌الیه قابل اعتراض
ثالث است در صورتی. که پس از اقامه‌ی
دعوا علیه مالک و پیش از صدور حکم. ملک واگذار شود. دعوا باید علیه منتقل‌الیه
جریان یابد و او طرف دعوا قرار گیرد. البته
منتقل‌الیه می‌تواند به عنوان ثالث به دعوا
وارد یا جلب شودکه در این صورت در
دادرسی منتمی به رأی دخالت داشته و
اعتراض ثالث از سوی او پذیرفته نمی‌شود. (همان» ش. ۱۰۳۵)
۳ دعوای اعتراض ثالث تاجر ورشکسته
نسبت به رأیی که علیه مدیر تصفیه(به
نمایندگی از تاجر) صادر می‌شود علی القاعده
شنیده نمی‌شود مگر در صورتی که دادگاه
آن را «مصلحت» دانسته و قبول کند. می-
توآن پذیرفت که در هر مورد که دادگاه
احتمال دهد که صدور رأی علیه مدیر
تصفیه, به قائم‌مقامی تاجر ورشکسته, به
نوعی مبتنی بر تقلب و تقصیر مدیر تصفیه
است» بنا بر مصلحت تاجر ورشکسته. اعتراض ثالث او را نسبت به رأی می‌پذیرد.(
همان, ش. ۱۰۲۶)
۴ جکم صادره علیه مدیون چنانچه ضامن
طرف دعوا قرار نگرفته باشد می‌تواند از
سوی ضامن مورد اعتراض ثالث قرار گیرد
۵ آیا اداره‌ی اوقاف می‌تواند نسبت به
رأیی که در دعوای وقفیت. مطروحه توسط
متولی» صادر شده اعتراض ثالث نماید؟ دادگاه عالی انتظامی قضات اعتراض مزبور
را تجویز نکرده و پذیرش آن را تخلف اعلام
نموده است. اداره‌ی اوقاف
می‌تواندء به عنوان ثالث, ضمن تکذیب
تولیت» نسبت به رأی مزبور اعتراض نماید. اما در صورتی که اداره‌ی اوقاف تولیت
خواهان را در مثال مزبور مسلم می‌داند. اعتراض او بر رأی قابل پذیرش نیست نظر
مزبور با اصول حقوقی سازگار و با توجه به
ملاک ماده ۴۲۰ ق. ت. قابل دفاع است. (کشاورزصدرء سی مخم‌دعلی, تحدید |
رسیدگی... منبع پیشین» ش. ۳۷(
۶رای, به موجب ماده ۴۱۷ ق .دم در
صورتی می‌تواند مورد اعتراض قرار گیردکه
به حقوق شخص ثالث خللی وارد آورد»
باب پنجم: فرجام خواهی 8 ۶۱۷
البته معترض ثالث باید مانند هر مدعی
دیگری در دعوا ذی‌نفع باشد. اصل مقرر
ماده ۲ ق. آنان می‌توانند به آن اعتراض
کنند( حیاتی» علی عباس, آیین دادرسی
مدنی در نظم حقوق کنونی» صفحه ۶۵۳)
۸ در دعوای مضمون له علیه.... که
حکم صادر شده است. مضمون عنه می‌تواند
به عنوان معترض ثالث اعتراض کند» (
رأی وحدت رویه ش ۱۲۸ م ۱۳۴۷/۸/۱۵ ). ۹ اعتراض شخص ثالثء یک راه فوق
العاده شکایت از آراست که با هدف رجوع از
رأی یا تعدیل آن به نفع شخص ثالث
صورت می‌گیرد. بنابراین به لحظ ماهیتی
مختص اشخاص ثالث است بر خلاف
واخواهی» تجدید نظرء فرجام و اعاده
دادرسی
۰دعوای اعتراض ثالث. همانند فرجام و
اعاده دادرسی اصولاً فاقد اثر تعلیقی است. ۱ دعوای اعتراض ثالث از طرق عدولی
است زیرا همانند واخواهی و آعاده دادرسی,
دادرسی مجدد با بررسی جهات موضوعی و
حکمی, در همان مرجع را فراهم می‌کند
۸ 8 قانون آیین دادرسی مدنی در نظ
۳ اصولاً اشخاص ثالث فقط می‌توانند به
ه«آرا» اعتراض کنند البته در مواردی
قانونگذار امکان اعتراض به تصمیم‌های
دادگاه را پیش‌بینی کرده است.(تصمیمات
حسبی به موجب ماده ۴۴ قانونامور حسبی)
۳ ,دادگاه در پرونده حقوقی نمی‌تواند. به
اعتراض ثالئی که نسبت به رأی کیفری
مورد استناد در آن پرونده شده رسیدگی
نماید. به عبارت دیگرء به حکم کیفری که
به عنوان دلیل در دعوای حقوقی مورد
استناد قرار می‌گیرد. نمی‌توان اعتراض
نمود.(ملاک ماده ۲۲۷ ق.ا.د.
