دکترین
نظم تجارت الکترونیکی — ص 481 تا 485
⚠
. تاک نا ارچ ان جک و کی هت نع ۲
۱ ی 1 9 ۰ 5
ی
را ۱ ۰ ۱ ۱ ۷ ۱ ٍ یه ۱
باب دوم - دفاتر خدمات صدور گواهی الکترونیکی
(۳۳۵۷۱۵۵۲ ۵ ۲۵۱۵۱۱۵ع))
دفاتر خدمات صدور گواهی الکترونیکی
باده ۳۱- «دفاتر خدمات صدور گواهی الکترونیکی» واحدهایی هستند که برای ارانه
خدمات صدور امضای الکترونیکی در کشور تأسیس می‌شوند. این خدمات شامل تولید. صدور ذخیره» ارسال؛ تأیید. ابطال و به‌روز نگهداری
گواهی‌های اصالت (امضای) الکترونیکی می‌باشد. 8 ثبت الکترونیکی مفهومی نسبتاً نوظهور به شود. البته دفاتر ثبت اسناد در اقدام به این امر
شمار می‌آید. با توجه به همین امر و عدم اقدام به | هیچ الزامی ندارند. تأسیس دفاتر ثبت الکترونیکی در کشورمان» | در بند ۲ بخش ۱۴ قانون مذکورء دفتر ثبت
برای یافتن مفهوم این عبارت باید به حقوق و | الکترونیکی چنین تعریف شده است: «دفترثبت
رویه کشورهای پیشگام در این زمینه مراجعه کرد. | اسنادی که به حکم مرجع صالح دارای قابلیت
ِ البته دفاتر خدمات صدور گواهی الکترونیکی در | انجام امور دفاتر ثبت الکترونیکی مطابق با
ماده ۳۲ و۳۱ ق.ت.| پیش‌بینی سده و می‌توان مقرّرات مربوط» شناخته می‌شود» بنابر بخش ۱۵
از ملاک آن برای دفاتر ثبت الکترونیکی نیز | تنهاافرادی صلاحیت افتتاح دفاتر ثبست
استفاده نمود. الکترونیکی ر دارند که آموزشهای لازم را دیده و
درایالات متحده, قانون نمونه دفاتر اسناد در امتحان مربوطه پذیرفته شده باشند. در اکشر
رسمی» ماده ۳ را به بحث در مورد «دفاتر ثبت | ایالات آمریکا ثبت الکترونیکی شروع شده و
الکترونیکی» اختصاس داده است. این ماده | مقرّراتی برای نظام‌مند کردن آن به تصویب رسیده
به‌طور مفصل (از بخش ۴ ۳) تمام مفاهیم است برای مثال در ایالتهای فلوریداء کلرادو و
ٍ مربوط به ثبت الکترونیکی را لحاظ نموده و | یوتا قوانینی در تجویز «اثبت الکترونیکی»
ٍ اصول و قواعد حاکم براين نهاد جدید را تشریح | تصویب شده که این دفاتر از جمله به گواهی
اد میکند. در مقدمه توجیهی (تفسیر) ماده ۳ | امضاهای دیجیتالی اقدام می‌کنند. در آریزونا نیز
۴صسریح شده که دفاتر ثبت الکترونیکی,» | از سال ۳۰۰۲ ثبت الکترونیکی آغاز شده و قانون
ماد و هر سردفتری می‌تواند با گرفتن و | مصطفی» جایگاه امضای دیجیتشالی درثبت
#نش‌های لازم «سردفتر الکترونیکی» تبدیل | اسناد به شیوه الکترونیکی» مجله کانون سردفتران
و دفتریاران» سال چهل و هفتمء دوره دوم» ش
عقی دم ار 2 ری 1 ٍ
. را ار ۱ ْ
- 74 اا
۶ ون تجارت اکترولیکی رن حتولی کنونی _بخش دوم قرت.)
