دکترین
نظم تجارت الکترونیکی — ص 21 تا 25
⚠
۱ ان اک ما ان اک را ٩
۱ ۱ ۱ ً ۱ ۱ ۱ ۱ ۱
: ر ۱ ا ۱ ا. ۳ ا ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ِْ ر ۱1 : ۱ ۱ ۱
۱ 1 ۰ ا ۱ ۱ : ۱ ۱ "۱
رک 1 ۱ 5 : 1 ۹1 را
پم مه انا شم ۰ ۱! : ا ۱۷ ۱۱ 1 ا فد اد فا یج
بخش اول- مبانی و تعاریف ۳۱
گرفته شد. رواج بافت. بدین گونه که دویا جند گفته میشود که ت.| یک مجموعه ارتباطات
رایانه با استفاده از کابل به یکدیگر متصل | کاملاً غیر مادی عاملان تجاری با یکدیگر است. و دوع با 6 1۵۳ |2۲۱۵ .2/0 مامهط5
میشدند و تبادلات الکترونیکی میان آنها برقرار ۰ ,۱۷۵8۳1810 ,60۵۲۵۵ 3۱6۳0۳۵6
: هل ند با: از اتصا 4 2000 ,6011100 1۸۵
میشد. مثلا دو یا ۲ بانک پس از ات ل خٌسن این تعریف آن است که کل قلمرو مبادلات
کابلی رایانههای خود به یکدیگر نقل و انتقالات 7
: ۱ ۶ ۰ سله ممک ا ار ۳
یول و اسناد تحاری راء به جای استفاده از غیرمادی به هر وس ۹ عم ۳
۱ : ۱ ۱ | کابلی اینترنت و مانند آن را در بر م ی گیرد. شیرههای فیزیکی» از این طریق انجام میدادند. ل. قواعد حاکم بر قراردادها
۸ لد ۰ ۴ ردذاد ی
اشکال سیستم کابلی در هزینههای سنگین و 1 بشول, هوا 95
پ نیک محله فقه موه خانواده»
محدودیت ذاتیاش بود که اتصال رایانهها در 7 ۱ و حقوق خانواده» بهار
۰ . ۱ : ۲ مم ۲۹ صص ۱۵۹-۶۰
فواصل دور را عملاً غیر ممکن مینمود. اماء ظهور کارالکن ی
۳5 دونک رک ا :
اینترنت در اواسط دهه نود چشماندازهای نوینی ی 8 ۱ 77 0 ی ار ۰ ی
۱ - 2 _ همسان بات. باشد. لازم به توص ست
را پیش روی مردم به ویژه تجار گشود. دیگر برای ی 2 ی روت ۹
اتصال رایانهها نیازی به استفاده از کابل و تقبل بکپارچگی و سیالیت بیش از پیش طرحهاء
ی : فرایندهاء تحهزار- عمهای تحارت که
هزینه . نگین آن نبود. اینترنت بر ۳ ای فراد هیر و سیم که ۰ زی در
9 آورده خم. ناد چه شتٍ بان
۸ بکههای کابلی و مالکانه بی4 سر ۹ یک ای رو س ان نازها ی معضور مشمریان
: 8 - أ ۰ ۰
جهانی بود که کاربران را در قلمروی نامحدود به | صورت میگیرد کسب و کار الکترونیکسی
پچ ۹ ۱ ۹ ۱ . شد. (صنا ۰ صنا ت .اد
یکدیگر مرتبط مینمود و تجار از طریق ان می گوی یعی» علی ی سر
سادگی میتوانستند به دادوستد کالا و خدمات هزاره سوم چ۲. ص ۲۴) شاید بتوان بین ت.ا
بپردازند. این شیوه از تجارت نیز ت.| خوانده (0016700)-6) با کسب و کار الکترونیکی
شد. (2-8]7511555) تفاوت قائل شد. به طور
8 1999 مطزطوق | عمده واژه کسب و کار الکترونیکی و ت.| هم
ت.ا مفهومی محدودتر از دادوستد الکترونیکی | معنی به کار رفته است. نویسندگان مختلف از
دارد ر بر بخشی از دادوستد الکترونیکی اطلاق نظر معنایی تفاوتهایی بین این دو واه قائل
میشود که مستقیما با معامله و قرارداد ارتباط شدهاند و اختلاف نظرها در مورد تمٌاوت کسب و
دارد؛ در حالی که دادوستد الکترونیکی برتمامی | کار الکترونیکی مانع از تعریف واحد این دو واژه
