دکترین
نظم تجارت الکترونیکی — ص 741 تا 745
⚠
اب چهارم- جرایم و مجازات ما
پیز بش ام ی یی
یر به عنوان داده پیامهای معتبر استفاده ذ
یک تا سه سال و پرداخت جزای نقدی به میزاً
تبصره- مجازات شروع به این جرم؛ حداقل ۱
تصویب‌نامه ۱۳۹۹/۱۱/۰۸ هیأت وزیران)
جعل هویّت عبارت است از سرقت اطلاعات
شخصی و استفاده از آنها. (بای» حسینعلی؛ پورقهرمانی» بابک» بررسی فقهی-حقوقی جرائم
رایانه‌ای» ج ۱ ص ۴۷۶)
وراد 05۵ -/02/16821/1002110/ 0100۰005
8 گاهی؛ ممکن است مرتکب امضائی تولید کند
که فاقد سابقه ثبت در «دفاتر اسناد الکترونیکی»
یاهمان «دفاتر خدمات صدورگواهی
الکترونیکی» است. (بر اساس مشروح مذاکرات
مجلس شورای اسلامی؛ این د و کلمه معادل‌اند:
مجلس شورای اسلامی» دوره ششم؛ مشروح
مذاکرات مجلس شورای اسلامی» جلسه ۰۳۱۶
۴) لازمه تحقق جرم جعل رایانه‌ای با این
رفتار آن است که فردی امضائی الکترونیکی به
نام دیگری ایجاد کند که فاقد سابقه ثبت در
دفاتر اسناد الکترونیکی است و از این رهگذر
جعل داده‌های دارای ارزش اثباتی و مالی تحقق
برد. در غیر این صورت, جعل بدین شیوه
محفق نمی‌شود. جهت انجام مبادلات
جاری برای خود با استفاده از زیرساخت کلید
"وی امضاء دیجیتالی تولید می‌کنند؛ به
ری که کلید عمومی هریک فقط در اختیار
دیگری قرار میگیرد و نیازی به ثبت در مراجع
باید» «جاعل» محسوب و به مجازات حبس از
تن ۰ رال محکوم می‌شود. جازات در این ماده می‌باشد. (اصلاحی به‌موجب
گواهی احساس نمی‌کنند. اسناد الکترونیکی
موجود میان آنان از نظر ق.ت.! معتبر است و در
حد اسناد عادی قابلیت استناد دارد؛ بنابراین»
تولید چنین امضائی - هر چند فاد سابفه ثبت
در دفاتر اسناد الکترونیکی باشد- جعل نیست؛ - یک متخصص رایانه که به سفارش یک
شخص برای او و به نام اویک امضاء
الکترونیکی ایحاد می‌کند تادراسناد عادی
تجاری طرف به کار برده شودء هر چند از ناحیه
دیگری امضائی ایجاد کرده است که فاد سابقه
ثبت در دفاتر اسناد الکترونیکی است» مرتکب
جعل رایانه‌ای نشده است. (جاویدنیاء جواد؛ نقد و بررسی جرم‌های مندرج درق.ت.اء مجله
حقوقی دادگستری» تابستان ۰۱۳۸۶ ش ۰۵۹ ص
۳"
8 گرفتن گواهی در روال تأیید امضاء دیجیتالی
از ناحیه شخصی انجام می‌شود که می‌خواهد
درستی و نادرستی امضاء را تشخیص دهد. پس
از وصول تقاضای صدور گواهی به دفتر خدمات
صدورگواهی الکترونیکی مربوط؛ أَن دفتر
تأیبدیه باگواهی رابه صورت برخط برای
درخواستکننده می‌فرستد؛ بنابراین» در حالت
طبیعی» گرفتن گواهی محعول معنا ندارد. اماء
«صدورگواهی محعول» در موارد زیر مفروضش
است:
<<[ رن
وروی
لون اطارت اکترولیکی ارم حقولی کنونی بخش دوم قرت. - متصدیان یک دفتر خدمات الکترونیکی اقدام | صرف ایجاد داده پیام جعلی که به عنوان داده
به صدو رگواهی مجعول کنند؛ پیام معتبر قابل بهره برداری باشد. صرف نظر از
- یک گواهی مجعول توسط جاعل صادر و به | اینکه مستقلاً قابل خواندن و درک باشد یا خی
دفتر خدمات الکترونیکی خاصی منتسب شود؛ | عمل مرتکب را مشمول عضوان مجرمانه قرار
- یک نشانی اینترنتی به دروغ به دفتر خدمات می‌دهد. ِ
الکترونیکی ام شود و درخواستکننده | تغییر در داده پیام نیز مشتمل بر انجام اقدامار
فریب‌خورده و اقدام به گرفتن گواهی از آن کند. | به منظور دگرگون‌سازی داده پیام و روند پردازش
