نظم تجارت الکترونیکی — ص 271 تا 275

باب اول- مقرّراتث عمومی برای ایجاد یک سیستم اطلاعاتی مطمئن جهت نگهداری مطمئن اطلاعات. باید بک زیرساخت فنی مناسب ایجاد شود. به این منظور می‌توان از استاندارد |5489-1 150-1 که در سال ۲۰۰۱ توسط موسسه بین‌المللی استاندارد جهست است استفاده کرد. (عبدالهی, محبوبه, دلیل الکترونیکی در نظام ادله اثبات دعواء چ ۰۱ صص ۶۲-۶۳) 0 ۳۵۳۵۳۹۱۵ ۳۵۳۱۵۲&#34; ,طنهاعها۸ ,1102۹۰ 7 67671-20013 ۸/1202811 5 121 0/0 ۱87۵۱۱1۱۱۶ [ أم,۷۵[۰16,2006 ,أ 0۳۵[ 8 یکی از اصول حقوق ت.اء» شناسایی پیام‌های ارائه شده در شبکه‌ای است که به آن مراجعه گردیده است. همان گونه که اصالت اطلاعات حفوقی مندرج در اسناد کتبی» مورد شناسایی و ارزیابی قرار می‌گیرند. اطلاعات حقوقی موجود دریک شبکه الکترونیکی» مثل اینترنت» نیز باید | از اعتبار لازم برخوردار باشد؛ هم چنین باید آرزیابی و مراجعه مکرر به آن‌ها ممکن باشد. انچه منطقا و نیز برابر نصّ قانون لازم است. اامکان شناسایی پیام‌ها و مراجعه‌ی مکرر به نهاست»» نه لزوما انجام آن؛ هم‌چنان ماده ۱۱ قانون می‌گوید: ۷ به هنگام لزوم. در دست رس دگابل درک باشد.» به همین دلیل از تعبیر «داصل ‌ زوم امکان شناسایی پیام‌های ارائه شده در شبکه استفاده گردیده است. این اصل از مواد ِ متعدد در ق.ت.| برداشت می‌شود؛ از جمله مواد ٍ ۱ ۵ (نوری» سیلّ مسعودء مقاله اصول حقوقی ٍ .ابا تأ کیرد برق.ت.ا ایران» مجله روش جس سس مبحث سوم- داده پیام مطمئن ۲۷۵ شناسی علوم انسانی» پاییز ۰۱۳۸۴ ش ۰۴۴ ص ۱۷ 8 هر سابقه‌ای که با لحاظ شرایط مقرر در ماده ۱ ق.ت.ا» ثبت و نگهداری شود. محمول با مقرون به صخت است. (سوادکوهی فرء سام» دادرسی دعاوی مدنی» کیفری و اداری مرتبط با بستر مبادلات الکترونیکی» مجله دادرسیء ش ۶ ممهر و آبان ۰۱۳۸۳ ص ۵) ماده ۸ ق.ت.| بدون تعریف داده پیام با اسناد الکترونیکی اصیل» صرفاً شرایط نگهداری ٍ و ارائه اطلاعات را به صورت داده پیام و به صورت اصل پیش‌بینی کرده است. ماده ۱۱ نیز بدون تعریف داده پیام الکترونیکی «سابقه الکترونیکی مطمشئن؛ را عبارت از داده پیامی دانسته که با رعایت شرایط یک سیستم اطلاعاتی مطمئن ذخیره شده و به هنگام لزوم در دسترس و قابل درک باشد. در واقع» منظور مقنن بیان سطح اطمینان نسبت به سوابق الکترونیکی است. در آنچه به قابلیت استناد سوابق الکترونیکی مربوط می‌شود» از آنجا که این سوابق ممکن است در جریان ذخیره‌سازی» ارسال يا استفاده. مورد جعل» تحریف يا حذف قرا رگیرند. در سال ۰ کارشناسان کشورهای گروه ۸ شامل کاناداء انگلستان» فرانسهء آلمان» ایتالیاء ژاپن» روسیه و ایالات متحده آمریکا پيشنهاد کردند که در ارائه دلایل دیجیتالی» به ۶ اصل توجه شود: رعایت تشریفات قانونی برای ارائه دلایلء تضٌمین عدم خدشه و تغییر در دلایلء امکان استناد به آن‌ها برای دی نفع؛ مستند بودن هرگونه ارائه» دسترسی» س اب اد ۱۱۱ , 3 ۰ ٍ نیک در نظم حقوقی کنونی بخش دوم- ق.