م)
دادگاه‌های انقلاب قابل اعتراض ثالث است
استثنایی از قبیل اداره ثبت و اداره کار قابل
اعتراض ثالث نیستند. ۵در مورد آرای دیوان عالی کشور اعتراض
شخص ثالث معنایی ندارد زیرا از یک سوه
دیوان عالی کشور شأن رسیدگی ماهوی را
که رسیدگی به اعتراض ثالث مستلزم آن
است ندارد و از سوی دیگرء ماده ۴۱۸ آرای
«دادگاه‌ها» را قابل اعتراض اعلام نموده و
حال آنکه دیوان عالی کشور «دادگاه»
نیست به عبارت دیگر دیوان عالی کشورء در
امر حقوقی, اقدام به صدور رأی به معنای
واقعی آن نمی‌نماید تا اینکه قابلیت اعتراضش
شخص ثالث آن مطرح شود بلکه رأی
دیوان يا در ابرام رأی صادره از دادگاه پایین
است و یا در نقض رأی مزیور( فلاع» علی» .۱
جلد دوم صفحه ۱۱۵) ۱
م حقوقی کنونی
۶اعتراض شخص ثالث قابل رسیدگی در
دیوان عالی کشور نیست زیرا رسیدگی
ماهوی و موضوعی در شأن دیوان عالی
کشور نیست.البته مطرح بودن پرونده در
دیوان عالی کشور مانع اعتراض ثالث به
رای فرجام خواسته نیست. با توجه به مدلول
و ملاک تبصره ماده ۴۳۴ دادخواست
اعتراض باید به دیوان عالی کشور تقدیم
شود تا رسیدگی را متوقف نموده و
دادخواست را جهت رسیدگی به دادگاه صادر
کننده رأی مورد اعتراض بفرستد(همان)
۷مطرح بودن پروندو :در تجدید نظر مانع
اعتراض به رأی دادگاه نخستین است زیرا
اعتراض به آرای صادره از دادگاه نخستین تا
زمانی ممکن است که نسبت به آنها تجدید
نظر خواهی نشود چرا که با تجدید نظر
خواهی صلاحیت دادگاه نخستین خاتمه
می‌یابد. در این حالت شخص ثالث می‌تواند
یا به عنوان «وارد ثالث» در مرحله تجدید
نظریا بعد از صدور رأی «اعتراض ثالث»
نماید(همان)
۸ آی ابرام شده در دیوان قابل اعتراض
ثالث است که اين اعتراض در دیوان عالی
کشور طرح و در دادگاه صادر کننده ری
(دادگاه پایین) قابل رسیدگی است. (همانشد
اعاده دادرسی نسبت به رأی ابرامی دیوان)
(ملاک تبصره ماده ۴۳۴)
۹در صورتی که پس از نقض رأی» پرونده
برای رسیدگی, به دادگاه پایین ارجاع شود. شخص ثالث می‌تواند در آن دادگاه به عنوان
«وارد ثالث» وارد شود و یا پس از صدور
رأی در همان دادگاه به آن اعتراض
ثالث»نماید. (همان)
۰در اعتراض ثالث اجراییء ثالث به رأی
صادره اعتراضی ندارد بلکه اعتراض وی به
چگونگی اجرای رأی است. بنابراین
اصطلاح اعتراض شخص ثالث در فصل
پنجم قانون اجرای احکام مدنی (مواد ۱۳۷-
۶ قیاا.
