دکترین
نظم تجارت الکترونیکی — ص 66 تا 70
⚠
۱۳۳ و
بر ای یاه وال مه
_-
۶ _قانون تجارت الکترونیکی ارم وی
5 : نظر نویسندگان قانون
نظر می‌رسد. شاید در نظر نود 1
نمونه» واطلاعات» در مسای عام ان شامل
«واقعه» یا «مفهوم» نیز بوده است. (حبیب زاده»
طاهرء ممّدمه‌ای بر حقوق ت.اء ج ه ۰۱.صص
۲۲۱-۲۰)
توخّه به عناصر اصلی وارکان ت.| در شناخت
این پبدیده بسار موئر است. این عناصر
عبارت‌اند از:
۱- وسایل ارتاط از راه دور: یعنشی مجموعه
سرویس‌هایی که با استفاده از ان عمل انتقال
داده‌ها از خریدار به فروشنده وبه عکس انجام
می‌گیرد. بشد (ف) ماده ۲ ق.ت.ا ایران» در
تعریف این اصطلاح می‌گوید: اعبارت از هر نوع
وسیله‌ای است که بدون حضور فيزيکي هم‌زمانِ
تأمین‌کننده و مصرف‌کننده. حجهت فروش کالا و
خدمات استفاده می‌شود.»
مدیریت داده‌ها: یعنی مجموعه سرویس‌هایی
که شکل و قالب تبادل اطلاعات را تعرییفش
می‌کند. در حقیقت می‌توان این عنصر را به
عنوان یک زبان دیجیتالی مشترک برای انجام
معانلات در نظ رگرفت. ۳ امتیّت: یعنی مجموعه‌ی روش‌هایی که هویت
منبع اطلامات را تایید می‌کند. از این عنم در
بضد (ط) ماده ۲ ق.ت.ا اییران با استفاده از
اصطلاح رویه ایمن یاد شده است. گاه ار -
ارتباط. توسط نرم‌افزاری اضافی و سخت افزاری
مرتبط بان تأمین می‌شود. یکی دیگر از راه‌های :
امین امنیت. استفاده از یک واسطه است. مفاله اصول حقوفی ت. با
. وه 3 :1 » ها و
ار 0 ده ۳ 1 ٍ ْ ۱ ا
وا راو ها ۱
۳ , ۰ 5 گ.. کنونی بخش دوم- ق.ت.|
تأکید بر ق.ت.| ایران» مجله روش‌شناسی علوم
انسانی» پاییز ۰۱۳۸۴ ش ۰۴۴ صص ۱۱۳-۱۱۴)
8 بند (الف) ماده ۲ ق.ت.| در تعریف داده
پیام از ق.ن.] راجع به ت.| ۱۹۹۶ اقتباس شده
است که مقرر می‌دارد: «داده پیام عبارت از
اطلاعاتی که به وسیله ابزارهای الکترونیکی,
نوری يا ابزارهای مشابه از قبیل تبادل الکترونیکی
داده‌هاء پست الکترونیکی؛ تلگرام» یا تلکپی که
البته محدود به این وسایل نبوده؛ تولید. ارسال»
دریافت یا ذخیره شده باشد.» قانونگذار در
تعریف داده پیام از واژه‌های کلی و مبهم استفاده
کرده است که این می‌تواند هم برای تجار و هم
برای دادگاه‌ها مشکل آفرین باشد از جمله این
که:
۱ قانونگذار در تعریسف داده پیام از واژه
«اطلاعات» استفاده کرده است در حالی که
اطلاعات واژه‌ای است که هم شامل داده‌های
تجارتی و هم غیر تجارتی می‌گردد. به عدوان
نمونه ارسال پیام از طریق پست الکترونیکی
صرف نظر از اين‌که تجارتی یا غیر تجارتی باشد
یک داده پیام است. هماندد
امضاء دارای ارزش می‌باشد یا ای ن که قانونگذار
سهل انگاری خود در ماده یک ق.ت.ارا در
مواد دیگر این قانون تکرار کرده است. ۴ : 9 ا
- ِ ِ : ۱ ۱
۱۱
۱ ۱
۱ ی ار ار ۰ ۱۱۴ ۷ له
وگ ۱
سوم اما مخ له ( و
باب اول- مقرّرات عمومی
دک تیش
به نظر می‌رسد با توجه به کار بردن واژگان کلی
در تعریف داده پیام علاوه بر متن» موارد دیگری
از قبیل تصاویرء صداها؛ حداول. نمودارها و غیره
را نیز بتوانیم در چهارچوب داده پیام بیاوریم. نظرات حقوقدانان نیز بیشتر در گرایش به قبول
تصویر صورت و غیره در فالب داده پیام
می‌باشد که هر چیز قابل رویت در نمایشگر رایانه
از قبیل متن. عکس. برنامه. نقشه. حدول. نمودار و حتی فیلمء» انیمیشن, و موسیقی ر به
عنوان داده پیام شناسایی می‌کنند. ۵6 6۷1061۵ 71۳6 ,0۵117206 ۸۳۵۵
ماع[ ,و1۳۵۵ هرز 1655286 1312 1۳6 0۶
۰ 3۵۷۰ ما 5182176 600۰[ بخ ۳۷1۵0۵
۰ ,2006
۲. اطلاعات شامل متن هم می‌شود ولی در مورد
متن هم معلوم نیست آیا قانونگذار همه متن‌های
نگاشته شده» منظم یا غیر منظمء بی معنی يا با
معنی را مورد اعتبار قرار داده است یا خیر. ۳ قانونگذار تفاوت روشنی بین داده‌های تمام
الکترونیکی مثل محتوای پست الکترونیکی که
تماما به صورت رایانه‌ای انجام می‌پذیرد با
داده‌هایی که قسمتی از آن الکترونیکی است با
جایگزین الکترونیکی در موردی که چکی برای
پرداخت اسکن می‌گردد.ء قائل شده است. جایگزینی اسناد کاغذی به جای داده پیام
آثری بر حقوق و تعهدات قبلی طرفین نخواهد
داشت.»
