دکترین
نظم تجارت الکترونیکی — ص 691 تا 695
⚠
۰ . ی ّ ۱ "۱ ۲ ۱ ۱ زا آ ۱ پا أ
2 2 ۱ ِ ۱ نط ۱ ۱ ۱ : ِ ا أ
۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ٍ ۱ َ , ۱ ۱ ۱
۴ ٍ ی[ ۱ ۱۱۱ ۱ ۱
باب سوم- در فواعد مختلف میحث دوم- حفاظطت از داده پیام در... ۶۶۹
چگ کت
ماده ۶۵ ق.ت الکتر ونیک ایران مصوب ۱۳۸۲ نیز | ۱۷۸۵۱۱۵۰ 60۳۱۳۵۱۱۵0 ۷۰ م۵۲ 07۵8 -51600 ب6ع5
اسرار تجاری را شامل اطلاعات. فرمولهاء (۱983 ۱۸1۵۵۰) 897 ,590 ۷1.۷۷.20 332 ب.6طا
الگو ها نرم! فزارها و برنامههاء ابزار و روشهاء 6 ...960۲6 ۲۵۵6 ۵ ۵۲ 8 600 6 اب
تکشکها و فرایشدهاء تألفات متیف نشده. ۳۵۶ 2۲۵1 62۱۵۲ [60۳۹
روشهای انجام تجارت و دادوستد. فناوری» دا عدم رعایت اصول ایمنی در طراحی شبکه و
نفشههاء اطلاعات مالی» فهرست مشتریان» تارنسا که منجر به دسترسی آسان افراد
طرحهای تحاری وامشال اینهای میداند که غیرحرفه ای به اسرار شود. در خصوص اسرار
۰ و تجحاری اینترنتی» «حفظ متعارف» محسو
بهطور مستقل دارای ارزش اقتصادی بوده» در دی ری ی
د ترس م قرار ندارند و تلاشمای نمیگردد. دو مورد نخست. با توحه به رویه ۱
معقولانه ای برای حفظ و حراست از آنها انجام ی هه سس
۵ 110۷۷ :0۳۱۱/۵۶ هه ۲۳6۵ ما ۴80۵۳۵
میشود. (محمودی. اصغر ثبت الکترونیکی " ۰
ماه - ی ی ۵ 0606۲310۲ ۵۳ ۷1۵ ۵ 8۵۱۳۵ ۸۷۵۱۵
۱ ۱ ی مه پروهش ای رگ 4 ۷۹۵۲۳۵ ۷6۲۶شا 6۵۲ اها ه شام ۲۵۳
تطبیق و » دوره ۰۱۵ زمستان ۵۰ شش ۴ ص 7 .مج ,2005 006[ :6 1006۲
۱۳۹ ۳
: ۱ ی برخی از محققین» به ساتناد آرای قضایی که به
1 راز تجاری محسوب شدن اطلاعات» سه | ویژه درسالهای اخیر صادر شده اند» قید سومی
۹ عمد .. ۹ ۰ ۰ -
9 ۰ ۳ نیاز است که قمدان هرکدام | را نیز به دو شرط فوق افزودهاند و آن» اينکه بیاد
جب رد درس َ - ۰
4 را درخواست حمایت می گردد: قادامات موثری برای حفاظت از اسرار انجام
ِ ت مورد ادعا. باید حاوی امتیاز رقابت شده باشد. زار ۱ .: 1 ۰ ّ
۲ ری دارده ان باشد. 7۳۵۵ ۵۶ 5اع5007 1۳6 ,۷۷ .16۷ع11 ,805
/ طلاصات به نحوی که عرفا شایسته | 7۲:00 ۴۵۳۸۵۸۷۶ ۷۵۲۲ 0۳۵۱۵21۵ :560۲618
دهاست. حفاظت شده باشند؛ بنابراین » قرار | ۸82۳91 ۰۳۳۸۵۳۷ ۷۵۶۳ 0۲۵10158 200 کاع0۲ع5
دادن اطلاعانت مهم تجاری دربیک پایگاه 53 6 2۳۷۵۵۷ مق اها۲ 1۳00-8560761
۱ ینرنتی ناامن یا ارسال آنها به وسیله نامههای 5 6۳ 310۷60 ,002 560/12۳
الکترونیکی رایگان که هر لحظه در معرض هک در واقع این شرط درصدد بیان این نکته مهم و
۳
و رمزگیری قرار داردء خارج از «متعارف» بوده و ظریف است که حفاظت از اسرار تجاری» تمیر
دارنده اطلاعات نمیتواند تقاضای حمایت از | «مستمر» به شمار میآید و اگر مراتب ایمتیء
مین دلیل, در پروندهای. دانگاه ائبات «راز» نم نشحه» افشا ۳ سوءاستفاده مستقیم از اسرار روی
بودن خواسته را شرط ورود درما ت برونده در داده باشد. مالک اسرار به عنوان زیان دیده. صدور حکم محسوب داشته است. نمیتواند مدعی تحت الحفظ بودن اسرار
