⚠
برگ نوشته شد و به کسی تحویل داده شد کسی
که این برگ را از دفترخانه تحویل گرفته
تنظی مکننده آن است مگراینکه خلاف آن ثابت
شود. اشخاصی که نیاز به تنظیم اسناد زیادی
داشتند مسلما تعداد بیشتری از این برگهها را
دریافت مینمودند و دریاف تکنندگان چنین
برگههایی با مراجعه به دفترخانه صادرکننده آنها
میتوانستند این اسناد را که رسمی بودند به ثبتی
هم تبدیل کند. الیته» ساز و کار این امر باید در
> عمل برای این گونه دفاتر عادی گردد. : مشابه این حالت به نوع دیگری در کشورمان در
۹ گذخته وحال درحال انجام بوده است. منظور
استفاده مردم از دسته جک است. بانک با
احراز هریت شخص و قصد او جهت پرداخت از
طریق چک. دسته چکی را به او واگذار میکند. اگرچه کشیدن چک معمولا در خارج از بانک
انجام میشود و بانک از اینکه صادرکننده در
لحظه صدورچک عاقل, قاصد و مختار بوده
است يا خیرخبر ندارد ولی چون دسته چک وا
برای او صادر کرده هربرگی ا زکه به بانک
میرسد را نتسب به آومیدانند حقی اگر
امضایی که بر روی آن شده منطبق با نمونه
امضای گذاشته شده در آن بانک نباشد. ۹ لا
-
مه
۰ سا 7 7 پر
مهد سپ .33 یی
8
ی کنونی بخش دوم- ق.ت. اکنون نیز با کارتهای اعتباری همین رفتار
میشود. با احراز هویت شخص در بانک کارتی
اعتباری به او داده میشود. سپس هرگون,
استفادهای که از آن کارت میشود منتسب به
دارنده آن است و فرض میشود که دارندهء آن را
با قصد و در صحت عقل انجام داده است مگر
این که خلاف آن ثابست گردد. در واقع,
سندسازی بدون نیاز به مرجم گواه یکننده نیازی
قدیمی است که در گذشته به روشهایی به آن
پاسخ گفته میشد و با اختراع داده پیام و امضای
الکترونیکی امکانات بهتری برای پاسخ به آن
فراهم امده است. بعضی (وصالی ناصح.,
مرتضی, امضای الکترونیکی و جایگاه آن در
ادله اثبات دعوی, ماهنامه کانون. ش ۰۵۹
۵ ص ۶۸) معتقدند که قسمت اخیرماده ۳۱
ق.ت.| با ذکرهگواهیهای اصالت امضای
الکترونیکی»» درصدد القای این مفهوم است که
با گواهی اصالت امضاء از سوی دفاتر خدمات. باید مدرکی که امضاء در آن درج شده را نیز
غیرقابل انکار و تردید محسوب داشت و به این
موضوع انتقاد نموده و تسری آثار حقوقی امضای
الکترونیکی به متن را مجاز ندانستهاند. ولی این
مطلبی است که همه روزه در جامعه مورد استفاده
مداوم و مکرر است ولی نسبت به ارزش حقوقی
آن بحشی صورت نگرفته است. برای مثال» مرد
برای اي نکه همسرش بتواند گذرنامه بگیرد باید
قسمت مربوطه در فرمهای تقاضای گذرنامه را
امضاء نماید و اداره گذرنامه امضای مرد را اگر
توسط دفاتر اسناد رسمی گواهی نشده باشد را
قبول ندارد ولی آیا واقعا ارزشی که امضاء با
۱
۴ ۴ کت سسوم
8 ۱ ۱
راک را ۱ ۱
۱
کی ۱
4و ۵ ۰ ً ه
ي روم دفاترخدمات 20 ما ۳
گرامی شد؛ پیدا میکند به متن سرایت
۱ کد, بعنی آیا در عمل به ادعای مردی که
نمی ۰۵ - حَ
ند است علیرغم وجوه امضای گواهی
داشتن گذرناسه نداده است ترتیب اثر داده
میشود؟ اول متن تنظیم میگردد
سس با امضاء متن مزبور تکمیل میگردد و بعد
ردتر امضای مزبور را گواهی میکند. مخصوصا
در فرمهایی نظیر فرم گذرنامه اساسا امضای فرم
اس بر دادن اجازه به همسر جهت اخلذ
با
۱ دارد و چنین متسی مسلما قابل انکار یا
راید نخواهد بود,
یا
رحال, ماده ۳۱ قی.ت.| درصدد القای جنین
اهوم زا سس
ْ ما ات ولی این مشکلی است که از قدیم
بت به اسنادی که | ام 2
برد مضای انها گواهی شده
