نظم تجارت الکترونیکی — ص 206 تا 210

لگ ۴ ۷۵۵ دور" ۳ الکترونیکی را از این حیث که قرارداد کتبی | ضروری است که برخی از ویژگیهای مهم امضای نیست» منم می‌کند و هر قانونی را که در ایالتی | دستی» یعنی تک (منحصر به فرد) بودن؛ تعییر وضع شود و اعتباری کم‌تر یا محدودتر از این | هویت, تحت کنترل داشتن و امکان ممیزی را قانون قائل شودء بی‌اعتبار اعلام می‌کند. مفاد | حائز باشد. بدین منظور هر روزه بر کیفیت دستورالعمل اتحادیه‌ی اروپا نیز همین موضوع را | استانداردهای فسی که چنین خصوصیاتی را تأرید می‌کند (نوری» محمّدعلی؛ نخجوانی؛ | تضمین کنشد افزوده می‌شود. با این حال: رضا؛ حقوق ت.|» چ ۱ص ۱۱۵) ق.ت.ا ایران» تفاوتهای زیادی بین نوشته‌های الکترونیکی و اعتبار و ارزش اثباتی اسناد و ادله‌ی دعوا و | اسناد کاغذی وجود دارند که باعث تفاوت در امضای الکترونیکی را به عنوان اصل پذیرفته | آثار حقوقی هر یک از دو نوشته می‌شود. از جمله است. حال آن که شناسی علوم انسانی» پاییز ۰۱۳۸۴ ش ۰۴۴ ص | داده الکترونیکی نامحسوس بوده» به سادگی ۱۲۵-۴) قابل تغییر است.از سوی دیگر, در اسناد 8 منظور از امضای الکترونیکی, این نیست که | کاغذی» وضعیت ذخیره شده و وضعیت قابل هرامضای الکترونیکی دارای ارزش استنادی | قرائت یکسان است. الکترونیکی را به کمک چشم نمی‌توان کشف (السان. مصطفی و دوان یامچی. امین ماهیت | کرد. (جعفرپورء ناهیدء آیین دادرسی جرائم رایانه‌ای و جنبه‌های حقوقی امضای دیجیتالی» | کامپیوتری, خبرنامه انفورماتیک» ش ۸۴» ص مجله دیدگاه‌های حقوق قضایی, ش ۰۳۰-۳۱ | ۴۲ آبان ۱ - زرکلام» ستار, مقاله امضای زمستان ۱۳۸۲ و بهار 0۱۳۸۳ ص۲۳( الکترونیکی وجایگاه آن در نظام ادله اثبات امضای الکترونیکی بر خلاف امضای دستی | دعواء نشریه مدرس علوم انسانیء ش ۰۲۸ بهاد با شدرح در اسناد کافذی, دریک محیط ۸ ص ۴۳) الکترونیکی و با استفاده از روشها و ثناوریهای | 8 برخی براین اعتقاد هستند که باید امضای الکترونبکی ایجاه می‌شود. برای ای ن‌که چنین الکترونیکی را از سایر دلایل که از راه دور یا با امضایی در مقام دعوا با دفاع فابل استفاده باشد استفاده از دستگاه ایجاد می‌شوند؛ نظیر نمابر و ‌ پسسسمسس اس ند رم کیک کنم زیرا استفاده از آن در مقا فتوکپی نف کنیم 7 رای دیگر به جنیر تفکیکی قائل نیستند و معتقدند این واسط ها همانند اطلاعات مصبوط در رایانه گرفته شودء به ویژه ازان رو که ارسال نمابر یا است. با این حال دلیل الکترونیکی» خواه از طریق یک واسط الکترونیکی ارسال شود و خواه اطلاعات در آن ذخیره شود فاقد اصل به مفهوم حقوق سنتی است. درآنچه به امضای کاغذی مربوط می‌شود هر توصیف قانونی از امضاء ارائه نمی‌دهند فراوان هستند 1۵ 7اه 1۳۵۵196 ۵۱[ ۳۳:۱۵ ,زا۲200 . 