ارب ۳
خویش شود. (السان» مصطفی, حقوق فضای | مورد استفاده است. دانش فنی جزنی از بسته
مجازی» چ ۰۱ ص ۷۱) طراحی مهنداسی فرایسد است و باید یی
8 دانش فنی به اطلاعات و مهارتهای فنی پیمانکار بانجربه را با استفاده از آن, قادربه
(محرمانه و غیرمحرمانه) فاقد گواهی اختراع گفته | انجام مه سی تفصیلی و ساخت واحد صنعتی
میشود که در طراحی» ساخت. استفاده یا | کند. به نحوی که واحد صنعتی. محصول را در
نگهداری محصول يا اجرای فرایندی به کار | تطابق با تضمینهای عملکردی تولید کند» (برای
گرفته میشود. دیدن تماریف مختلف از دانش فنی ر.ک به:
ماده ۱ دستور العمل بند ۱ ماده ۱ کمیسیون اروپاء جعفرزاده. میرقاسم؛ محمودی, اصغر؛ نظام بین
دانش فنی را چنین تعریف میکند: «مجموعهای | المللی ثبت اختراع: زمینهها و ضرورتهاء محله
نتیجه تجربه و آزمون به دست میآید.» چنین | بهشتی. ش ۴۴. ۵ ص ۱۳)
اطلاعاتی باید محرمانه» اساسی و قابل تشخیص | دانش فنی ممکن است شکل ملموس داشته
و تمیز باشند. منظور از محرمانه بودن این است | باشد. طرحهای معماری ساختمانهای کارخانه
که اطلاعات برای عموم ناشناخته باشند یا به | طرحهای جانمایی تجهیزات در کارخانه»
راحتی در دسترس عموم نباشند. منظور از اساسی ترسیمات یا نقشههای اوزالید ماشینآلات,
بودن این است که اطلاعات برای ساخت فهرست لوازی یدکی» راهنما و دستورات مربوط به
محصول یا به کارگیری فرایند مهم و مفید باشند. | کارگیری ماشینها یا مونشاژ قطعات, فهرست
به عنوان مثشال, با استفاده از آنها اجرای فرایند مشخصات مواد جدید. جدول زمانی کارگران و
تسهیل گردد. منظور از قابل تشخیص بودن هم | ماشینهاء نمودار جریان کار دستورالعملهای
این است که بتوان آنها را به صورت مکتوب بستهبندی و انبارداری» مشخصات شغلی پرسنل
توصیف کرد. فنی و حرفهای, نمونههایی از این موارد هستند. ذر بند ۱۷-۱ شرایط عمومی قرارداد واگذاری همچنین ممکسن است دانسش فسی شکل
لیسانس و داش قسی سازمان صدیریت و | غیرملموس داشته باشدء یعنی نتوان آنها را در
برنامهریزی نیز دانش فنی چنین تعریفض شده | اسناد و مدارک توصیف کرد با توصیف کتبی
است: «دانش نی عبارت است از دادههای | کفایت نکند. به عنوان مقال, لیسانسدهنده
ی. اطلاصات و مهارتهای شی» نقشههاء | اطلاصات فسی لازم بسرای آمسوزش پرسنل
خرها» دستور الملها و نرم افزارهای مربوط به | لیسانسگیرنده در خصوص کار با دستگاههای
سک در تاریخ تنفیذ قرارداد در تملی خاص یا نگهداری آنها را داشته باشد. ۶ ارنده بوده. دارای استفاده تجاری است د | (محمودی. اصفر, ثبت الکترونیکی مالکیت
"ر واحدهای صنعتی واگذارند, یا سایر گیرندگان
سس - ۱
۳ ۱۳
او مت هر ]|
۰ :۳ / ۱ ۱ ۱
ی لا ٍ ۱
پاب سوم- درقواعد مکتم ۰
صنعتی» مجله پژوهشهای حقوق تطبیقی» دوره
۵ زمستان ۰۱۳۹۰ ش ۰۴ ص ۱۴۸)