**22 داشت وهمچنان وجود دارد. ور ار . گونه موارد 5 وحود دارد. در آین
رد د ً ۰
چگونه ۱ صورت همخوانی امضاء و متن,
میتوان اظهار انکار با تردرد :
امضاء گوا ۱ 7 ترديد نمود. وجود
۳ "ی شده قرینهای است بر ای نکه مت
سب به امضامکزیر ام :
ال وجود ای 9 ۰ است. در نتیحجه به
0 دیگر اظهار انکاریا تردید موفر
س ۷
نخواهد بود و کسی که چنین متنی را متسب به
خود نمیداند باید اقامه دلیل نماید. بعضی با نوعی جانبداری از دفاتر اسناد رسمی,
و با ابراز نگرانی از اقدامات کلاهبرداران
اینترنشی,» هکرها و ویروس نویسان» براین
اعتقادند که ماده ۳۱ ق.ت.| مشخص نکرده
است که بار سنگین مسژولیت اثبات مسائل
حادث در جریان تولید» صدورء ذخیره و غیره به
عهده چه شخصی میباشد و چه کسی شاهد و
جوابگو خواهد بود. اي نکه میتوان از ارتباطات
رایانهای و از جمله امضای الکترونیکی سوء
استفاده کرد امری بدیهی است (وصالی ناصح,
مرتضی» امضای الکترونیکی و جایگاه آن در
ادله ائبات دعوی, ماهنامه کانونء ش ۵۹؛ ۵ ص ۶۸) ولی دقت در آن ماده این نگرانی
را برطرف میکند. آن ماده به طور تفصیلی آنجه را
که توسط آن دفاتر انجام خواهد شد را برشمرده
است و بهطور مسلم دفاتر خدمات مانند دفاتر
اسناد رسمی که شاهد رسمی و قانونی استفاده از
امضاء بر روی اسناد کاغذی هستند. شاهد
رسمی استفاده از امضای الکترونیکی خواهند بود
زیر آن را ذخیره. ارسال, تائید. به روزرسانی و در
صورت نیاز ابطال میکنند. (قلی زاده» احد. تحلیلی بر اعتبار امضاء در حقوق ت.اء مجله
بررسیهای بازرگانی» فروردین و اردیبهشست
۵۰ ش ۰۴۶ صص ۵۷-۵۸)
8 در معاملات الکترونیکی که بدون استفاده از
0 انجام میشودء در صورت تأسیس دفاتر
خدمات صدورگواهی الکترونیکی» امضاهایی
که توسط آن دفاتر به افراد اختصاص داده
میشوند مشکل احراز هویت و حتی تا حدی
مشکل احراز اهلیت را حل میکنند چون در این
روش» بقای هویت و اهلیت احراز شده در آن
دفاتر استصحاب میشود. بدیهی است هرجچه
فاصله میان اختصاص امضای الکترونیکی به
دارنده آن و استفاده از آن توسط دارنده کوتاهتر
باشدء این استصحاب بااطمینان بیشتری انجام
میشود. در نتیجه» برای حصول اطمینان بیشتر,
کافی خواهد بود که مقرر شود دارندگان امضای
الکتروتیکی برای مثال هرسه ماه یکبار» جهت
تجدید امضای الکتروتیکی خود درآن دفاتر
حضور پیدا کشد. (قلی زادهء احدء محله
پژوهش نامه بازرگانی» بهار ۱۳۸۶ ش ۴۲
تحلیلی بر انعقاد الکترونیکی معاملات. در غیسر
این صورت. بنابراین, مفاد ماده ۱۵ ق.ت.اء خلای
۱ صریح فوانین و مفرّرات خاص راجم به اسناد
رسمی و ادله اثبات دعواست. مطابق با ماده ۳۱
ق.ت.ا: «دفاتر خدمات صدورگواهی
الکترونیکی واحدهائی هستند که برای ارای,
خدمات صدور امضای الکترونیکی در کشور
تأسیس میشوند. این خدمات شامل تولید؛ صدورء ذخیره» ارسال» تأیید» ابطال و به روز
نگهدار ی گواهیهای اصالت (امضای)
الکترونیکی میباشد.»
قسمت اخیر ماده با ذکر
«گواهیهای اصالت امضای الکترونیکی»,
درصدد القای این مفهوم است که باگواهی
اصالت امضاء از سوی دفاتر خدمات صدور
گواهی؛ باید مدرکی که امضاء درآن درج شده را
نیز غیرقابل انکار و تردید محسوب داشت. حال
آن که تسری آثار حقوقی امضای الکترونیکی که
ماهیتاً میتواند مجزای از متن بوده یا تنها برای
امضای قسمتی از متن به کار رودء در مورد تمام
متن صحیح نمیباشد. مگر اي ن که دفتر اسناد
رسمی» اصالت امضای الکترونیکی و شمول آن را
بر تمام متن تصدیق نماید.