ت.) دررسن اد امه ۵ :۳ بام‌ها به گونها ۱ شوند که ذخیره‌سازی دا انتقّال دلایل دیجیتالی؛ توجه به | داده پیام به کول کا ای ی شو پس َ : ِ | شدن مدت زمانی مشخص خود به خود مسوولیت پردازش دلایل الکترونیکی. در سال که شوند مساق ار ۵ وزارت امنیت عمومی چین نیز به موجب | حدذف می‌شوا _ ۳ راد را نیز ِ : وان | نم توان در رابانه بافت و حه شم نعوان | یک آیین‌نامه اجرایی اصول مشابهی را به عدوان نمی‌توان در رایانه ی و 0 ز‌ 8 ۰ .۰ ۰ سپ ۰ : ‌ ۰ ۱ اصول حاکم بر ارائه و بررسی دلایل دیجیتالی ان کپی مناسب تهیه نمود ۳ ت و دوام مقر رکرد. (زرکلامء ستار دادرسی‌های معقول داده پیام از اهمیت خاصی برخوردار ِ - : یی ۰ مر فا کلذ | ۱اق.ت.ا| الکمرونیکی؛ صرورتهاء الزامات و جالشهاء محله | است. بدین لیحاظ قانون ردر مادم اق.ت آموزه‌های حقوق کیقری» ۳ بهپار و تابستان از عبارت«در دسترس» استفاده نموده است؛ ۹۱ص ع۶) بنابراین داده پیام بایستی به آن اندازه دوام داشته ۵ :هد 6هد2۳ ,۳3205608 ناشد که د بت لزومء در دسترس باشد. اون و 28 ومد «مناهنامرر۸ مومت |&#34; ر صورت لزوم» در دسترس ب808ع10 5 0 ات 4ات رای ات (رزمی» مهرزاد ؛ فرهمندصاین بهرام؛ شرابط اثباتی لاه عطا ۶ سشوملام) ها ار 6 ,129 [۲۵ناع0700 1 0 ونحوه انتساب داده بپیام در انعقاد قرارداد 0 ااکع ۷ 1دن) بکتطگ مد 1هعک۳6م -عمزاییز ۱ ون س دفتان و دفه‌باما عم ۱۵۳ ۵۶ واانج۳ ی الکترونیکی, نشریه کانون سردفتران و دفتریاران» ۰ :2010 6۲ طوعامع : اد ۰۱۳۹۱ ش ‏ ۱۲۹ اهم6 8 علی‌الاصول اسناد الکترونیکی را می‌توان ی | ۰۱۳۹۱۵۱۵۴ ش ۱۳۹ ص مدت‌های طولانی نگهداری نمود ولی برخی از فصل دوم- پذیرش, ارزش اثباتی وآثار سابقه و امضای الکترونیکی مطمئن صورت پذیری اسناد و ادله اثبات دعوی به نحو داده پیام مادد ۱۲- ای اه آداره دولتی نمی‌توان بر اساس قواعد ادله موجود» ارزش اثباتی داده پیام را صرفاً به دلیل شکل و قالب آن رد کرد. 8 انحه ره و. ۱۷ ۱ بان ال بات دموه درماده ۱ | اقبات وولیل اثبات؛ ج ۱ ش ۰۱۴ صص ۳۲ ده بت آمده. اعم از دلایلی است که | : : سا موق ۱ 7 | ۰۴۱ به شرح و نقل از: لینان دُبلفون» زویه» حقو ضده‌اند یا دلایسی که با این ۱ سا ۱ ناوری‌های بیس ۱ ۱ اس ت.ا همراه با تحلیل ق.ت.ا ایران (ترجمه و سس رسای جدید از حمل,۱.. ممک ی اه اینترنست ستار زرکلام)» چ ۱» صص ۱۷۷-۱۷۸) است دردادگاه به صورن عم |,۱* 5 ۷۲ شود.(را- یم آرائه | 8 عبارت «ادله اثبات دعوا» که در ماده رای دیدن تعریبفضش این دوز دلیل و | و ۱ ۳ که فایده تفکیک آن در ۵.ک به:عا 0 ۲ | ۰4۶ت.