جنبههای تجارت که از فنآوریهای اطلاعاتی شده است. (فتحٍ سعید؛ ت.۱ و کسب وکار
"رین بهره میبرد اطلاق میگردد. الکترونیکی. مفاهیم و تعاریف ت.ا مفاهیم و
203 05 ک نش به اف ی
100 ,85 ,۸/1 ,0108012 ۸,0 ربرد. نشریه جلدی» تهران. موسسه
1 ۳ 1999 ,0زاز1ه 120 مطالعات و پژوهشهای بازرگان » ج ۰۱ ۰۱۳۸۳
ت.۱ به انعماد قرارداد. انتقتال اسناد کالا پروسسش ٍ ی ح
خدماره ص
۲) البته عدهای هم هیچ تفاوتی بین کسب و
ت و پول از طریق رایانه تعریف میشود. باس سس مکی
0 ن درتفاوت بین ت.| و
ترونیکی و ت. ال نیستند و هر دو را با | 8 بعضی از نویسندگان در تفاوت بین
کار الکترونیکی و 1 ۳ سم نوشتهاند: «ت.ا
ی اند. (رژگی ده | کسب و کار الکترونیکی چنین نو ی
وان ت.| تعریف کردهاند. (رزگر, محمو
ی عبارت از خرید و فروش الکترونیکی در اینترنت
و
:۰ 5 . کس ۱ ۳ ون ۰ رت ست ر
۸) امروزه مدلهای تجارتی بسیاری برای | هرگونه معامله (تراکنش با فعالیت) 71
۳ بت ئ ۱ واه
حمایت از نیازهای کوناگون افراد به وحود (مانند تبادل اطلاعات) که ت. | را نیز دربر
- رس سا .۰
آمدهاند که از جمله آنها میتوان از درگاههای | میگیرد. کسب وک ار الکترونیک ی همه
آنلاین (معادل واژه انگلیسی 0 در | فعالیتهایی که یک شرکت برای فروش و خرید
فارسی ارتاط پوسته با برخط میباشد) خدمات و کالا با استفاده از فناوری کامپیوتری و
تأمین کننده های محتواء (070۷10675 00161) | ارتباطات انجام میدهد را شامل میگردد. کسب
دلالهای معامله (۲9ع07۲۵ظ 112192208) و | وکار الکترونیکی متصمن بسیاری از فعالیتهای
اشترا کگذ ارها (25621015 /(]0010221) نام برد. | مربوطه از جمله خرید آنلاین» فروش خودکار
در طول چهار دهه گذشتهء تکنولوژی مانند دیگر ارائه مدیریت زنجیرهای» سیستمهای پردااخت
صنایع نقش مهمی در تغییر دادوستدها ایحاد الکترونزیکی و مدیریت سفارش میگسردد. کرد و نمونه آن تیز دادوسعد الکترونیکی هست. | تارنماهای مربوط به ت.ا یا فعالیت صرفا
(ساردونی نب محمد طاهری. احمد. اسناد دادوستدی دارند؛ مانند تارنمای آمازون ۳ اي ن که
تجارتی الکمرونیکی (برات. سفته وجک صرفاً حصضور تحاری دارند؛ مانید تارنسای
الکترونیکی): ج ۱ چ ۱ صص ۲۷-۲۸) فروشگاههای والمارت. پارهای از تارنمامای
0 6 ,ماقم عزسالهم 0.0 | - ت خود مانند کام ۰
5 و رردلةسنط ,71۳۸95 عماع ۴۵۳ تجاری محصولات ۰ سیدی و دامپیوتر
1-4 0۰ .2005 .601002 1۳۵1 بعونامط را میفروشند. پارهای دیگر خدمات خود مانند
8 فرارداد | عروب؟ یا دیحنا : در تعریف | . 1 ی
ِ 7 ار می: در تعری تمرین و مشاوره کامپیوتری را میفروشند. هر
فرارداد الکترونیکی یا دیجیتالی گفته اند: «رک
98 8 شرکتی ممکن است حضور تحارت به شک
فرارداد الکترونیکی توافقی است از یک با حند ی
۱ : | الکترونیکی داشته باشد اما این امر لزوماً به معنای
نشر در مورد مبادله تعهدات خدمات وکالاها
ار ی دادوستد. کسب و کار الکترونیکی نخواهد بود.)