8 تفاوت دانش فنی و اسرار تجاری با اختراع در
مخفی ماندن دانش فنی و اسرار تجاری است. با
قانونی و اخذ ورقه اختراع باید اختراع خود را در
اظهارنامه و ضمائم آن توضیح داده. اطلاعات
مربوط به آن را برای عموم فاش کند؛حال آن که
دانش فنی و اسرار تجاری باید مخفی و محرمانه
بمانند و نباید آنها را فاش کرد. با توجه به این که دانش فنی و اسرار تجاری باید
مکتوم باقی بمانند» مورد ثبت قرار نمیگیرند. با
توجه به عدم ثبت این موضوعات» این پرسش
مطرح میشود که آیا ثبت الکترونیک در مورد این
موضوعات کلا منتفی است؟ در پاسخ باید گفت هر چند به دلیل عدم نیاز به . ثبت برای ایجاد دانش فنی و اسرار تجاری»
خیلسی از تشریفات ثبت» اعم از کاغذی و
الکترونیکی در مورد این موضوعات مطرح
نمیشودء لکن استفاده از قابلیتهای ثبت در
خصوص این موضوعات کلامنتفی نیست و
اشخاص و ادارات ثبت بسته به مورد میتوانند از
*ابلیتهسای ثبست الکترونیکی برای ثبست
قراردادهای انتقال, لیسانس؛ فرانشیز و غیره راجع
به دانش فنی و اسرار تجاری استفاده ببرند. النهایه باید ثبت طوری انجام شود که اطلاعات
محرمانه متضمن آنها فاش نشود. به عنوان مثال
"ی بهطور کلی بیان شود. (محمودی» اصغرء
ثبست الکترونیکی مالکیت صنعتی» مجله
۱ ۱ ۱ ا 8 أ ۰ ۱ ۱ 5 5 ۱۰ آً
را ال وا
0 .۱ ۱
۱ ۱ ا ۱ ار
پژوهشهای حقوق تطبیقی, دوره ۰۱۵ زمستان
۹ ش ۴ ص ۱۵۰)
8 اطلاعات را از آن جهت که ارزش پولی دارند. باید جرزء دارایی هر فرد محسوب داشت. (دارایی» بهترین واژه برای توصیف «اسرار
تجاری» است. جرا که همانگونه که داشتن
اسرار «امتیاز محسوب میگرددء نداشتن آنها به
ویژه در عصر فناوری اطلاعات که مدام در حال
تحول میباشد. به طور مستقیم «عیب» و البته
نقص یک سیستم و در نتیجه عامل عقب ماندن
از نظام گسترده و پر سود ت.| محسوب میشود. بررسیهای این گفتار نشان داد که اسرار مرتبط با
ت.اء تنها ممکن است از حیث شکل و قالب از
دیگر اسرار تجاری متمایز باشند. اما از حیث
قواعد حقوقی حاکم برای حمایت از اسرارء اسرار
الکترونیکی از قواعد متفاوتی در مقایسه با سایر
اسرار تبعیت نمیکنند. (السانء مصطفی» حقوق
فضای مجازی» چ ۰۱ صص ۷۱-۷۲)
8 تحصیل غیرقانونی اسرار تجاری و اقتصادی يا
در واقع اسرار تجاری الکترونیکی که طبق تعریف
ماده ۶۵ انواع خاصی از «داده پیام» میباشند. ملازمه با جرایمی چون جاسوسی رایانهای»
دسترسی غیرمجاز و شنود غیرمجاز دارد. (ن.ک
به: مجلس شورای اسلامی» دوره هفتمء ل.ج.ر
پیشین. مواد ۲ و ۳) البشه واژه «ادستیابی
غیرمجاز» که در متن ماده ۷۵ آمده است همه این
عناوین را در بر میگیرد. گاهی نیز تحصیل غیرقانونی اسرار تجاریء ناشی
از «نقض حقوق قراردادهای استخدام مبنی بر
عدم افشای اسرار شغلی» است. به عنوان مثال
فردی که در یک شرکت کار میکند و به مناسبت | ممکن است در افشای برخی از مصادیق اسرار
جایگاه خود به دادههای خاصی دسترسی دارد» | تجاری» نقض حقوق مالکیتهای فکری موضوع