08 6 5160216 13 6۲ تمد سنلاست ۱ (۱۱ت مات ت۱۱ 3 ۰ ۳7 .2000 .0.2.060 ,7.0.3.60 ٍ وی تعریف سنتی ارائه شده از امضاء در این سیستمهای حقوقیء وجود یک نوشته را ضروری می‌داند. محمَدجعفر. ۳ ۳ راو ار ۱ ۱ ۱ ۱ 8 ل ۱ و ا ۱ / پا ۱ : ۱ !! ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ 1 ۱ ا ۱ 2 ۱ ۹ ِ ۳ 1 ۰ ار دا ال ار ار ۱ ی مبحث دوم- در احکام داده پیام... ۲۱۳ ِ ترمینووژی حقوق. چ ۵ ص ۰۱۳۷۰۰۸۱ در حقوق فرانسه. آمریکا و انگلیس نیز تعریف الکترونیکی که نوشته‌ها تجسم بیرونی و مادی ندارند و تبادل اطلاعات در یک محیط مجازی : صورت می‌گیرد. تجدید نظر در مفهوم امضاء نیز صرورت خواهد داشت. ۷۵۵۵۷۵۲6 :6 00۲۵۰ 2 .2000 بکنام بصقازط۵ 6۵۳۱ ۸500121100 13 در این مفهوم» یک رمزء یک پیامء یا هر روش ۱ غیر مادی می‌تواند تحت شرایطی از ارزش اثباتی امضاء به مفهوم سنتی آن برخوردار شود. 0 ععل 1۳۵۵ ۵۲ 2.۷۰ 02116۲ ول اه عناونط 0اه 1۵۵۶۲۸ 06 ,22۷16۲ ,2112012612 ی" 55 ۰ 0002.7 ,6321 60۵.60۰ امضای الکترونیکی به مفهوم عام کلمه عبارت هویت ارسال کننده والحاق او به سندی که محتوای داده را تشکیل می‌دهد ممکن می‌سازد ,۵11005 هل امددنا ۵۳ .3.۷ ۲عناه0 ول مه 6اونط01۳۵ع0[ع ازرم[ 06 ,22۷167 لا (1167ع2]12 9" 5۳5 7 .0002 ,6321 60.60۰ از امضای الکترونیکی تعاریف مختلف و متفاوتی ارائه شده است. به عنوان مثال» قانون نمونه کمیسیون سازمان ملل برای حقوق تجارت ٍ بین‌المللی (آنسیترال) مقرر می‌دارد: «هرگاه قانون ۱ وحود امصاء را صروری بداند. داده پیام امصاء شده ممحسوب می‌شود.اگر: الف) از روشی برای تعیین هویت شخص و تایید اطلاعات موحود در داده پیام استفاده شود و ب) از روش به کار گرفته شده متناسب با موضوعی که داده پیام برای آن ایجاد یا ارسال 1 ,1 ۷ ۹ ۴ یس ۱ : وه هه ۲ _قانون تجارت الکترونیکی ار ۳ 22 سس شده» با توجه به اوضاع و احوال از جمله هر کونه توافقی خصوصی اطمینان حاصل شود 5 ۲ وا 6 070۲ 2۷ 5 6۵۰ 130۷ ,0.4761,00. 6792, در مقابل» براساس دسوورالعمل شماره 99 پارلمان و شورای آروپا مورخ ۱۳ دسامبر ۰۱۹۹۹ منظور از امضای الکترونیکی, داده‌ای الکترونیکٍ ۱ است که به سایر داده‌های الکترونیکی متصل يا منطقا مرتبط بودهء روشی برای احراز اصالت به شمار می‌رود 5 6۲ و ناس ۱ 6 ازمتل 1.27۷ ۲:2 6۵۰ 139,04 761,20 6792 ۰ ۳ ق.