9
۱ ی دا
۱ ا و ٍ
. ٍ .۳ ٍ : 1 ٍ
0 ۱
۱۱ ار ۱ 1
الاطل اد
مبحث اول- در کلیات ۷۷
۴ قانونگذار با به کار بردن واژه‌های کلی وسایل
الکترونیکی» نوری و یا فناوری‌های جدید
اطلاعاتی» به نظر می‌رسد کلیه این واژه‌ها از قبیل
رایانه‌های شخصی , ریزپردازنده‌ها. مدارهاء
دستگاه‌های حافظه و غیره را مورد پذیرش قرار
داده است تا اگر در آینده وسایل الکترونیکی
جدیدی ابداع گردید شامل آنها نیز گردد. ولی
به نظر می‌رسد ارسال اطلاعات با برخی ابزارهای
الکترونیکی از قبیل فاکس که یک دستگاه
الکترونیکی است پذیرش داده پیام در مورد
اطلاعات ارسالی را با تردید روبرو می‌سازد.
بند (ج) ماده ۴ کنوانسیون سازمان ملل متحد
راجع به استفاده از ارتباطات الکترونیکی در
قراردادهای بین‌المللی» مقرر کرده است: «داده
پیام عبارت از اطلاعاتی است که با وسایل
مغناطیسی» نوری و یا وسایل مشابه» تولید. ارسال, دریافت و یا ذخیره می‌شود و محدود به
مبادله اطلاعات الکترونیکی» پست الکترونیکی. تلگراف, تلکس يا تلکپی نمی‌شود» همچنین در
بند (ج) ماده ۲ ق.ن.آ در زمینه امضای
الکترونیکی ۰۲۰۰۱ مقرر شده است: «داده پیام
عبارت از اطلاعاتی است که از طریق وسایل
نوری یا سایر وسایل مشابه از قبیل تبادل
الکترونیک ی داده‌هاء پست الکترونیکی,
تلگراف, تلکس يا تله کپی,ء ایجادء ارسال»
دریافت يا ذخیره شده است.» (ساردوئی نسب»
محَد., طاهری» احمد. اسناد تجارتی :
الکترونیکی (برات سفته و چک الکترونیکی). ج ۱ چ ۱ صص ۴۳-۴۵)
ّ
2 رک
9 وود وخ ۹ . :۰ ۰ ۹
۳ یه 1 ۲ 2 ۸ "۱
۳ ۹ ۱ نک ۱۳
رک ۰ ام اد ,
۳ ۴ ها ۷ 6 ْ. ی . دوجو
۸ قانون تجارت الکترونیکی در نم وی
بند (الف) ماده ۲ ق.ت.ا» مقرر نموده است:
«داده یام (عبارت از ]: هر نمادی از واقسه»
اطلاعات با مفهوم است که با وسایل
الکترونیکی» نوری و یا فناوری‌های جدید
اطلاعات تولیدء ارسال» دریافت» ذخیره با
پردازش می‌شوند.» در این ند مطلی وسایل
الکترونیکی ایحادکننده داده پیام مورد پذیرش
قرا رگرفته است. وسایل الکترونیکی در یک
2 م شنشدی شامل دستگاه‌های انالوگ و
دیجیتال هستند. دستگاه‌های دیجیتال شامل
انواع سیستم‌های رایانه‌ای» وب سایت‌هاء
تارنماها. پست الکترونیکی, پشتیان‌هاء سیستم
عامل‌هاء اسکنرهاء دستگاه‌های فاکس و غیره
می‌شوند. در اسناد
تجارتی الکترونيکی, تمامی نسخ آن اصل
محوب می‌گردد. انتقال می‌گردد. بنابراین چک فاکس شده برابر با کپی
چک اصلی می‌باشد و برای پرداخت چک
فاکس شده. باید اصل چک را نیز ارائه نمود. باید
ویژگی‌های سیستم مورد استفاده را نیز در نظر
ار و 1
۱ 7 0 ی : ۳ ! کنونی بخش دوم- ق.ت.|
گرفت» فایده بحث در آنجایی آشکار می‌شود. در صورتی که فاکس فقط کپی تلقی گرددء در
تقابل با ادله سنتی» از اعتبار پایین‌تری برخوردار
خواهد بود. در ماده ۴۱۳ پیش‌نویس تجارت ۱۳۸۴ نیز اسناد
تجارتی الکترونیکی از حیث صدور به دو نوع
اسناد الکترونیکی جایگزین شده و اسناد اصیل
الکترونیکی» تقسیم شده است. جچون در
