دکترین
نظم تجارت الکترونیکی — ص 426 تا 430
⚠
ی ام
ی 0 ۹ اس - 9 با . ۱ و ور ی ۹ ۳ ۱
1 ۱ 1 ۱ 1 کر ّ
از هز 5 ی . : ۱ 7 ۱ ۱ 9 ۰
۹ ۰ ۰ 7 ی ۸ پ
ایمال ناشده تلقی گردیدن داده پیام
ماده ۲۳- اگر اصل‌ساز به طور صریح» هرگونه اثر حقوفی داده پیام را مشروط به تصدیق
دریافت داده پیام کرده باشد. داده پیام «ارسال نشده» تلقی می‌شود., مگ رآ ن که تصدیق
ٍ آن دریافت شود. 8 به نظر می‌رسد «نظریه اعلان قبول» بیشترین | با بند ۲ ماده ۱۰ کنوانسیون می‌باشد. در رابطه با
نزدیکی را با قانون ایران داشته باشد جرا که قصد دریافت داده پیام الکترونیکی مطابق کنوانسیون
انشاء با یک میرز خارجی در آن تحقق می‌یاید. | آگاهی مخاطب از این که یک ارتباز
اي نکه برخی نظریه ارسال را پذیرفته‌اند شاید به | الکترونیکی به نشانی غیر توافقی ایشان ارسال
دلیل مسائل به وجود آمده در حوزه فواعد اثباتی | شده است لازم می‌باشد. از نظر اثباتی فرد
آن می‌باشد. برای شال اگریک قرارداد | می‌تواند این آگاهی را به هر شیوه‌ای که با یک
الکترونیکی برای شخصی ارسال شده باشد ووی | دلیل خارجی بتوان آن را ثابت کرد انجام دهد. آن را تایید ۳ امضاء نموده ولی قبل از فشار دادن برای مثال اخطاری برای مخاطب ارسال دارد و
گزینه ارسال» محجو رگشته و یا فوت شده باشد؛ | یا به وسیله سامانه‌های انتقال پیام یا هر سیستم
باید گفت که گرارداد به دلیل وجود یک مبرز | پیام خودکاری که مقرر می‌دارد ارتباط در رایانه با
خارجی از قصد باطنی منعقد شده است حعی سیستم شخص قابل بازیافت و نمایش است این
: اگر ارسال نشده باشد. ت درگ آگاه اقا
ار ار ل بشد. به عبارت دیگر ارسال | آگاهی را اثبات نماید. اد قرارداد را می‌توان کاشف از اراده باطنی شخص | همچنین در قسمت اخیر بند ۲ ماده ۱۰ کنوانسیون
ود ۹ زا
برای انعقاد قرارداد دانست و طبق اصل تاخر بیان کرده است که فرض بر این است که ارتباط
حادث, زمان ارسال به عنوان اماره‌ای برزمان | الکترونیک توسط مخاطب زمانی که به آدرس
: انعقاد قرارداد از نظر اثباتی پذیرفت هر چند که الکترونیکی او می‌رسد. قابل بازیافت و دسترسی
از نظر ثبوتی پیش از آن لاده ابراز و قرارداد | می‌باشد. به عبارت دیگر طبق این بند» اصل بر
انعقاد شده باشد. با این خلاف این اماره در | این است که هر ابلاغی از زمان وصول موثر واقع
۰ وجود دلیل, دجود خواهد داشت. البته | شود مگراینکه خلاف آن ثابت گردد. از جمله
بر تصریح ماده ۲۳ ق.ت.ا|: «اگر اصل‌ساز به مواردی که می‌توان خلاف آن را ثابت نمود زمانی
طور صریح ه رگونه اشر حقوقی داده پیام را | است که مخاطب ثابت نماید که داده پیام
ز شروط به + واه ۰.1 َ ۱ -
9 * دیق دریافت آن کرده باشد, داد, ارسالی کدگذاری شده بوده و او ابزار لازم جهت
پیام زمال | شده :2۱
ٍ ی آرسال شده تلقی می‌شود که تصدیق | بازيافت آن را نداشته است. در این صورت به
۱ آن دریافت شده باشد». : : مان
از مسائل دیگ ۳ نظر می‌رسد باید مدت زمان متعارفی را بعد ز