دیجتشالی.» (محمشدی. مرتضی, انعقاد |
۳ -
فراردادهای الکترونيکی, چ ۷ صص ۲۷-۲۸) زرد کال
اب۷۱ دنا دا آهاون0 انم عنمون6 تررش کالا و خدمات در | یشرنت است. کسب و
8 7105 لمما : ره عفاده |: ۱.6«
0 َ اهاایا0 0۲ میت کا رالکترونیکی فرایشد استفاده از تکنولوژی
۵1111 2 510 اینترنه نظور :5 شکره
اد دج ار زین 3( ون تمه مور توس ری یک شرکت
۳ 1۱۱۵۳۹۱۲۲ ۷:۵۵ بجع 08 (۸0) | است. کسب الکتروز ۸ :
80 وه 5 1 و کار لکترونیکی به مثابه جعری
4 )ونم | است که ت.! را پوشش میدهد؛ بنابراین با توجه
ی 1 ا ۷ ]۲ ز ی را 1 او را
ِ ! ۰ ۱ ۱
۱ ۱ را : ْ ۱
ِ را ار را ۱ 1
۳ ک ی
ا تا و دا با ار
ار ۹ ار ْ
ٍ ار کرد و ۱ 1 ( ۱ نش 1 1 1 1
سم مسا ها ار 1 ی ام
به تعاریف یاد شده. ت.| در معنای وسیعترء | برای داوری تجاری بینالمللی» قواعد داوری
صرفاً خرید و فروش محصولات (اعم از | آنسیترال» قانون نمونه در انتقال اعتبار بینالمللی
سخت افزاری و نرم افزاری مانند نرمافزار» اسنادء | و کنوانسیون دین در مورد بیع بینالمللی کالا در
گرافیک موزیک و غیره) و خدمات از طریقی | شمار مهمترین قوانین نمونه آنسیترال قرار دارند. واسطههای الکترونیکی نمیباشد؛ بلکه شامل | در سال ۱۹۹۶ گروه کاری آنسیترال در خصوص
سایر جنبههای دیگر فعالیت تجاری از جمله | ت.ا مبادرت به ارائه یک فانون نمونه در این
معاملات سهام و اوراق قرضهء سفارش کالاء | زمینه کرد که در بردارنده قواعدی راجع به ت.ا
حمایت از مشتری» حمایت پس از فروش» آگهی | بود و سعی داشت قواعصد حقوقی را با
و توزیع محصولات, بازاریابی» تهیه و توزیع و | فنآوریهسای نسوین ساگار نماید
جابه جایی کالاهاء تحویل, رزرو آنلاین بلیط | )٩31.002.۸/51/17()1997( این گروه کاری
هواپیما و پرداخت الکترونیکی محصولات و | در سال ۰۲۰۰۱ فعالیت خود را با ارائه قانون نمونه
خدمات خریدار ی شده» انتقال وجوه» مبادله | امضاء الکترونیکی ادامه داد و اکنون در صدد
الکترنیکی دادههاء نظامهای خودکار جمعآوری است تا کنوانسیون بیع بینالمللی کالاها را به
دادهها. مدیریت زنجیرهای» مدیریت تولید و | منظورهماهسنگ نمودن آن با طیف وسیعی از
تهیه و توزیم و جابهجایی کالاها. نظامهای | قراردادهای الکترونیکی و قراردادهای راجع به
مدیریت اموال و غیره نیز میگردد.» (ساورایی» | بیع اموال غیر مادی اصلاح نماید. پرویزء قلمرو ق.ت.ا ایران (تحلیل حقوقی ماده | تلاشهای کمیسیون سازمان مللء ق.ن. نتوانست
۱ مجله تحقیقات حقوقی. ش ۰۵۷ بهار ۱۳۹۱ به هدف خود که ایجاد یک نظام هماهنگ
صص ۵۲۱-۵۲۲) بینالملل است نائل شود زیرا ارائه این قانون
8 منابع حقوقی ت.ا: هنگامی صورت گرفت که بسیاری از کشورهای
منابع حقوقی ت.ا را در سه محور زیر میتوان پیشرفته» از قبل مبادرت به وضع قوانینی در قلمرو