جنبه‌های حقوقی ثبت الکترونیکی» مجله کانون | ثبت الکترونیکی از ماهیتی که به لحاظ حقوقی
سردفتران و دفتریاران» ش ۶۰» سال چهل و | دارای آثار جداگانه‌ای در مفایسه با ثبت کاغذی
هشتم. دوره دوم. فروردین ۵ صص ۱۱-۱۲) باشد. برخوردار نیست زیر انچه که تغییر یافته. می‌توان در مورد ثبت الکترونیکی | بایگانی, بازاریابی» دستیابی, پرینت. (السان, مصطفی,
خدمات صدو رگواهی الکترونیکی و آیین‌نامه جنبه‌های حقوقی ثبت الکترونیکی, مجله کانون
تمه شده برای آن مدنظر بوده)» محجضدود سردفتران و دفتریاران. ش ۰سال چهل و
نمی‌باشد. هشتم. دوره دوم فروردین ۱۳۸۵ صص ۱۷-۱۸)
۲- تأسمیس و آداره این دفاتن مستلزم کار جدید 8 گواهی الکترونیکی در مفهوم عام آن عبارت از
یا شاقی نسیت به دفاتر اسناد رسمی موجود تصدیق رسمی یک متن, امضاء یا هر مدرک
نمی‌باشد که نیاز به سپردن مدیریت آن به یک | الکترونیکی دیگر از سوی نهادی است که به
کارشناس فنی (غیرحقوقدان) باشد. بلکه باید با | موجب قانون و با داشتن تخصص وتسلط بر
طراحی سیستم از بعد فسی, به جهت ارتباط موازین حقوقی بدین منظور تعیین می‌گردد. خرداد و تیر
نی در این عرصه امتناع کرد. ۸۷ ص ۸)
۳ تبدیل دفاتر اسناد رسمی موجود به دفاتر ثبت | 8 تعریف گواهی الکترونیکی به شرحی که در
یکی نها یک قید نیاز دارد و آن داشتن آیین‌نامه اجرایی ماده ۳۲ و تکرار همان تعریف
ز نات انا ها و ۰ ۰ ۰ ح
که دز ۹ یک نی و علمی لازم می‌باشد | در دستورالعمل اجرایی مرکز میانی صدور گواهی ِ
زخ ۰ يا ی ۱
۲ ۳ د می‌توانند برای حصول این شرط الکترونیکی بازرگانی, آمده. نشان می‌دهد که
ز حتسصین مربوط استفاده نمایند. بدیهی کمتر حفوقدانی درد ظ یم دوسند مذکور نقش
است که دفترخانه‌ها ملزم ره و ت ال ۰ رک نیاد
۱ به ثبت الکترونیکی (مثر) داشته است. به طور قطم» اگر یک نها
۳ د در صورت انجام این نوع از یی | و ترسعه قضا
نم نا« 1 9 از ثبت. ولی همچون معاونت حقوقی و توسعه یی
نمی‌توان آنها را به ی ن نوع میور 1 ۱
ٍ ۱ ۱
پب دوم- دفاترخدمات صل ور و هی ارت
کرده پا سازمان ثبت اسناد و املاک کشور: به
مان منمصدی انحصاری ثبت و گواهی رسمی»
شفارنی ا زگواهی الکترونیکی ارایه می‌شد. در
وافع» درآیین‌نامه اجرایسی» نحوه تولید یک
گواهی الکترونیکی که کاملا جنبه فنی دارد؛ به
عنوان مفهوم عملی آن در نظ رگرفته شده و
علی‌رغم اي نکه تعریف مذکور متضمن هیچ‌گونه
صبفه حقوقی نمی‌باشد» در پایان تعریف» اثر
حقوقی برای داده الکترونیکی موصوف در نظر
گرفته شده و مقر رگردیده که: «هر شخصی
می‌تواند به صحّت ارتباط بین کلید عمومی و
مالک آن (گواهی الکترونیکی) اعتماد کند.»
ناگفته پیداست که فناوری» از آن جهت که
عده‌ای با هویت نامعلوم» جعلی و یا اساسا بدون
هونِت وارد دنیای ارتباطات شده و فعالیت آنها
ممکن است دارای اثر حقوقی باشدء اهمیت
تفویت ثبت وگواهی در فضای مجازی را
دوچندان کرده است. اما اي نکه چه نهادی اقدام
به انجام این امر می‌نماید دارای اهمیت فراوانی
است. گواهی الکترونیکی را از منظر حقوق ثبت می‌توان