ٍ زان انمقاد ۱ ۱ "درابطه با قواعد اثباتی دریافت آن داده پیام در نظر گرفت که ابلاغ پس
د فرارداد م نا ۰ 5 ها ۱
ٍ یاون مطرح نمود دررابطه | ازگذشنی آن موثر واقع شود. (کریمی» سحر
باب اول- مقرّرات عمومی مبحث چهارم- مبادله داده پیام ۴۲۵
۹۳۹۹۲۲ ی ویدیو
کنوانسیون استفاده از ارتباطات الکترونیکی در | ارسال داده پیام‌ها از مخاطب بخواهد یا با وی
قراردادهای بین‌المللی» _چ ۱ صص ۱۴۱-۱۴۲) توافق کند که دریافت داده پیام‌ها تصدیق شود. هنگامی که اصل‌ساز به طور صریح هرگونه اثر | (ماده ۲۲ ق.ت.ا) بنابراین اگر تصدیق دریافت
حفوقی مترتب به داده پیام‌ها را مشروط به | شرط شده باشد اثرآن مترتب شدن آثار حقوقی
تصدیق دریافت داده پیام‌ها از سوی مخاطب | برداده پیام‌ها است و عدم تصدیق از سوی
کرده باشد؛ آنگاه تا زمانی که مخاطب» دریافت | مخاطب به منزله عدم تحقق ارسال از سوی
داده پیام‌ها را تصدیق نکند.ء داده پیام‌ها ارسال | اصل‌ساز محسوب می‌شود. (وصالی ناصح»
نشده تلقی می‌گردند و هیچ اثر حقوقی بر آن‌ها | مرتضی, قرارداد الکترونیکی و مبانی اعتبار آن. مترنب نمی‌شود. (مستفاد از ماده ۲۳ ق.ت.ا) | مجله کانون. ش ۰۶۶ دی ۰۱۳۸۵ ص ۱۳۱)
بنابراین ممکن است اصل‌ساز قبل یا به هنگام ۱
عدم صدق اماره دریافت داده پیام راجع به محتوای آن
ماده ۲۴- اماره دریافت داده پیامء راجم به محتوای داده پیام صادق نیست. (معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضاییه
نخواهد شد. حتی این امر به حدی اهمیت دارد | قواعد حقوق ت.اء چ ۱» صص ۱۸۲-۱۸۴)
که در اینجا قانونگذار در ماده ۲۴ به صراحت
فرض قانونی رعایت الزامات فنی استاندارد یا روش مورد توافق دریافت داده پیام
ماده ۲۵- هنگامی که در تصدیق قید می‌شودء داده پیام مطابق با الزامات فنی استاندارد با
روش مورد توافق طرفین دریافت شده» فرض براین است که آن الزامات رعایت شده‌اند. 8 استاندارد برخشب مورد» عبارت است از | ماده ۲ قانون مواد الحاقی به قانون تأسیس موسسه
تعیین تمام یا برخی از خصوصیات و مشخصات استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب
هر فراورده از قبیل نوع» جنس منشاًء مواد اولیه | ۱۳۴۹/۹/۲۴)
ْ اجزاء تشکیل دهنده» ترکیب» ساخت» نحوه | 8 منظور از استاندارد. سطحی از ایمنی است که
استفاده, طرز نصب» کیفیت» کمیت» شکل» | باتوجه به موضوع داده پیام باید رعایت شود
ٍ رنگ, وطح ظاهری. وزن» ابعادء عیار» ایمنسی» | (شرح ماده به ماده لایحه قانونی ت.ا» ۰۱۳۸۲ ص
چگونگی و بسته‌بندی و علامتگ‌ذاری» روش ۹ به نقل از: مظاهری» رسول؛ ناظمء علیرضاء
ْ زمایش و همچنین یکنواخت کردن اوراق اداری» | ماهیت و آثار امضای الکترونیکی در حقوق ایران
ٍ اسناد بازرگانی و مالی و امثال آن. (بند (الف)
۳ ی ی 1
۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱
۱
سس
2 ی وم ی ۰ 8 :
ْ ۱ ۰ : َ
۶ قانون تجارت الکترونیکی در نظیم حقوقو
اون کر ری ۴