درهرسه صورت بادشده» اصدو رگواهی آن است. به گونه‌ای که در نتیجه اقدامان
مجعول» است که وصف مجرمانه دارد ونه انجام‌شده., داده پیامی متفاوت از داده پیام
گرفتن آن؛ به ویژه آن که افرادی که مبادرت به | اصل و حقیقی ایجاد شود که البته قابل
گرفتن گواهی می‌کنند. فاد صوهاجت بوده وخود | بهرهبرداری به عنوان داده پیام معتبر باشد. به
الب بزه‌دیده‌اند. | مختلنض باشد. این ام رکه آیا عمل وی جعل تلقی می‌شود اختصاصی,» جهاد دانشگاهی» ص ۴۰۵. -
یا خیرء جای بحث دارد. باتوجه به اصل تفسیر | ولیدی» محمدصالح, حقوق جزای اختصاصی»
ود قوانین کیفری» جرم دانستن چنین فعلی | غروب» ص۲۴۰. - میرمحمدصادقی» حسین»
براساس بسن ساده قابسل پسذیرش نیست. | جرایم علیه امنیت وآسایش عمومی میزان:
(جاویدنیاء جواد. نقد و بررسی جرم‌های مندرج | ۱۳۸۵ صص ۲۵۸-۲۵۹) تغییر داده‌ها با علایم
درق.ت.ا مجله حقوقی دادگستری, تابستان | موجود در کارتهای حافظه با داده‌های قابل
۳۸۶ ش ۵٩ ص ۱۵۴) پردازش در سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی با
در ماده ۷ «کنوانسیون یم تابل ارتکاب در | تراشه‌هاء یکی دیگر از مصادیق این جرم تلقی
ی مجازی, نیز ورود هرگونه اطلاعات می‌شود که در ماده ۶ ق.ج.راحصاء گردیده
دای جنانجه به تولير داده پیام جعلی و | است. ماده ۷ کنوانسیون جرایم قابل ارتکاب در
"جح منجر شود عمل مجرمانه تلقی می‌دود. فضای مجازی نیز تغییر در اطلاعات رایانه‌ای را
باب چهارم- جرایم و مجازات ها مبحث دوم- جعل کامپیوتری ۷۲۱
چنانچه به ایجاد داده پیام جعلی منجر شود و به | وارتباطات. مجله آموزه‌های حقوق کیفری» پاییز
عنوان داده پیام معتبر و قانونی قابل استفاده | و زمستان ۱۳۹۰ ش ۰۲ ص ۷۳)
باشد, عملی مجرمانه تلقی کرده است. (قناد., 8 منظور از «توقف داده پیام». اختفای تمام یا
فاطمه» جعل در بستر فناوریهای اطلاعات و | بخشی از داده‌ها به گونه‌ای است که عمل
ِ ارتباطات. مجله آموزه‌های حقوق کیفری» پاییز و | پردازش را از مسیرعادی خارج و مانع از عملکرد
زمستان ۰۱۳۹۰ ش ۲» ص ۷۳) صحیح سیستمها و پردازش دقیق اطلاعات شود. «محو داده پیام» عبارت از حذف دائمی پردازش چنین اطلاعاتی منجر به حصول نتایج
اطلاعات است» به گونه‌ای که قابل بازسازی و | غیر واقعی شده و داده پیام ایجادشده از این
بهرهبرداری مجدد نباشد. محو و حذف بخشی | طریق» هیچ گونه انطباقی با واقعیت نخواهد
از داده پیام و پردازش مجدد آن» به تنهایی یادر | داشت. ولی جنانجه به عنوان داده پیام معتبر
کنار سایر داده پیام‌ها. باید منجر به ایحاد قابل استفاده باشد. داده پیام محعول تلفی
وعیتی شود که در نتیجه آن, ناحقی اثبات یا | می‌شود. از این روه مثلاً در مواردی که مرتکب با
حقی تضییع شود و عنوان تغییر داده پیام برآن موقوف سازی بخشی از اجزای داده پیامهای
صدق کند که دراین صورت. مشمول ماده ۶ | تجاری, در خصوص مشخصات کالاها,
ق.ج.ر م یگردد. خدمات. مشخصات واحد بازرگانی یا تاجر و
از این روء در موردی که شخص با محو بخشی از | مسئول بنگاه تجاری, داده‌های تفصیلی را از
داده پیامی که برائت ذمه شخص الثی را گواهی | مسیر پردازش خارج و از این طریق» داده پیام