۱ به کار رفته ظاهراً به این معناست تم ] تمامی دلایل پنج گانه <a class="artref" href="/ماده/ماده-1258-a_0815110236920">ماده ۱۲۵۸ ق.م</a> چنانچه به ی ٍ ار بر مره باب اول- مقرّرات عمومی صورت داده پیام باشند باید مورد پذیرش قرار گیرد. با این حال نحوه اعمال ماده ۱۲ نسبت به هریک از دلایل مذکور در ماده یاد شده نیاز به . توضیح بیشتری دارد. تردیدی در اعمال ماده ۱۲ نسبت به اسناد وجود ندارد. بدیهی است با توجه به هدف نگارش ماده چنین نوشته‌هایی به عنوان سایر دلایل هم معتبر نخواهند بود از جمله دادرس نمی‌تواند آن‌ها را به عنوان اماره قضایی مستند حکم خود قرار دهد. ۲ اقرار: حسب ماده ۱۳۵۹ گ. م: «اقرار عبارت از اخبار به حقی است برای غیر به ضرر خود.» با ترجه به ماده * و۱۲۶۱ همان قانون هم مشخص می‌شود که اقرار اصولا باید به صورت ِ شفاهی بیان شود. با این حال ماده ۱۲۸۰ قانون ٍ اد شده تصریح می‌کند که: «اقرا رکتبی در حکم ٍ آارشفامی است.» به عبارت دیگر اخبار به ی زبان مقر به نفم مقوله می‌تواند کتبی. هی یا در مورد شخص لال با اشاره باشد؛ ۱ ببراین داده پیامی که به عنوان اقرار مورد استناد ی ۰ ٍ 0 ۷ ۰ ْ 0 ال را 1 &#34; ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ . 1 ۱ ۳ 5 ! ٍ 1 ۱ : ۱ ۱ ا ۱ ۱9 ان 1 : ۳ ۱ : اد ۱ ۱ ! ۱ ٍ ۱ و اد وود و هنن ات مبحث سوم- داده پیام مطمئن ۲۷۷ قرار می‌گیرد اعم از اي نکه به صورت نوشته. صدا یا تصویر باشد در صورتی که انتساب آن به مقر احراز شود باید مورد پذیرش محاکم قرار گیرد. با این همه اگر داده پیام متضمن اقرار» پیشاپیش توسط یکی از طرفین برای ارائه احتمالی در دادگاه تمهید شده باشد جنین اقراری ارزش اقرار خارج از دادگاه را خواهد داشت و از مزایای اقرار ٍ در دادگاه یعنی از غیر قابل تجدیدنظر (تبصره ماده ۳۳۱ ق.آ.د. م) و غیر قابل فرجام بودن حکم مستند به آن (بند۱ماده ۳۳۹ ق..د. م) ۱ برخوردار نخواهد بود. (همان صص ۲۴۳و ۴ ش ۱۴۶) ۳- شهادت (گواهی): هر چند از ظاهر برخی مقررات ق.م و قانون آیین دادرسی منی چنین برمی آید که شهادت باید در مقابل دادرس ادا ولی همان‌طور که برخی از حقوقدانان گفته اند: «اعلام شاهد» اگ ر کتبی و خارج از دادگاه هم باشد شهادت است و شیاع تایید آن در دادگاه به دلیل شنیدن ایرادهای دو طرف و جرح شهادت و حصول اطمینان از اصل شهادت نامه است و نباید فرایند استماع شهادت را از ارکان آن شمرد. ناصرء اثبات و دلیل اثبات. ج ۲ چ ۱۳۸۴۰۲ ص ۱۲ ش ۲۵۰) بشابراین استناد به گواهی گواهان به صورت داده پیام با رعایت سایر مقررات راجع به گواهان و گواهی و نحوه ادای آن وجود دارد. ۴ امارات: حسب ماده ۱۳۲۱ قی. ۸: «اماره عبارت از اوضاع و احوالی است که به حکم قانون یا در نظر قاضی دلیل بر امری شناخته می‌شود.» مواد ۱۳۲۲ تا ۱۳۲۴ همان قانو هم اماره را به قانونی و قضایی تقسیم می‌کند. آنچه مسام است آمارات قانونی از حکم ماده ۱۲ ق.