این‌گونه تعریف کرد: «یک گواهی که پس از
احراز هویت, اهلیت. سمت و رضایت متقاضی
ذسوی مرجع مجاز برای استفاده یک باره صادر
می‌شود و تجدید اعتبار آن مستلزم تقاضای وی
ددژمانی است که به آن گواهی نیاز دارد مشروط
بسه این که مجددا هویت, اهلیت» سمت و
رضایت دی احراز شده و اطلاعات محرمانه
مربوط به آن افشا نشده باشد.» بدیهی است که
۲ ۱ ۳ ۱ ی
۱ ۱ !1 : ۲ ۱ ۱ ۰ ا ا
۱ ٍ 1 ۱ ۹ ۱ ۱ ۱ ۱
: ( : زر ۱
۱ ۱ ۳ 9 5
ی ۳۷۷
این نیاز زمانی احساس می‌شود که شخص
دارنده گواهی درصدد انجام عمل حقوقی با
دیگران برای مشال بستن قرارداد رسمی باشد. وگرنه در سایر موارد نیازی به گوهی الکترونیکی
(یه مفهوم رسمی و دارای آثار آن) نخواهد بود. آیین‌نامه ماده ۳۲ ق.ت.| و دستورالعمل اجرایی
مرکز, یدون این که به جنین تشریفاتی اعتفاد
داشته باشند یا حداقل بدان‌ها تصریح نمایند در
پاره‌ای از موارد راهبردهای متفاوتی را معرفی
کرده‌اند. برای نمونه. مطابق با بند (۲) (ث) ماده
۸ آیین‌نامه. باید از این امر اطمینان حاصل شود
که «درهنگام صدورگواهی الکترونیکی. امضصاء‌کننده مشخص شده در گواهی؛ داده‌های
ایجاد و وارسی امضای الکترونیکی را دریافت
نموده و داده ایحاد امضای الکترونیکی تست
کنترل انحصاری وی باشد.» نیز مطابق با بند
(
۳) (ث) همان ماده» باید مطمشن شد که «کلیه
اطلاعات مرتبط با گواهی الکترونیکی را تا مدت
زمان تعیین‌شده در دستورالعمل گواهی به صورت
الکترونیکی حفظ نماید.» (السان» مصطفی»
نقدی بر وضعیت کنوتی گواهی الکترونیکی در
ایران» مجله کانون سردفتران و دفتریاران. ش
۰۸۲-۱ خرداد و تیر ۰۱۳۸۷ صص ۱۳-۱۳)
گواهی الکترونیکی عبارت از داده‌ای
الکترونیکی که حاوی اطلاعاتی در مورد مرکز
صادرکننده گواهی» مالک گواهی» تاریخ صدور
و انقضا کلید عمومی مالک و یک شماره سریال
که توسط مرکز میانی تولید شده به گونه‌ای که هر
شخصی می‌تواند به صخت ارتباط بین کلید
عمومی و مالک آن اعتماد کند. سس گکگ اک
1 ۳
۳
۱ و ۱
۸ قانون تجارت الکترونیکی در نظم حقوت
در واقع مزایای استفاده از امضای الکترونیکی يا . دیجیتال تنها زمانی حاصل می‌شود که هویت
امصاءکننده تصمین شده و فردی که کلید عمومی
به او منتسب است نتواند انتساب آن را به خود
انکار نماید. بر این اساس همان‌گونه که در
فضای سنتی» احراز هویت اشخاص, اعتبار و
رسمیت بخشیدن به اسناد از طریق ثبت اسناد در
مراجع ثالثی تحت عنوان دفاتر اسناد رسمی
صورت می‌گیرد در فضای سایبر نیز وجود چنین
مراجع ثالثی برای تعیین هویت امضاءکننده
صروری خواهد بود و این مراجمع ثالث ینت
عنوان «دفاتر خدمات صدو رگواهی
الکترونیکی» یا «مراجع گواهی» شناخته می‌شوند
که مکانیسم لازم را برای ایمنی و اطمیدان امضاء
فراهم ساخته و با تضمین هویت امضاءکننده به
داده‌ما و اطلاعات الکترونیک ی سندیت
می‌بخشند. در واق گواهی دیجیتال که توسط
دفترخدمات الکترزیکی صادرمی‌شود موی
امضاءکننده را از طریق کنترل و رابطه بین کلید
: موی و دارنده کلید خصوصی مربوط تضمین
میکند. 0 1 ٍ
و
ی کنونی بخش دوم- ق.ت.)