ممکن است با سوءاستفاده از این موقعیت, دام | ماده ۷۴ نیز واقع شود زیرا برخی مصادیق اسرار
به تحصیل و استفاده از دادهها برای خود با تجاری. مورد حمایت قوانین حمایت از حقوق
افشاء آن برای دیگری نماید. در این صورت از | مالکیتهای فکری قرار دارند. به عنوان مثال
تعهُد شغلی خود مبنی بر عدم افشای اسرار شغلی چنانچه فردی با دسترسی غیرمجاز به رایانه یک
سر باز زده است و علاوه بر مسوولیت قراردادی» | شرکت سازنده نرم افزار» از یکی از نرم افزارهای
مسوولیت کیفری نیز خواهد داشت. به نظر | آن شرکت کهی برداری کند و سپس آن را در بازار
میرسد ذکر «نقض حقوق فراردادهای استخدام به نام خود يا به نام همان شرکت به فروش برساند
میتی بر عدم افشای اسرار شغلی» نه از این باب | مرتکب سه بزه دسترسی غیرمجازء نقض اسرار
است که شاکی میبایست این نقض را اثبات تجاری و نقض حق پدیدآورنده نرم افزار شده
کد. بلکه از این باب است که مجازبودن | است که براساس قاعده تعدد معنوی نسبت به آن
استرسی اولیه نافی مسژولیت کیفری مرتکب عمل خواهد شد.(جاویدنیاء جواد» جرایم ت.ا. نیست؛ چرا که حتی بر اساس شروط عرفی و | چ ۳ صص ۲۷۶-۲۷۷)
بدون نیاز به ذکر صریح در قرارداد استخدامی, 8 مللاک در دسترس عموم نبودن یک ملاک
هرفرد که به مناسبت شغل و حرفه خود به نوعی است و منظور عموم افراد یک جامعه نمی
اسراری دسترسی داشته باشدء موظلفش به حفظ و | باشد. بلکه عموم افراد دست اندکار در یک
حراست و استفاده مجاز از آنها است. مضا:" حرفه و تجارت معین ملاک هستند و به عبارت
اینکه اثبات یا عدم اثبات این نقتقض تأثیری در دیگر این دادهها «به این معنا محرمانه باشد که
الق بزه ندارد واثبات اینکه نقض اسرار به عنوان یک مجموعه يا با ترکیب یا سرهم کردن
تجاری در اثر عمل ارادی کارمند کافی در احراز دفیق اجزاء آن. اشخاص درون محافظی که
انتساب بزه است. (برخی نویسندگان خلاف این | معمولاًبا این نوع اطلاعات سر و کار دارند» عموعاً
نظر را دارند و معتقدند برای احراز انتساب جرم | از آن آگاهی نداشته باشند یا دسترسی این
شاکی ومقام تعقیب لزوماً میبایست ذرچنین | اشخاص به اطلاعات مزبور به سادگی امکان
فرضی تخلف فرد را از قرارداد استخدامی اثبات | پذیر نباشد.» (میرحسینیء حسن, مقدمهای بر
کد دک خیم دی ات جوم | وی ات ی وا
فناوری اطلاعات, ص۲۶۲ جاویدنیاء جواد؛ جرایم ت.اء چ ۳ ص ۲۷۸)
مان طو رکه به موازات رقرع بژه تشض اسرار | 8 دامنه وسیعی از اطلاعات و برنامههاء روشها و
سود راز و جاسوسی رایانهای ارتکاب باب | میشوند که به صورت الکترونیکی در واسطهای
او ان ات اه را
ّ ٍ ۱
. لا ۱۱|
مربوطه حفظ و نگهداری میشوند اما برای اينکه
در شمول این تعریف قرار گیرند و اسرار تجاری
تلقی شوند بایستی دارای چند شرط یا ویزگی
باشند:
۱- باید به طور مستقل دارای ارزش مالی و
اقتصادی باشند.