م فرانسه درقسمت دوم ماده ۱۳۱۶-۴ پس از تعریف امضای در انطاق یا دستورالعمل اروپایی مصوب ۱۳ دمسامیر ۱۹۹۹ امضای الکترونیکی را جنین تعریف می‌کند: «در صورتی که امضاء الکترونیکی باشد. این امضاء در عمل عبارت از رویه مطمشنی است که شناسایی رابطه امضاء را با می‌کند.اصل بر مطمئن بودن این روبه است. مگر آن که دلیل مخالفی در بین باشد. هنگامی که امضای الکترونیکی انجام می‌شود. 0و5 ۱۵ عل ان 0 381[02,0001۳. 30- + 2000.۳ ۰ برابر بند (ی) از ماده ۲ طرح ت.ا ایران «امضای الکترونیکی عبارت از هر نوع علامت منضم شده با به نحو منطقی متصل شده به داده پیام است که برای شناسایی امضاه‌کننده داده پیام مورد استفاده قمرار می‌گیبرد. (طرح ت.! (ضور دوم) ی ۱ گنونی بخش دوم- ق.ت.) شماره ۹-۸ مورخ ۸۱/۹/۲۶ مجلس شورای اسلامی» ص ۴) دفقت دراأاین تعاریف نشان می‌دهد برخی از آن‌ها نظیر مقرّرات آنسیترال و حقوق فرانسه بیشتر بر جنبه‌های حقوقی امضاء تا کید دارندء در حالی که برخی دیگرء نظیر تعریف پارلمان و شورای اروپاء ناظر بر جنبه‌های مادی امضاء هستند. با این حال همه این تعاریف در وجوه زیر مشترک هستند: اول. امضای الکترونیکی یک داده الکترونیکی است؛ دوم این داده به داده‌های الکترونیکی دیگر منضم می‌شود يا منطقا با آن مرتبط است؛ سوم این امضاء رابطه امضاء‌کننده را با داده‌هایی که با آن مرتبط است مشخص می‌کند. (زرکلام» ستارء امضای الکترونیکی و جایگاه آن در نظام ادله اثبات دعواء نشریه مدرس علوم انسانی ش ۰۲۸ بهار ۰۱۳۸۲ صص ۳۶-۳۸) 8 عبارت «مکفی است» مندرج در ماده فوق» مجمل است و شاید بتوان از آن استنباط نمود که امضای الکترونیکی, در حکم امضای نوشته است و آثار امضای اخیر بر آن بار می‌شود. 8 به نظر می‌رسد قانونگذار ایرانی شایسته بود حرمت زبان ملی کشور را پاس می‌داشت و بجای واژه نامانوس «مکفی» حداقل از واژه «کافی» که برای مردم مانوس و مصطلح است استفاده می‌کرد. برخی (مظاهری» رسول؛ ناظم» علیرضا؛ ارزش اثباتی داده پیام و امضای الکترونیک» نامه حقوقی, ۰۷۰ ج ۴» ش ۰۲ ۰۱۳۸۷ صص ۳۷ ۶) دو اصل را از این ماده استخراج کرده‌اند؛ ۱ اصل برابری آثار (میان امضای دستی و امضای الکترونیکی) و اصل عدم تبعیض (میان امضای الکترونیکی ساده و مطمشن). منظور از اصل اول عدم تفاوت میان امضای نویسندگان دیگر هم از امضای غیر الکترونیک به امضای دستی تعبیر کرده‌اند. (برای نمونه» ر.ک به: السان, مصطفی» بررسی نحوه تعیین قانون حاکم بر فراردادهای الکترونیکی» پژوهش حقوق و سیاست» ش ۰۱۹ ص ۱۴۲ ۱۳۸۵. - همان پژوهشهای حقوقی, ش ۷ء» ص ۰.۱۸۵ - آهنی» بتول, انعقاد قراردادهای الکترونیکی» ندای . صادق, سال نهم.