م) ناظر به شکایت ثالث از
عملیات اجرایی است و از اعتراض به رأی
کاملا متمایز است. است که به موجب آن شخص ثالئی که در
موضوع دادرسی اصحاب دعوای اصلی,
برای خود مستقلا حقی قائل است و یا خود
را در محق شدن یکی از طرفین, ذی‌نفع
می‌داند می‌تواند تا وقتی که ختم دادرسی
اعلام نشده است, به عنوان وارد ثالث. وارد
دعوا گردد.ورود شخص ثالث از آنجایی که
توسط ثالث انجام می‌شود شبیه اعتراض
شخص ثالث است اما تفاوت عمده‌ای با آن
دارد. تفاوت از این قرار است که در اعتراض
ثالثء معترض ثالث به رأیی که پس از ختم
دادرسی بین دو یا چند نفر دیگر صادر شده
به عنوان شخص ثالث (یعنی شخصی که
خود یا نماینده‌ی وی در دادرسی به عنوان
اصیل دخالت نداشته) اعتراض می‌کند. در
حالی که در ورود ثالث. ثالث زمانی وارد
دعوا می‌شود که دادرسی بین اشخاص دیگر
آغاز شده و هنوز ختم نگردیده است. ۲جلب شخص نالثت نیز همانند ورود
شخص ثالت یکی از دعاوی طاری است اما
باب پنجم: فرجام خواهی 88 ۶۱۹
بر خلاف آن و بر خلاف اعتراض ثالث. در
اینجا علیه شخص ثالث اقدامی صورت
می‌گیرد و نه از طرف شخص ثالث. به
نحوی که در دعوای اصلی, هر یک از
اصحاب دعوا که جلب شخص ثالثی را لازم
بداند می‌تواند با رعایت شرایط قانونی
(مواد۱۴۰- ۱۳۵ ق.آد.
م) اقدام به جلب
شخص ثالث نماید
۳ ماده ۵۸۲ قانون آئین دادرسی مدنی
(ماده ی ۴۱۷ قانون مدنی ] اعتراض ثالث
را در مورد صدور حکم یا قراری که خللی
بر حقوق ثالثی وارد سازد که ثالث یا نماینده
او در دادرسی دخالت نداشته جایز دانسته
است و به هیچ وجه اشعاری به تنجیز و
فعلیت ضرر ثالث ندارد» (ش ۳۳۲ م
۶ شعبه ی دوم د.ع.
ک). ۴ مطابق ماده ی ۵۸۲ و ۵۸۳ قانون
آئین دادرسی مدنی [مواد ۴۱۷ و ۴۱۸
قانون کنونی) شخص ثالث حق دارد به
هرگونه حکم وقرار صادر از دادگاه‌های
بدوی و پژوهشی که به حقوق او خللی وارد
می‌آورد اعتراض کند وامکان ورود شخص
ثالث در ادعای اصلی مانع از قبول اعتراض
او نخواهد بود» (ش ۱۱۶ م ۱۳۲۸/۱/۲۲
شعبه ی سوم دع.
ک)
۵یا قرارهای تأمین خواسته و دستور
موقت نیز می‌تواند مشمول اعتراض ثالث
موضوع ماده ۴۱۸ ق..دم باشد ؟ در پاسخ
باید گفت تأمین خواسته و دستور موقت,
رأی قطعی حتی به مفهوم قرار تلقی نمی
شوند لیکن چون اعتبار آن معطوف به زمان
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.