۲- از دسترس عموم بدور باشند.
۳- تلاشها و اقدامات مناسب و مقتضی برای
حفظ و حراست از اسرار مزبور در بستر مبادلات
الکترنیکی صورت گرفته باشد.
۴- مربوط به تجارت و امور تجاری و اقتصادی
بنگاهها و موسسات تجاری باشد. در این صورت هرگونه تلاشی برای کسب و
تحصیل این اسرا رکه برخلاف قانون و بدون
اجازه و اطلاع صاحبان آنها صورت گیرد جرم
محسوب میشود و موجب مجازات خواهد بود. هر چند حمایت از اسرار تجاری و جلوگیری از
دسترسی غیرقانونی اشخاص و تضییع حقوق
صاحبان اسرار مذکور میتواند قابل توجیه باشد و
فانون اخیر نیز بر آن تا کید دارد و لیکن از سوی
دیگر این امر نباید موجب شود که دانش و
اطلاعات مربوطه در بخشهای مختلف با این
وسیله به طور انحصاری در اختیار برخی
اشخاص و موسسات قرا رگیرد و ایشان با اتکاء به
این مقررات وضعیت انحصاری برای خویش
ایجاد کنند و با تعیین قیمتهای بالا برای دسترسی
سایرین به اطلاعات مزبور موجب از بین رفتن
رابت در بازار و ایجاد انحصار برای خود برآیند. بنابراین وظیفه دولتها برای ساماندهی بازار در
این خصوص و قیم تگذاری منصفانه و
او ار کر ای ال 1
| 0
ٍ 1 1 1 یر ِ ۱ 1
شناسایی حق دسترسی برای سایر اشخاص به
دانشها و اطلاعات مزبور در قبال پرداخت هزینه
منصفانه بسیار مهم و اساسی است و باید در این
خصوص با تصویب مقررات لازم آثار ضد رقابتی
این نوع حمایتها را از بین ببرند. اما در ق.ت.ا به
این مهم توجهی نشده و در باب چهارم که به
جرایم و مجازاتها اختصاص دارد تنها به حفظ
حقوق تأمینکنشدگان و فروشندگان کالا و
خدمات توحه شده است و نقض حمایت و . حفاظت از داده پیامها و حقوق موْلف ونقض
اسرار تجاری جرم شناخته شده است. به خصوص در ماده ۷۵ برای متخلفین از مفاد
ماده ۶۴ قانون مزبور و کسانی که در بستر
الکترونیکی به منظور رقابت. منفعت و یا ورود
خسارت به بنگاههای تجاری» صتعتی و
خدماتی با نقض حقوق قراردادهای استخدام
مبنی بر عدم افشای اسرار شغلی و با دستیایی
غیرمجازء اسرار تجاری آنان را برای خود تحصیل
نموده و یا برای اشخاص ثالث افشاء نمایند
مجازات کیفری حبس از ششماه تا دو سال و نیم
و جزای نقدی معادل ۵۰ میلیون ریال در نظر
گرفته شده است. (عباسی داکانی» خسرو,
بررسی ق.ت.ا ایران از منظر حقوق رقایت» مجله
کانون سردفتران و دفتریاران» شهریور ۰۱۳۸۶ ش
۲ صص ۲۸-۲۹)
8 ری نهایی شماره ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۳۸۰۱۷۱۵-
۰ شعه ۳۸ دادگاه تجدید نظر استان
تهران:
رای بدوی (شعبه ۱۸۳ دادگاه عمومی جزایی
تهران ویژه کارکنان دولت):
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