ء ش ۰۳۴ ۰۱۳۸۳ ص ۵۳. بعصی نیز از آن به امضای سنتی تعبیر کرده‌اند (شمس, عبداله آیین دادرسی مدنی پیشرفته. چ ۵۳ شش ۲۵۵) دستی در اسناد کاغذی و امضای الکترونیکی به لحاظ آثار است. البته به نکاتی توجه نشده است: فه در واقع امضای الکترونیکی هم امضای دستی است چون آن هم با دست اما این بار به وسیله کامپیوتر انجام می‌گیرد. پس بجای امضای "ستی» بهتر بود از امضای «غیر الکترونیکی» استفاده می‌شد. با این حال» به نظر می‌رسد اصل مسحیح است (برای ملاحظه نظر مشابه :وال ناصسح مرتضی, امضای اد اکترونیک و جایگاه آن در ادله ائبات دعوی. ۱ را ان او ار الوا و اب لا را ۱ ۱ 1 : ۱ ا 1 1 0 .۳ ! ْ 1 ی ٍ ٍ ۳ 3 1 ۱ و 3 ٍ ماهنامه کانون. ش ۰۶۹ ۰۱۳۸۵ ص ۶۶) ماده ۵ ق.ن., ۱۹۹۶ هم براین اصل تاکید دارد اما در نظر گرفته شدن ارزش اثباتی متفاوت برای این دو نوع امضاء مانع ساخته شدن اصلی بصورت ِ اصل دوم است. تردیدی نیست که قانونگذار امضای الکترونیکی غیرمطمئن را مانند امضای غیر الکترونیکی پذیرفته است ولی این دو در صورتی دارای ارزش تثبیت شده می‌شوند که در دادگاه در برابر استفاده‌ای که از آن‌ها می‌شود مورد انکار یا تردید ِْ قرارنگیرند یا در مقابل هریک از آن دو دوام بیاورند. البته» بر اهل فن پوشیده نیست که انگار و تردید برخلاف اشتباهاتی که در برخی موارد (ن.ک به: وصالی ناصح, مرتضی,» امضای الکترونیک و جایگاه آن در ادله اثبات دعوی, ماهنامه کانونء ش ۰۶۹ ۰۱۳۸۵ ص ۶۸. همجنین تردیدی نیست که مفاد ماده ۷ ق.ت.ا. با توجه به اطلاق آنء نه تنها امضای الکترونیکی مطمئن بلکه امضای الکترونیکی غیرمطمئن را نیز دربرمی‌گیرد. اگر نشود امضای الکترونیکی غیرمطمشن را حداقل در حد امضای عادی غیر الکترونیکی پذیرفت داده پیام الکترونیکی غیرمطمئن هم مورد قبول نخواهد بود. در حالی که از نظر قانونگذار این طور نیست. قابل سوءاستفاده بودن امضای الکتروئیکی غیرمطمئن هم نمی‌تواند کنارگذاشتن آن را توجیه کند زیرا اسناد عادی و امضایی که روی آن‌ها می‌شود نیز به رعغم قرار داشتن در مصرض سوءاستفاده شدید با در نظ رگرفتن مقررات مربوط به انکار و تردید کنا رگذاشته نشده‌اند. ناصر, اثبات و دلیل اثبات. ج ۲ ص ‎۰.۲۷۹٩‏ - شیخ‌نیاء امیرحسین, ادله اثبات دع وا ۱۳۷۵ ص٩۹‏ .- مسانی, جلال‌الدین, ادله اثبات دعواء ص۱۳۸۲۰۱۳۳) که معسقدند نوشته بدون امضاء فاد ارزش و اعتبار است. قانون در همه‌جا امضاء را لازم نمی‌داند. برای نمونه. ک. همچنین گر شخصی کعایی بنریسد و در آن سوء‌استفاده‌ای ادبی انجام داده باشد. البته. در این موردء می‌توان به ماده ۲۲۳ ق.ت درباره صدور برات اشاره کرد. در واقع امضاء نشانه ملاک دیگری است که وقتی خود آن ملاک وجود داشته باشد نیازی به امصاء نخواهد بود.