آینده ممکن شیوه‌های جدیدی نیز به وجود آید
که با خلأً قانونی روبرو می‌شوند. هم اي ن که
مفررات تفصیلی (مقررات تفصیلی راجع به انواع
شیوه‌های ایفای تعهد پولی (قالب‌های فنی)
صرفاً باید در قالب آیین‌نامه» بخش‌نامه و
دستورالعمل‌هایی بیاید تا به هر چه سریم‌تر با
تغبیرات تکنولوژیک وفق یابشد» برعکس
قانونگذار باید در زمیسه چالش‌های حقوقی
شیوه‌های ایفای تعهد پولی برای جایگزین از
چنددستگی وابهام در تفسیر» مقررات تفصیلی
به تصویب گذارند) در رابطه با انواع شیوه‌های
ایفای تعهدات پولی (قالب‌های فنی)» با تحول و
تغییر سریع تکنیک‌های انتقال و روش‌های ایفاء»
در این رابطه سازگار نیست. (ساردوئی نسب»
محضد طاهری, احمد, اسناد تجارتی
الکترونیکی (برات. سفته و چک الکترونیکی). چ ۱ چ ۱ صص ۵۹-۶9۰)
باب اول- مقرّرات عمومی
برخلاف بعضی (عرفانی» محمود. اسناد
الکترونیک» مجله دانشده حقوق و علوم
سیاسیء ش ۰۷۰ ۰۱۳۸۴ ص ۰۲۵۲ - دولتشاهی,
فتح ال امضاء؛ تاریخچه پیدایش و موقع آن در
اسنادء مجله کانون وکلاء ۰۱۳۴۳ ص ۱) برخی
دیگر (مظاهری» رسول و علیرضا ناظمء ارزش
ائباتی داده پیام وامضای الکترونیک.» نامه
حقوقی,» ۰۷۰ ج ۴ ش ۰۲ ۰۱۳۸۷ ص ۴۰) واژه
«علامت» را برای تعریف امصاء مناسب ندانسته
و بجای آن کلمه «داده» را پیشنهاد کرده‌اند اما
قانونگذار در انتخاب واژه «علامت» به نکته‌ای
توجه داشته که این نویسندگان همجنین
نکرده‌اند. به این صورت که «علامت» برای
قانونگذار به‌عنوان «نشانه‌ای» برای شناسایی
ارسالکننده آن است. برای مثالء در یک نامه
ممکن است حروف» کلمات» تصاویر و اعدادی
وجود داشته باشند ولی آنها برخلاف «امصاء»
به‌عنوان «علامت» خاص میان ارسالکننده و
دریاف تکننده پیام مورد استفاده قرار نم یگیرند. از نظر
قانونگذار ممکن است امصاء در داده پیام قرار
گرفته یا به آن متصل شده باشد. ظاهرا بر خلاف
آنچه بعضی (مظاهری» رسول و علیرضا ناظم,
ارزش اثباتی داده پیام و امضای الکترونیک. نامه حقوقی, ۰۷۰ ج ۴ ش ۰۲ ۰۱۳۸۷ ص ۴۰)
ابراز کرده‌اند تفاوت اساسی این دو حالت
مبحثٌ اول- در کلیات ۷۹
چندان هم مبهم نیست. ضمن اینکه این مفاهیم
جندان با مفاهیم سنتی تفاوت ندارند. در اینجا قانونگذار به
جای «با رعایت تشریفات قانونی» با توجه
موضوع از عبارت «به نحو منطقی» استفاده کرده
است. در مفهوم الکترونیک امضاء می‌تواند
اشکالی متنوعتر نسبت به حالت سنتی داشته
باشد. پس برخلاف نظر بعضی (مظاهری و
ناظمء همان) «اتصال به نحو منطقی» لزوماً به
معنی اشاره به سامانه امضاء با کلید اختصاصی و
محرمانه نیست که پس از رمزنگاری تنها با کلید
عمومی مرتبط يا با کلید محرمانه مشترک قابل
رمزگشایی است. (قلی زاده» احد» تحلیلی بر
اعتبار امضاء در حقوق ت.اء نشریه دانشکده
حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران. پاییز
۱ ش ۲۷ صص ۲۳۲-۲۳۳)
8 در ارتباط «داده پیام» و «داده رایانه‌ای»
می‌توان گفت رابطه این دوء رابطه عموم و