و مقررات آنسیترال. مجله کانون سردفتران و ْ
فصل چهارم- زمان و مکان ارسال و دریافت دا
ماده ۲۶- ارسال داده پیام؛ زمانی تحقق می‌یا
اصل ساز با قانم‌مقام وی وارد شود. 8 مطایق ماده ۲۶ ق.ت.ا ایران که از بند ۱ ماده
1۵ قانون تمونه برداشت شده است: «ارسال داده
ِْ پیام زمانی تحقق می یابد که به یک سیستم
اطلاعاتی خارج ا زکنترل اصل‌ساز یا قائم مقام
وی وارد شود.» ارسال داده پیام زمانی تحقق می
یابد که به یک سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل
اصل‌ساز یا قَائم مقام وی وارد شود. این سیستم
برای نمونه دفات رگواهی امضاء یا متعلق به
شخص مخاطب باشد. همچنین ممکن است
لو سیستم اطلاعاتی مزیور متعلق به شخص ثالغی
باشد که مخاطب برای ارسال پاسخ پیش تر آن را
تعیین نموده و مثلاً در متن ایجاب خود به
! مخاطبین اعلام نموده که پاسخ خود را به آدرس
آند/۳۸ متعلق به شخص خاصی ارسال نمایند. برخلاف تصورما و علی رقم آنچه در فضای
والسی رخ می‌دهد. در فضای مجازی و
۱ الکترنیک ملاک تعیین زمان ارسال داده پیام
ا (اعم از ایجاب یا قبول) ورود آن به سیستم
ْ اطلاعانی خارج از کنترل اصل‌ساز است نه عمل
اصل‌ساز 5 ۱
! مل‌ساز (ایجا بکننده یا قبولکشده ) که به
منظور ارسال داده پیام روی دکمه و کلند با
مارس فشاری‌دمد؛ پنباین اگراصل‌ساز در
تاریه ام
دبع آمروز داده پیام خود را مخابره نماید. اما ره
[ ۱
۳۳ ۰
و ای 1
یک ی را ا 9 ۱ 6
۴ ۳ دا :
میا 0
ی گنوی بخش دوم- ق.ت.)
وک
دفتریاران» آبان ۰۱۳۸۷ ش ۰۸۶ ص ۱۰۵)
ده پیام
بد که به یک سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل
هردلیلی, اعم از ترافیک شبکه یا خرابی
سیستم‌های اطلاعاتی واسطه یا مخاطب. داده
پیام فردا به سیستم خارج از کنترل اصل‌ساز وارد
شود. زمان ارسال داده پیام فردا خواهد بود نه
امروز؛ بنابراین داده پیامی که ارسال شده به هر
دلیلی اگر به سیستم اطلاعایت مخاطب وارد
نشود. ارسال شده محسوب نمی شود. در موردی
که سیستم اطلاعاتی مخاطب اصلا کار نمی‌کند
یا بد کار می‌کند. نه ق.ن. ونه ق.ت.ا ایران
تصریحی ندارند. در رهنمودی که آنسیترال برای
قانون نمونه مانحن‌فیه منتشر کرده تصریح شده
عمل ارسال داده پیام انجام شده است. در رابطه
با زمان وصول داده پیام ماده ۲۷ ق.ت.ا ایران
که دارای دو بند الف و ب می‌باشد و متناظر بند
۲ ماده ۱۵ ق.ن.آ است. برای تبیین زمان وصول ا
داده پیام دو فرض را در نظر گرفته است:
۱- فرض اول آن است که مخاطب» سیستم
اطلاعاتی معینی را برای دریافت داده پیام تعیین ْ
کرده است. دراین صورت دو حالت متصور
است. . ۹
2 : : ۱
ِ ۱۳ ۱
۳
یس ما
پاب اول- مقرّرات عمومی
۲ -ح
است اصل‌سازء داده پیام را به یکی دیگر از
سیستم‌های اطلاعاتی مخاطب و غیر از سیستمی
که منحصراً برای این کار معین شده بفرستد. در
این حالت از لحظه‌ای که این داده پیام توسط
مخاطب بازیافت شود واصل شده تلقی می‌گردد
نه لحظه‌ای که به این سیستم وارد شده است.