می‌کند. داده پیام ظاهراً معتبری ایجاد می‌نماید ظاهراً معتبری ایجاد می‌نماید. مرتکب جعل شده
و خود را مجدداً طلبکار نشان می‌دهد. مرتکب است. در ماده ۷ کنوانسیون جرایم فایل ارتکاب
عمل جعل شده است. ایرج. است. (قتاد, فاطمه. جعل در بستر فناوریهای
حقوق جزای اختصاصی, جهاد دانشگاهی» ص | اطلاعات و ارتباطات, مجله آموزه‌های حقوق
۳۷ " ولیدی» محمدصالح, حقوق جزای | کیفری» پاییز و زمستان ۰۱۳۹۰ ش ۲ء صص ۷۴-
اختصاصی, ص ۲۳۳) ۳"
در ماده ۷ کنوانسیون جرایم قابل ارتکاب در | 8 عنصر مادی جرم جعل رایانه‌ای در بخشی از
فضای مجازی نیز محو داده پیام چنانچه به | ماده ۶ ق.ج.ر و ماده ۶۸ ق.ت.ا تولید یا تغییر
ایجاد داده پیام جعلی با ظاهری معتبر منجر | داده پیام است؛ بنابراین در این صورت و نیز در
شود. به عنوان عمل مجرمائه اعلام گردیده است. | مواردی که بزهکار اقدام به تغییر علایم موجود در
(قناد. فاطمه» جعل در بستر فناوریهای اطلاعات | کارتهای حافظه یا سامانه‌های رایاته‌ای و
کم
ج سم ۳ تا ی ۱ ۱ :
۱ ِ
مخابراتی یا تراشه‌ها نموده است با توجه به تاریخ شدت جرم و اهمیت حمایت از جامعه در برابر ا
تصویب ق.ج.ر و نیزماده ۵ آن عمل وی ارتکاب چنین جرایمی است. به نظر می‌رسد
تحت شمول قانون اخیر قرار میگیرد. مجازات | فانون‌گذار امیدوار است تا با بهرهگیری از آرعاب
مندرج در این قانون» یک تا پنج سال حبس يا | ناشی از اعمال مجازات سالب آزادی, با گسترش
جزای نقدی است و در صورت صلاحدید فاصضی | روزافزون این پدیده مجرمانه مبارزه نماید. ممکن است حکم به هر دو مجازات داده شود. شروع به این جرمء» صرفاً در مواردی که عمل
در مواردی نظیر مداخله در پردازش سیستم‌های | مرتکب تحت شمول ق.ت.ا قرار میگیرد قابل ٍ
رایانه‌ای دای تولید امضای جعلسی | مجازات است و دادگاه می‌تواند مرتکب رال ٍ
اشخاص و صدور گواهی مجعولر صحت امضای حداقل مجازات حبس مقرر در ماده ۸ ق.ت.ا
الکترونیکی که مستنبط از مدون قانونی؛ عمل | محکوم نماید و برای مدت یک سال از وی ٍ
مرتکب تحت شمول ق.ت.| قرار میگیسرد. سلب آزادی نماید. معیارهای شروع به جرم جعل
همزمان مشمول حبس و جزای نقدی خواهد بود | رایانه‌ای نیز همچون جعل در مفهوم سنتی است. که البته با توجه به ابعاد وسیع این جرم و نتایج از این روء چنانچه مرتکب عملیات اجرایی جرم ِ
زیانباری که در سطحی گسترده به بار می‌آوردء | را آغاز کرده و اقدام به تحریف و قلب حقیقت
نسبت به بیشتر مجازات‌های مندرج در فصل نمایدء اما پیش از اتمام کار و ایحاد داده پیام
پنجم 3.م.اء در خصوص جعل و تزویس مجعول به علل غیر ارادی» از دستیابی به جرم
مجازات خفیف‌تری به شمار می‌رود. مجازات | تام و تحصیل داده پیام مجعول محروم بماند. اصلی این اعمال مجرمانه ترکیبی از حبس و | این مقدار از انجام عملیات اجرایی وعدم
جزای نقدی اعلام شده است که توأماً موود حکم انصراف ارادی وی» شروع به جرم را محقّق
قرار میگیرد. مرتکب جرم جعل علاوه بر می‌سازد. مانند موردی که شخصی به منظور
پرداخت جزای نقدی به مبلغ پنجاه میلیون ریال | تحریف حقیقت. اطلاعات نادرستی را در متن
جزای دی ثابت. به یک تا سه سال حبس نیز داده پیام وارد کند و شروع به پردازش داده پیام
محکوم می‌گردد. به علاوه درهر دو صورت. | نماید ولی پیش از اتمام پردازش و دستیابی به