ت.ا موضووعا خارج است زیرا از یک سو محاکم و ادارات پس از انتشار قانون برابر ممّررات گم از آن آگاهی دارند و از سوی دیگر «تشخیص قاعده حاکم بر دعوا با دادگاه است و هیچ دادرسی نمی‌تواند به بهانه سکوت مدعی و نقص دلایل او از اجرای قاعده حقوقی خودداری کند.» (همان. ص ۳۵ ش ۱۷) سرانجام جز در موارد استشتایی (اجرای قانون خارجی, اثبات وجود عرف مام و قواعد مذهبی ایرانیان غیر شیعه) اساسا اصحاب دعوا تکلیفی به اثبات ادله احکام ندارند. بالعکس در مورد اماره قضایی از آنجا که اموری هستند که به نظر قاضی واگذار شده‌اند امکان استناد اصحاب دعوا به داده پیامی که متضمن چنین آموری باشد وجود دارد. به عدوان مغال جنانچه داده پیام متضمن نوشته. صدا یا تصویر با نیلمی باشد که به قنوان مرند. اقرار یا شهادت به آن استناد شده ولی به نظر دادرس تحت این وین دلیل وب نمی‌شود می‌تواند به عنوان اماره فضایی مورد پذیرش وی قرار گیرد. بدیهی . ست با هنایت به ماد, ۴ قمم امارات : ی نمی‌تواند مستقلامینای کم قرار گیرد و 7 برای تگمیل سایر ادله به آن استناد شود. درباره حذدف مواد ۱۳۰۶ ی 4 ق.م و نقش آن ی گنوی بخش دوم- ق.ت.| در اعتبار آماره قضایی ن.ک به: منبع پیشین, ص ۱۷۷ ش ۳۶۳) ۵- قسم (سوگند): مواد ۱۳۲۵ تا ۱۳۳۵ ق.م و مواد ۰ تا ۲۸۹ .دم به سوگند اختصاص یافته است. از مواد پیش گفته چنین بر می‌آید که (سوگند اعلام اراده تشریفاتی است که به نام خداوند متعال انجام می‌شود و اعلا مکنشده نه تنها شاهد راستگویی خود را خداوند می‌سازد بدین وسیله خود را در معرض مکافات قسم دروغ قرارمی‌دهد.» (همانء ص ۰۱۸۳ ش ۳۶۷) از جمله تشریفات سوگند. ادای آن یا اثبات سوگند است و می‌توان آن را از دلایل شفاهی به شمار آورد. همچنین اثبات سوگند باید در نزد قاضی یا حاکم به عمل آید؛ بنابراین داده پیامی که متضمن «سوگند» از پیش تمهید شده باشد در مقابل قاضی قابلیت استناد ندارد و باید آن را از شمول ماده ۱۲ ق.ت.| خارج دانست. (لینان ذپلفون» زویه» حقوق ت.| همراه با تحلیل ق.ت.| ایران (ترجمه و شرح ستار زرکلام)» چ ۱ صص ۱۷۸-۱۸۰) 8 دلیل الکترونیکی» دلیلی است که ویژگی «الکترونیکی» داردء یعنی «دلیل الکترونیکی»» مفهومی اخص از دلیل است اما این به آن معنا نیست که این نوع دلیل؛ دارای تمامی ویژگی‌های یک دلیل سنتی است بلکه ماهیت الکترونیکی آن. موجب آثاری می‌شود که آن. موجحب آثاری می‌شود که آن را از دلیل سنتی متمایز می‌کند؛ از جمله آن که نمی‌توان دلیل الکترونیکی را دد خشت قالب سنتی مذکور جاری داد بلکه برخی آن را قالب نهمی از دلایل دانسته و پیشنهاد را ۱ ی اب اول- مقورات مجومی ‏ کرده‌اند درد ۰ مربوط به اصول اساسی ادله در پ ناد نوان حدند ق.