۲- فرض دوم آن است که مخاطب یک سیستم
اطلاعایت معینی را برای دریافت داده پیام معین
نکرده باشد. در این صورت به محصض اي ن که
داده پیام به هریک از سیستم‌های اطلاعاتی
مخاطب وارد شود واصل شده تلقی می‌شود. وقتی می‌توان گفت داده پیام به سیستم اطلاعاتی
مخاطب وارد شده که مخاطب بتواند آن را مورد
بررسی و مطالعه قرار دهد. یکی از نکات قابل
توجه در مورد مادتین ۲۶ و ۲۷ ق.ت.| این است
که مطابق این مواد در بسیاری از موارد لحظه
ارسال داده پیام و لحظه وصول آن یکسان و
مقارن است زیرا مطابق ماده ۰۲۶ ارسال داده پیام
ولحظه وصول آن یکسان و مقارن است زیرا
مطابق ماده ۲۶ ارسال داده پیام زمانی تحقق
۱ می‌یابد که به یک سیستم اطلاعاتی خارج از
کنترل اصل‌ساز یا قائم مقام وی وارد شود. این
سیستم اطلاعاتی ممکن است متعلق به مخاطب
باشد و مطابق ماده ۷ وصول داده پیام نیز زمانی
مق می‌شود که داده پیام به سیستم اطلاعاتی
مخاطب واصل شود. البته در این مورد استثنائاتی
۹ دارد. اگر داده پیام به سیستم اطلاعاتی
راز سیستمی که منحصراً برای این کار میعن ْ
ده وارد شود.ء وصول داده پیام از لحظه
۱ ا ۷ ۱ ۱ ۰ ۱ ۰ ۱ ! مطابق بند ۳ ماده
۵ ق.ن.آ و ماده ۲۸ ق.ت.ا ایران محل استقرار
سیستم‌های اطلاعاتی مخاطب هیچ تاثیری بر
زمان دریافت داده پیام ندارد. در مقررات ناظر بر ت.ا» زمان ارسال داده پیام
عملاً در لحظه وصول داده پیام ادغام گردیده
است و در قانون نمونه و قانون ایران آنچه مهم
است لحظه وصول داده پیام به سیستم اطلاعاتی
مخاطب است؛ بنابراین باید گفت تعارضی که ۱
در حقوق تحارت سنتی فی مابین کشورهای
مختلف وجود دارد و برخی نظریه ارسال قبول و
برخی نظریه وصول قبول را برای زمان وقوع عفد
معتبر دانسته‌اند در ت.| منتفی شده است زیرا هر
برخی دیگر لحظه وصول قبولی را لحظه وقوع
قرارداد می‌دانند اما از آنجا که در قواعد ت.ا
فوق الذکر مفهوم ارسال در مفهوم وصول داده پیام
ادغام شده. لحظه وقوع قرارداد در هر د و گروه
کشورها می‌تواند همان لحظه ورود قبولی به
سیستم اطلاعاتی مخاطب باشد. (به شرط آن که
همه از قانون نمونه پیروی کرده باشند) مثلا چنان
که قبلا ذکر نظریه ارسال قبول معتبر است. یعنی
به محصض ارسال قبول. قرارداد منعفقد می‌شود. زمانی است که قبولی به مخاطب واصل
شده است. این امر مانند آن است که نظریه
۱ 1 ر ۱ ۳ ۱
ار ۹ چات
4 7 : ! زج
1 چ
وصول قبول را پذیرفته باشیم. (قنبری» علیرضاء | اگر در موضوع خاص مورد بحث» قبول توس یل
حقوق ت.اء چ ۱» صص ۱۷۹-۱۸۱) قبول کننده بر سایت او نقش ببندندء ارسال قبول
8 محل استقرار سیستم اطلاعاتی به تصریج ماده انجام شده است. باتوجه به آنچه گفته شد
ٍ ۸ بی تأثیر است. (حبیب زاده» طاهرء مقدمه‌ای | منظور ماده فوق از کلمه «ارسال». بطور مطلی
بر حقوق ت.اء ج ۰۳ چ ۱» ص ۴۱۱) «ارسال داده پیام به سیستم اطلاعاتی» است» نه
مطابق حقوق ایران وقتی قبول به ایجاب | فقط «ارسال قبول به پيشنهاد دهنده.»