۳- احراز صدور گواهی مبنی بر اظهارات دروغ و
اشتباه متقاضی؛
۵- احراز صدورگواهی الکترونیکی که شامل
اطلاعات شخص ثالت بوده و گواهی بدون
رضایت وی صادر شده باشد؛
۶- افشای کلید خصوصی نزد سایر افراد غیر
مجاز. (ساردوئی نسب, محمّد؛ طاهری, احمد. اسناد تجارتی الکترونیکی (برات» سفته و جک
الکترونیکی)» ج ۱ چ ۱ صص ۲۱۳-۲۱۴)
8 برای تضمین اصالت گواهی, اعم از محتوا با
منبع آن» مرجم خدمات گواهی» آن را به صورت ٍ
دیجیتال امضاء میکند. (آنسیترال» اعتمادسازی ٍ
در ت.ا| (ترجمه ستّار زرکلام)» چ ۱ ص ۶)
8 برای انطباق کلیدهای دوگانه با یک امضای
احتمالی, مرجع خدمات گواهی (یا مرجم
گواهی) نسبت به صدورگواهی وثبست
الکترونیکی معرّف کلید عمومی و نام دارنده
گواهی شناسایی شده همانند موضوع این گواهی
اقدام میکند. این گواهی تأیید میکند که امضای ٍ
احتمالی شناسایی شده در گواهی» دارای کلید ِ
خصوصی مرتبط با کلید عمومی است. ۰
(آنسیترال اعتمادسازی در ت.| (ترجمه ستّار
زرکلام)» چ ۱» ص ۶۱)
8 انواع گواهی امضاهای الکترونیکی:
۱ گواهی امضاء هویتی: گواهی امضاء هویتی
نوعی ا زگواهی امضاء الکترونیکی است که از
ان دوم- دفاترخد مات صدورگواهی اکترو بر
۹۹و
کیب کلید تأیید امضاء و اطلاعات کافی جهت
شناسایی دارنده کلیدی که انتظار می رود
استفاد هکننده انحصاری آن باشد. ساخته
می شود. این نوع گواهی امضاء از آنجه که در بدو
ام به نظر می‌رسد؛ ابهام آمیزتر می‌باشد. -گواهی امضاء عضویت: در چنین گواهی
امضایی» بدون این که هویت دقیق فرستنده
سندی تصدیق گردد» عضویت وی در گروه یا
سازمانی خاص تأیید می‌شود. بسیار پیش می‌آید
که امضاء خاصی عضویت وی در گروه یا
سازمانی خاص تأیید می‌شود. پیش می‌آید که
امضاء خاصی برای تجویز یک معامله صروری
است. اما هویت امضاءکننده اهمیت جندانی
ندارد. این گواهی نشان می‌دهد که دارنده کلید
ْ رمز امضاء مثلاً پزشک يا وکیل است. دارو سازان
ِ برای فروختن دارو به مراجعین» نیاز به گواهی
پزشک دارند اما نیاز ندارند بدانند کدام یک از
اطباء مجازند تا ذیل نسخه را امضاء نمایند. دراین مشال, امضاءکننده ه رکه باشد» حق
تجویز فروش و تحویل دارو را داراست و هویت
وی تأاثیر چندانی در موضوع ندارد. گواهی
ویت هم‌چنین می‌تواند گواهی مجوز تلقی
شود ممکن است چنین تصور شود که کلید رمز
پزشک بو درج هویت وی ممکن است اختیار
ْ در صدور نسخه‌های پزشکی را زیر سوّال برد. این وجود. چنین گواهی امضایی, حاوی
ت دارنده کلید نیست» صادرکننده گواهی از
دنت وی با خبر است و در صورت نیازء امکان
شناسایی وی وجود دارد. ی ۳۷۹
۳- گواهی امضاء مجوز: در این نوع گواهی
امضاء مقام صادرکننده با امضاء خود عملی را
مجاز می‌دارد. مثلاً بانکی با صدور گواهی
امضاء. برداشت وجه از حساب شماره معینی را
اجازه می‌دهد. از همین راه است که برخی از
موسسات. دسترسی به صفحات اینترنتی مربوط
به خود را کنترل می‌کنند. یعنی تنها به کسانی
گواهی مجوز می‌دهند که مبلغ مورد درخواست
آنها را پرداخت کرده باشند. در این روش:
مشتری با وارد کردن نام کاربرء رمز عبور یا رمز
وروردی که از طرف موسسه یا شورکت در
اختیارش قرار گرفته» به صفحه موردنظر دسترسی
می‌یاید. در اینحاء هویت دارنده گواهی امضاءء نه تنها
اهمیت جندانی ندارد. حتی ممکن است درح
آن نامطلوب هم باشد. مثلاً در انتقال الکترونیکی
پول نقد» چنانچه بخواهیم الگوی پول سنتی را
که معرف میزان معیّنی از ارزش اقتصادی بدون
توجه به منشاً آن است مینای کار خود قرار دهیم. نباید هویت دارنده گواهی را مدنظر قرار دهیم. در عملیات بانکی ممکن است گواهی هویت
برای افتتاح حساب مورد استفاده قرار گیرد اما
گواهی امضاء. حاوی اطلاعات و داده‌هایی
مشعر برهویت دارنده گواهی نخواهد بود. برای
احراز هویت وی» بانک می‌تواند با مراجعه به
بانک‌های اطلاعاتی خود.ء نام دارنده شماره
حساب معین و کلید مربوط به وی را معین نماید. قرار دادن نام یا سایر مشخصات دارنده در
گواهی امضاءء عملاً نامطلوب است» زیرا این
حالت باعث می‌شود تا با پاره‌ای از خطرات
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.