م و یا ذیل مبحث اسنادء عنوان جدیدی با نام دلیل الکترونیکی و با واژه‌ای عامتر به ال افزوده شود زیر پیشرفت فناوری‌های اطلاعاتی ممکن است واسط‌های دیگری را با آثار مشابه به بازار عرضه کند. (گزارش توجیهی پیش نویس ق.ت.ا» همان ص ۵) مفهوم «دلیل الکترونیکی» نه تنها دلایلی را که توسط ابزارهای الکترونیکی به وجود آمده‌اند بلکه انواع دلایلی را که توسط سایر ابزارهای فشاوری جدید اعم از دیجیتالی» (1ها1ع(1) . مغناطیسی, (۸/1286110) نوری (0011081) و الکترومغناطیسی (31601701:28860110) ایجاد شده‌اند و نیز دلایل ایحاد شده توسط ابزارهای دیگری که در آینده ابداع خواهند شد را شامل می‌شود اما وجه مشترک تمامی آن‌ها این است که دلیل الکترونیکی به صورت داده پیام است. آو 1000 7۳۵ ,۱/92۳ ,۷/۵28 د 1061 برع وا مط 1 د0زا۵ 1۳۳ ل(0020108ع71 فصه به[ ۵۶ 10۳۵۵۱[ 5 ۲ 2 ی اگرچه قانونگذار تعریفی از دلیل الکترونیکی ره نداده است اما با توجه به مراتب مذکورء می‌تسوان آن را چنسین تعریسف کسرد: «دلیل الکترونیکی, داده پیامی است که اصحاب دعوا بسرای ائبات با دفاع از دعوا به آن استناد می‌نمایند .» توجه به تعریف داده پیام مندرج در بند اه : اش مادم ۲ ق.ت.اء «دلیل الکترونیکی»» هر طلاعات , مفهوم یا نمادی از واقعه است که با ۱ وسا و : : ٍ 7 الکترونیکی, نوری و یا فناوری‌های جدید الا لا الا اد ترا با ۱ ۱ ی ی ی ی ا ۱ ۳ ول را ىا ایا ۳ مبحث سوم- داده پیام مطمئن_ ۲۷۹ اطلاعات» تولید ارسال» دریافت» ذخیره با ٍ پردازش می‌شود و اصحاب دعوا برای اثبات یا دفاع از دعوا به آن استناد می‌نمایند. با این تعریف, دلایل الکترونیکی از نظر روش ایحادء به سه نوع تقسمی می شود: ۱. دلایل تولید شده به وسیله رایانه: این دلایل, متضمن اظهار و بیان انسان یا فعل کاربر نیستند بلکه خروجی برنامه‌های رایانه‌ای هستند و رایانه مستقلاً و بدون دخالت انسان بر اساس تعریفی که برای آن‌ها طراحی شده است داده‌ها را دستگاه خودپرداز بانک. ۲ دلایل ذخیره شده در رایانه: این دلایل» توسط کاربرء مستقیماً به رایانه وارد می‌شوند و رایانه نقشی در تولید آن‌ها ندارد مثل پیام‌های بشت الکترونیکی و فاکتور فروش. ۳ دلایل پردازش شده به وسیله رایانه: که داده‌هایی که توسط کاربر به رایانه وارد می‌شود توسط رایانه پردازش می‌شود مثل زمانی که با کاهش موجودی انبار» سیستم به صورت خودکارء سفارش کالا می‌دهد؛ بنابراین» در جریان تولید این دلایل,» هم فعل انسان و هم رایانه دخیل هستند. (نوری» محمّدعلی؛ و نخجوانی» رضاء حقوق ت.اء تهران» کتابخانه گنج دانش» ۰۱۳۸۲ ٍ ص۲۵) ۱ بنابراین هر کدام از موارد زیر می‌تواند نوعی دلیل الکترونیکی باشد: ,۲ 200 رورش ,۳۳۵۵ هاداندعد 1 وزط00ا۳[60 ۵ط1&#34; ,02۷10 وج 21960۷۵۳۷ ما وعلء‌مادط0 1۷1060۵ ی و اس ی : 1998.9