ملحق شد قرارداد تشکیل شده محسوب است؛ و | دراین رابطه» گفته شده است که: «داده پیام
اصولا وقتی قرارداد تشکیل شد همه آثار آن | هنگامی ارسال شده تلقی می‌گردد که به سیستم
د پدیدار خواهند شد. قبول برای مور واقع شدن | اطلاعاتی خارج ا زکنترل اصل‌ساز... (رسیده
نیازمند قطعی شدن نیست و قانونگذار ایران باشد) در این صورت» مفهوم ارسال در ت.| در
قبول را مطلق محسوب و از پرداختن به | اغلب موارد با مفهوم وصول منطبق است زیرا
بحث‌هابی نظیر قبول قطعی و غیر قطعی يا قبول | معمولا داده پیام وقتی به سیستم مخاطب يا قائم
قبل از ارسال یا وصول امتناع نموده است. اما | مقام او وارد شود... می‌توان گفت که ا زکنترل
ْ استشنائا در عقود وقف» رهن» بیع صرف وهبهء | اصل‌ساز خارج شده است.» (فیضی چکاپ,
ْ قبض شرط تحقق عقد است» به نحوی که غلام نبی» منبع پیشین ۰۱۳۸۳ ص ۰۱۹۳ ۱۳۸۳)
مه پیدایش آثار آن عقود منوط به قبض می‌باشد | اماء این تحلیل صحیح نیست و در آن نوعی
مه بدون اين‌که حالت عدم قطعیت برای قبول | مصادره به مطلوب وجود دارد زیراء درست است
هه درنظ رگرفته شده باشد. که اگر داده پیام به سیستم مخاطب برسد بطور
ق.ت.ا ایران نیز به بحث بر سر نظریه‌های ارسال حتم از کنترل اصل‌ساز خارج شده است ولی
ا یا وصول نپرداخته و فقط در مقام ایجاد یک | عکس آن, که در اینجا مورد نظر است» درست
۱ اماره در مورد مفهوم «ارسال»» در ماده ۶۲ مقرر نیست؛ یعنی اگر داده پیام ا زکنترل اصل‌ساز
: داشته است: «ارسال داده پیام زمانی تحقتی | خارج شده باشد. معلوم نیست که حتما به
۱ می‌یابد که به یک سیستم اطلاعاتی خارج از | سیستم مخاطب رسیده باشد. 51 کنترل اصل‌ساز یا قانم مقام وی وارد شود.» ولی | مشکل فوق در مورد «دریافت» نیز وجود دارد. به
۱ ْ این ماده در مورد ارسال بطور عام وضع شده و | این نحو که ماده ۲۷ ق.ت.ا| مقرر می‌دارد: «زمان
ٍ مص قبول الکترونیکی ندارد اگرچه دریافت داده پیام مطابق شرایط مندرج درآن
2 براحتی ایجاب و قبول الکترونیکی را در ] خواهد بود. (قلی زادهء احدء مجله پژوهش نامه
1 سا محابق ماده فوق, درج اطلاعات در | بازرگانی, بهار ۱۳۸۶, ش ۰۴۲ تحلیلی پر انمقاد
!۱ ب شخصی که در سیستم اطلاعاتی قابل | الکترونیکی معاملات» صص ۱۹۳- ۱۹۲)
۱ ِ ذسترسی است ارسال محسوب می‌شود؛ بنابراین,
. ی ْ جح له
و ری سا تتسد رل
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.