معرفی و بررسی کرد: ت.ا کرده بودند که کاملاً متفاوت با قواعد
۱ قواعد سازمانهای بینالمللی و منطقهای: آنسیترال بود. بعید یه نظر میرسد که کشورهای
۱-۱- آنسیترال : مذکور بخواهند قوانین داخلی خود را به متظور
کمیسیون سازمان ملل در خصوص تجارت | هماهنگی با آنسیترال جرح و تعدیل نمایند. بینالملل در سال ۱۹۶۶ با هدف یکنواخت ۲-۱- موسسه بینالمللی برای وحدت حقوق
سازی حقوق تجارت بینالمللی به وجود آمد. | خصوصی:
بحشی از فعالیتهای این سازمان به توسعه قوائین | موْسسه بینالمللی برای وحدت حقوق خصوصی
نمونه و اسناد استاندارد جهت تسهیل روابط | سازمان بینالمللی دیگری است که با مدف
تجاری بینالمللی اختصاص دارد. قانون نمونه هماشگ نمسودن فواعص د تجاری
سس ی ۴ | ٍ
ری ی ی ۱ ی سل
کا اه و مب
و 3 هر ای ره کر را
ْ 1 و گر اک ام مر ار سا[
فرامرزی فعالیت می کند(۷۷.۲۸:۵/۵۰/
۵) این | الکترونیکی را به عنوان جایگزین امضاء دستی
سازمان در سال ۱۹۹۴ اصول قراردادهای تجاری میپذیرد. نام برد. را پس از بیست سال مطالعه و تحقیق برمبنای | از دیگر اقدامات اتحادیه اروپا در زمینه وضم
قواعد حقوق قراردادهای سیستمهای حقوفی | فواعد برای ت.ا» دستورالعمل فروش راه دور
مختلف ارائه میکند. اطراف قراردادهای تجاری | است که در قراردادهای انعقاد یافته از طریق
میتوانند این مجموعه را به عنوان قانون حاکم بر | الکترونیکی حمایتهای قابل توجهی را از مشتری
قرارداد خود برگزیشد و بدین ترتیب آن را در | به عمل میآورد. محاکم ملی و داوریهای بینالمللی لازم الاجراء | دستورالعملهای اتحادیه اروپا از کشورهای عضو
گردانند. میخواهد تا قوانین خود را با اتحادیه هماهنگ
اگرچه «اصول فراردادهای تجاری» اشارهای به | نمایند. ت.ا نداردء اما این اصول جنان فراگیر است که | ۴-۱- سازمان توسعه همکاری اقتصادی:
تفیر آن میتواند قراردادهای الکترونیکی را نیز | سازمان توسعه و همکاری اقتصادی سازمانی با
( شامل شود. در آن حدی که این اصول ابهامات | بیست و نه کشور عضو از امریکای شمالی, اروپاء
موجود در تفسیر و اجرای قراردادهای بینالمللی | منطقه آسیا و پاسیفیک است که به کشورهای
را از ان بردهاند به رشد ت.انیزیاری | صنعتی امکان میدهد تا قواعد اقتصادی و
میرسانند. تجاری خود را به نحو مطلوب تنظیم کنند. این
۳-۱- اتحادیه اروپا: سازمان به کشورهای عضو طرحهای متعدٌّدی در
اتحادی» ارویا تاکنون. مبادرت به وضع | زمینه ت.ا پیشنهاد نموده است» که مهمترین
دسوورالعملهای مد در زمینه ت.انموده | آنها راهنمای سال ۰ در زمینه حمایت از
است. دستورالعمل ۱۹۹۷ که بیانگر خط مشی | جریسان فرامرزی دادههای شخصی
قانونگذار ی راجع به ت.| است. این امر را | (۲0۵1 5 (0) 05600.000.