خصوص «من وجه؛» است. به این معنا که هر
چند در برخی مصادیق مشترکند. اما برخی
داده‌های رایانه‌ای, «داده پیام» محسوب
نمی‌شوند و متقابلاً برخی داده‌های پیام‌هاء داده
رایانه‌ای محسوب نم ی گردند. به عنوان مشال داده‌های رایانه‌ای حاوی
اطلاعات یک معاوله تجاری که در قالب «تبادل
الکترونیکی داده» توسط رایانه اتخادٌ, ارسال؛ دریافت و ذخیره می‌شودء چون حاوی اطلاعات
قابل فهم و ارزشمند برای انسان است» با تعریف
داده پیام منطبق است. أآین نوع داده‌های
رایانه‌ای را امصطلاحاً «داده محتوا؛ نامیده‌اند. (حاویدناء حواد. جرایم ت .| 3 ۳ ص۶۲(
8 عبارت «فناوری جدید اطلاعات» در بند
(الف) ماده ۲ ق.ت.اء دلالت بر آن دارد که
مدارک الکترونیکی به آنجه که ماده احصاء
نموده محدود نمی‌شود وامکان دارد در آاینده
مصادیق جدیدی برای آن ارایه شود. قانون نمونه دفاتر اسناد رسمی آمریکاء مدرک
می‌داند که با وسایل الکترونیکی ایحاد. تولید. ابلاغ دریافت ۳ ذخیره شده باشد. 7 اع۵ 31027۷ 2/0461 7۳۳۵ :م50
64 عزاط۴ ۸ عمش 60 وزاط2 .2002 ,1
2 2000۰ن0ودی۸ لاتقا0٩ 3721021 ۵ ۶ص
8/0۵ ال مناد ۳۳۷
۸01.07_ا1_<70۵عل
مقررات فراوانی در سطح کشورها و در سطح
ین‌المللی وجود دارد که اعتبار مدارک
الکترونیکی را به رسمیت شناخته و تصریح
کرده‌اند که محاکم. ادارات و افراد نمی‌توانند. مدرکی را به صرف الکترونیکی بودن آن فاقد
اعتبار بدانند. حقایق فوق. مساله دیگری را موجب می‌شود و
اذ این است که آیا در فرض اعتبار مدارک
الکترونیکی, تفاوتی میان انواع مختلف این
مدارک از حیث ارزش اثباتی؛ وجود دارد؛ یا باید
طی تشریفات خاصی را موجب آن دانست که
پاره‌ای از مدارک الکترونیکی, بر مدارک د یگر ۱
از نظر اثباتی ارلویت با ارجحیت داشته باشید؟ در این مورد نیز ملاحظه مفررات داخلی کشورها
کنونی بخش دوم- ق.ت.ا
مبین آن است که بر مبنای اي ن‌که تشریفات
خاصی در فرآیند ایجاد. ارسال و ذُخیره مدرک
به کار رفته باشد» آن مدرک امکان دارد نسبت به
مدارکی که جنین تشریفاتی را طی نکرده‌اند. ارزش آثباتی بیشتری داشته باشد. جنانجه
مبحث سوم از باب اول ق.ت.ا از «امضاء و
سابقه الکترونیکی مطمئن» سخن به میان می‌آورد
و در مواد ۱۰ و۱۱ مقرراتی را بیان می‌دارد. (السان»
مصطفی» ثبت اسناد و فناوری ارتباطات؛ تلاقی
سنت و نوآوری» نشریه کانون سردفتران و
دفتریاران» مهر و آبان ۰۱۳۸۵ ش ۰۶۴ صص
۱۲۷-۶
عبارت «وسایل الکترونیک ی نوری وبا
فناوری‌های جدید اطلاعات» دربرگیرنده دستگاه
فاکس نیز می‌باشد. برای مثال اگر شخصی چکی را به وسیله فاکس
به دیگری ارسال داردء آیا جک فاکس شده یک
چک الکترونیکی محسوب شده و از مقررات
مربوط به ق.ت.ا| بهره مند می‌گردد وکپی آن
مورد اعتماد است يا خیر؟ آیا جک فاکس شده
به عنوان یک چک جایگزین الکترونیکی دارای
اعتبار است و یا اين‌که صرفاً برابر با کپی یک
چک می‌باشد؟
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.