۳- ویزگی بهروز شدن فناوری و پیشرفت آن در
گذر زمان. ۱
بفدن میتواند رای تثبیست این قید؛ مها
بشخمی را تعیین نماید که پس از انقضای ان
دفاتر اسناد رسمی ملزم به ارتقای نرمافزاری و
سخت افزاری تجهیزاتی باشند که برای انجام
مراحل مختلف ثبت الکترونیکی به کار گرفته
میشود. (السان» مصطفی» جنبههای حقوفی
ثبت الکترونیکی,» مجله کانون سردفتران و
دفتریاران, ش ۶۰؛ سال چهل و هشتم» دوره دوم؛ فروردین ۰۱۳۸۵ صص ۱۷-۱۸)
8 بعضی (وصالی ناصح» مرتضی» قرارداد
الکترونیک و مبانی اعتبار آن» ماهنامه کانون» ش
۶ ۵ ص ۱۵۰) معتقدند که دفاتر خدمات
صدور امضای الکترونیکی (دفاتر خدمات) به
عنوان مرجم ثالث برای تائید امضای الکترونیکی
عمل خواهند کرد. لزوم بازنگری در
نظام نبتی و اهمیت کاربرد رایانه در دفاتر اسناد
"ی ماهنامه کانون, ش ۰۲۰ ۰۱۳۷۹ ص ۸۴)
ی ۳۹۱
مشابه این امر در سار کشورها معمول است. به
این صورت که برای مثال در هند شخص با
مراجعه به دفترخانه مقابل شمارهای را در دفتری
امضاء میکند و به او کارتی داده میشود که
همان شماره ترتبی و نام او برآن زده شده است. از این پس اصل بر این است که اگراین برگ
نوشته شد و به کسی تحویل داده شد کسی که
این برگ را از دفترخانه تحویل گرفته تنظیمکننده
آن است. دریاف تکنندگان جنین برگههایی با
مراجعه به دفترخانه صادرکننده آنها میتوانند این
اسناد را که رسمی هستند به ثبتی هم تبدیل کنند. اکنون در واقع همان سازوکار در قالب امضای
الکترونیکی انجام میشود. البته؛ سازوگار این امر
باید در عمل عادی شود. مشابه این حالت در کشورمان در حال انجام
است. بانک با احراز هویت شخص و قصد او
جهت پرداخت از طریق چک» دسته چکی را به
او واگذار میکند. اگرچه کشیدن چک معمولاً
در خارج از بانک انجام میشود و بانک از
اینکه صادرکننده در لحظه صدور چک عاقل,
قاصد و مختار بوده است یا خیر خبر ندارد ولی
جون دسته چک را برای او صادر کردهء هر برگی
از آن که به بانک میرسد را منتسب به او
میداند حتی اگر امضایی که بر روی آن شده
منطبق با نمونه امضای گذاشته شده در آن باتک
نباشد. اکنون نیز با کارتهای اعتباری همین گونه
رفتار میشود. با احراز هویت شخص در بانک
کارتی اعتباری به او داده میشود سپس هرگونه
استفادهای که از آن کارت میشود منتسب به
دارنده آن است. در واقم؛ تلقی کرد. ولی ظاهراً انکار و تردید نسبت به آن
بعضی (السان, مصطفی» جنبههای حقوقی ثبت | به دلایل تجربی ممکن نیست. در اینگونه موارد
الکترونیک» ماهنامه کانونء سال ۸ دوره ۲ ش | در صورت همخوانی امضاء و متن» و نبودن ایراد
۲ ۵ ص
۴) معتقدند که قسمت اخیر ماده قانونی در متن وجود امضاء گواهی شده قرینهای
۱ ق.ت.| با ذکرهگواهیهای اصالت امضای | برانتساب متن اصلی به امضاکننده است. در واقع» | سیاسی. ش ۰۶۴ ۰۱۳۸۳ ص ۱۴۸) بعی
این مطلب همه روزه در جامعه مورد استفاده (محمدزاده. محمود., تحارت الکترونیک و
مداوم و مکرر است ولی سبت به ارزش حقوقی | امضای الکترونیک (بخش دوم و پایانی)»
آن بحشی صورت نگرفته است. برای مثال» مرد | ماهنامه کانون» سال ۴۸ء» دوره ۰۲۵ ۰۱۳۸۵ ص۲۱)
: برای اینکه همسرش بتواند گذرنامه بگیرد باید | با ابراز نگرانی از اقدامات کلاهبردارن اینترنتی,
قسمت مربوطه در فرمهای تقاضای گذرنامه را | هکرها و ویروسنویسان معتقدند که ماده ۲۱
امضاء کند و اداره گذرنامه امضای مرد را اگر به ق.ت.ا| مشخص نکرده است که بارسنگین
وسیله دفاتر اسناد رسمی گواهی تشده باشد قبول ) مسژولیت اثبات مسائل حادث در جریان تولید»
ندارد. ولی آیا واقعا ارزشی که امضاء با«گواهی | صدور ذخیره وغیره به عهده چه شخصی
ده«پیدا میکند به متن سرایت نم یکند؟ ) اینترنتی, فصلنامه حقوقی, ش ۶۲ ۰۱۳۸۲ ص ۱۱)
ریب اثر داده میشود؟ در اینکه چنین امضایی | ولی دقت در آن ماده این نگرانی را برطضرف
ی ی ثبمی است تردیدی نیست ولی میکند. آن ماده بطور تفصیلی آنجه را که به
ی مربوط به آن زیر نظر همان مأمور رسمی وسیله آن دفاتر انجام خواهد شد را برشمرده است
تنظمم دی مملوم نیست تهیه آن من در | و بطور مسلم دفاتر خدمات مانند دفاتر اسناد
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