0)» راهنما برای
تضمین میکند که در بازار داخلی مانعی برای | ای تن سیس سم اطلاع_ات. ت.! وجود نخواهد داشت. تضمین مذکور در | 18۵۱0۱۹۹۲ 0800.006.6092(188) و
دستورالعملهای بعدی اتحادیه اروپا نیز مورد | راهنمای رمزنگ اری در ۱۹۹۷ میباشند. تا کید قسرار میگیرد. از جمبه میتوان از | (50۸ 204 (0.000.2)97ع08)
سمل تاک میخواصد پاسسخگوی | ۵-۱- اتاق بازرگانی بینالمللی:
رین مسال سرتبط با صلاحیت تشاد | اتاق بازرگانی بینالمللی مبادرت به ارائه راهنمای
و اسطام باشد | موی برای تجارت بینالمللی دیجیتال مطمئن
رال امضاء الکترونیکی که امضاء موده است تا بدین ترتیب چهارچوب کلی برای
استفاده از امضای دیحیتال و مبادلات تحاری سنگاپور. سوئد. کاناداء لوکزامبورگ در سال
بینالمللی ایجاد نماید. ۸ استرالیاء فنلاند» کلمییاء نیوزیلند در سال
۲- سازمانهای واضع استاندارد: ۹ ترکیه» هنگکنگ. تایلندء مالت. ایرلند. برخی سازمانهای غیر دولتی وجود دارند که از | سوئیس, فرانسه در سال ۶۲۰۰۰ آرژانتین» بلژیک. طریق مذاکره و بحث میان اعضاء مبادرت به | نروژ مجارستان» تونس, ونزوئلادر سال ۰۲:۰۱
وضع استانداردهای غیر الزام آور میکنند. پیشینه | ژاپن» لیتوانی» رومانی» روسیه در سال ۲۰۰۲ از
این سازمانها به قرن نوزدهم و صنعت راه آهن و | جمله کشورهایی میباشند که مبادرت به انشاء
تلگراف در امریکا باز میگردد. برخی از این | قانون در خصوص ت.| نمودهاند. قوانینی که در
سازمانها مانند سازمان استانداردهای ملی امریکا | کشورهای عضو اتحادیه اروپا به تصویب رسیده
در سطح ملی مبادرت به وضع استاندارد | است. در راستای اجرای دسوتورالعملهای
مینمایند و گروهی مانند سازمان استانداردهای اتحادیه اروپاست. مع هذا این قوانین ترجمه
بینالمللی آیزو و اتحادیه ارتباطات از راه دور | صرف مصوبات اتحادیه نیستند و عموماگامی
بینالمللی به وضع فواعد و استانداردهای حاکم فراتر برداشتهاند. بر فنآوریهای نوین میپردازند موسسه | در حقوق کشور ما لایحه توجیهی ق.ت.ا برای
استانداردی که هم اکنون به طور تخصصی در | نخستین بار در سال ۱۳۷۸ توسط گروه کاری
رابطه با اینترنت فعالیت میکند» جامعه اینترنتی | حقوقی کمیته ملی ادیفاکت ارائه گردید و شورای
است که ضوابط فابل توجهی را در خصوص عالی اطلاع رسانی در سال ۱۳۸۰ سیاست ت.ا را
۳- د- قوانین داخلی کشورها: تصویب رسانید. (آهنی, بتول» قواعد حاکم بر
قوانین داخلی یک کشور تنها برای همان کشور به | قراردادهای الکترونیکی» مجله فقه و حقوق
عنوان منبع حشوق دارای اعتبار است. اماء | خانواده بهار شش ۰۲۹ صص ۱۶۵-۱۷۰)
هنگامی که موضوع وضع قانون در خصوص | 8 اهمیت ت.ا:
پدیدهها و فنآوریهای نوین باشد. کشورهای | به لحاظ نقش ت.ا در دگرگون نمودن بازار
مختلف از تجارب یکدیگر بهره میگیرند. جهانی است که بخشهای بزرگی همانند تحارت:
طی سالهای اخیر و با درک اهمیت ویژه ت.| | مخابرات. آموزش و پرورش, بهداشت و حمی
کشورها در صدد برآمدهاند تا به وضع قانون در | دولت را تحت تأأثیر قرار میدهد. این زمینه بیردازند. در سال ۱۹۹۵ نخستین قانون عدم بهرهگیری از ت.ا به معنتای از دست رفتن
امضای دیجیتال در ایالت یوتای امریکا به | فرصتهای لحظهای زودگذر در تجارت جهانی. تصویب رسید. کره جنوبی در سال ۱۹۹۶؛ آلمان. تصُعیف موقعیت رقابتی و منزوی گشتن در عرصه
مالزی» استونی» ایتالیاء برزیل در سال ۱۹۹۷ | تجارت بینالمللی است. (آهنیء بتول, قواعد
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