دادگاه می‌تواند حسب شدت جرم و خصوصیات | داده پیام مجعول, به عللی خارج از اراده وی
67 بت به صدورمجازانهای تسیمی عملیات پردازش متوقف و مرتکب دستگیر شود. مت ما اقدام نماید. از آنجا که مرتکب, بیشتر مسیر ارتکاب جرم را
لت این جرم در مقایسه با چمل در مفهیوه طی کرده و اگراین مانع نمی‌رسید: جرم تام
ی مایم تر تعیین شده است. این مقدار از عملیات اجرایی
کار برنعیین مجازات ساب | انجام‌شده, وی را مشمول مجازات شروع به جرم
دی در خصوص جرم استوار است ی نشانگر ]| قرارمی‌دهد. (قشاد, فاطمه, جعل دربستر
باب چهارم- جرایم و مجازات ها مبحث دوم- جعل کامپیوتری ۷۲۳
فناوریهای اطلاعات و ارتباطات. مجله آموزه‌های حسین, جرایم علیه اموال و مالکیت. چ ۷. حقوق کیفری» پاییز و زمستان ۹ ش ۰۲ | ۰۱۳۷۹ ص ۲۶۳) باید توجه داشت که این عمل
صص ۶۹-۷۱) مصداقی از «وارد کردن» داده است. (جاویدنیاء
8 آن گونه که از ماده ۶ ق.ج.روماده ۸ | جواد. نقد و بررسی جرم‌های مندرج درق.ت.ا. ق.ت.ا استنباط می‌شود. «عنصر مادی» این | مجله حقوقی دادگستری, تابستان ۰۱۳۸۶ ش ۰۵۹
جرم عبارت از قلب حقیقت و مخدوش کردن | صص ۱۵۲-۱۵۳)
واقعیت از طریق ارتکاب یک سلسله عملیات | 8 عبارت «عدم انطباق آن وسایل با نام دارنده
فنی است. شناخت مصادیق عملی وفنی | در فهرست مزیور» عبارت گویایی نیست زیراء
ارتکاب جعل,» امکان درک بیشتر ماهیت جرم را | این عبارت بیانگر یک حالت است»ء نه یک
فراهم می‌سازد و برای شناخت و تحلیل مفاد فعل. به نظر می‌رسد که منظور مواردی است که
قانون و آشنایی با شرایط تحقق جرم جعل | مرتکب از کلید خصوصی ثبت‌شده به نام یک
رایانه‌ای لازم است مورد بررسی قرار گیرد. (قتادء | فرد خاص استفاده کرده و یک امضاء دیجیتالی
فاطمه» جعل در بستر فناوریهای اطلاعات و به نام خود یا شخص نثالثی ایجاد می‌کند. پس از
ارتباطات. (جاویدنیاء جوادء | کلید خصوصی مربوط به نام او استفاده شده
نقد و بررسی جرم‌های مندرج در ق.ت.اء مجله | است. با دارنده کلید عمومی مرتبط با آن کلید
حقوقی دادگستری؛ تابستان ۰۱۳۸۶ ش ۵۹ء ص | خصوصی مندرج در فهرست مطابقت ندارد. در
۵۳( این مثال, جنانجه به این عدم مطابقت توجه
8 منظور از واژه (امضاء» در عبارت «استفاده از | نشودء چون امضاء دیجیتالی با استفاده از آن
وسایل کاربردی سیستم‌های رمزنگاری تولید | کلید عمومی قابل رمزگشایی است» دریاف ت کننده
امضاء باون مجوز امضاءکننده» همان امضاء | ممکن است است دچار خطا شده و امضاء را از
دیجیتالی است. این رفتار زمانی اتفاق می‌افتد | ناحیه فردی که در امضاء الکترونیکی کلید
که دارنده کلید خصوصی کوتاهی کرده و در خصوصی به او نسبت داده شده است. بداند. لتیجه. کلید خصوصی‌اش در اختیار فرد غیر | (جاویدنیاء جوادء نقد و بررسی جرم‌های متدرج
مجاز قرار گیرد. در این صورت, آن فرد غیرمجاز | درق.ت.اء مجله حقوقی دادگستری» تایستان
که با علم به غیر مجاز بودن استفاده از کلید | ۰۱۳۸۶ ش ۰۵۹ صص ۱۵۳-۱۵۴)
خصوصی طرف, به امضاء دیجیتالی اقدام کند. | 8 با توجه به قید عبارت «و نظایر آن» در معن
مرتکب جعل شده است. (میرمحمدصادقی» | ماده» مصداق‌های ذکر شده تمئیلی‌اند»ء نه
صصوورز ما
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.