نظم تشکیل دادگاه ها حجتی — ص 41 تا 45

۳ قانون تشکیل دادگاههای عمومی سم ۸ مبزان حقوف و مسئولیت قضات دادسرا: قضات دادسرا از حیث رتبه و مقام» حقوق» مصونیت قضایی و مسئولیت انتظامی همانند سار قمات می‌باشند. (حکیمی نژاد و اعتمادی خیاوی» همان منبعء ص ۰ع) و از این حیث تقاوتی میان قضات شاغل در دادسرا و قضات شاغل در محاکم دادگستری وجود تداشته و همگی تابع قانون استخدام قضات و دیگر قوانین مربوط به تامیتات شغلی و نتظامی هستند. ‎٩‏ امکان مداخله دادسرا در مورد جرائم واقعه در خارج از حوزه ان: ‏صرفنظر از مواردی که بواسطه اعطای نیابت قضائی از حوزه یک دادسرا به حوزه دادسرای دیگر دادسرای غیرمحل وقوع جرم صلاحیت " رسیدگی و آنجام تحقیقات را بصورت محدود پیدا می‌کند؛ به موجب بنر اب و زج ماده ۱ شانون آئشسین دادرسی دادگاههای عمرمی و انقلان در مور کیفری» در مواردی نیز که جرم در حوزه دادسرای دیگری واقع شده و متهم با مظنون در حوزه دادسرای دیگری اقامت داشته باشد و یا جرم در حوزه قضایی دیگری وافع شده ولی در حوزه قضایی آن دادسرا کشف گردد یا متهم در آن حوزه دستگی رگردد صالح به رسیدگی خواهدبود. اداره حقوقی قوه قضائیه در این زمینه طی تظریه مشورتی شماره ۱ ۱۳۷۹/۱۱/۵ اش مار داشته: «شاکی می‌تواند با توجه به بند ج ماده ۵۱ قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۷۸ از دادگاهی که متهم یا مظنون به ارتکاب جرم در حوزه آن دادگاه مقیم است نیز با تسلیم شکایت شروع به تحقیق و رسیدگی به مرصوع شکایت خود را خواستار شو د.) بعلاوه در مواردی نیز که محل وقوع جرم نامعلوم باشد اما در حوزه قصایی دادسرایی کشف گردد که محل وقوع واقعی آن نبوده به استناد بند ۴ ماده ۱ قانون آئشین دادرسی دادگامهای عمرمی و انقلاب در امور کیفری (سصوب ۱۳۷۸) دادسرا می‌تواند تحقیقات لا زم ر انجام دهد. مچنین در مواردی که یکی از اتباع ایران در خارج از قلمرو حمی.. 8 قانون تشکبل دادگاههای عمومی و انقلاب در نظم حقوقی کنونی .مادم ۳ مشک کمک حسن اجرای رین تعیب کیفری | عمومی و انقلاب انجام وظیفه می‌کند بزهکاران د تحفیقات مغدماتی بعضی | و دادگاههای عمومی و انقلاب دارای زچرائم است. | دادسواها و دادستاهای مجزای از لین دادرس ی کیفری» ج ۶ ص ۱۵) و یا | یکدیگر نیستند و در مرحله تعقیب و دادسرا (پارکه) نهادی است که به | تحقیق یک دادسرا با صلاحیت عام نمایندگی از جامعه عهده‌دار حفظ | عمل می‌کند. حقوق عامه» کشف جرم» تعقیب | نظریه مشورتی شماره ۷/۴۰۹۴ - متهم و اقامه دعوی علیه او و نهایتاً | ۱۳۸۲/۵/۲۸ اداره حقوقی قوه اجرای احکام جزایی است. قضائیه در این زمینه حاکی است: «... طبق ماده ۳ اصلاحی قانون تشکیل ۲ انواع دادسرا: . دااگاههای عمومی و انقلاب. در حال حاضر چهار نوع دادسرا در | (مصوب سال ۱۳۸۱) دادسرای نظام قضایی ایران وجود دارد که | عمومی و انقلاب» مرجع رسیدگی عبارتند از: مقدماتی نسبت به جرائم عمومی و ۱ا-دادسرای عمومی و انقلاب. جرائم داخل در صلاحیت دادگاء ۲- دادسرای نظامی. انقلاب استء لذا تفکیک صلاحیت ۳ دادسرای ویژه روحانیت. منتفی است و هر بازپرس» صلاحیت ۴ دادسرای دیوان عالی کشور. انجام تحقیقات مقدماتی در جرائم داخل در صلاحیت دادگاه انقلاب يا ۳ واحد بودن دادسرای عمومی و عمومی را دارد....» انقلاب: با توجه به نص صریح مقررات ماده ۳ ۴ حدود قلمرو فعالیت دادسرای صلاحی در صول ای 9 یا و انقلاب در هرستان یک ۳۳۳۵۵ 8 دادگاههای عمومی و انقلاب دادگاههای آن حوزه (اعم از ۶ص | رو گردد اما قلمرو فعالیت آن اه ( از این رو | تشکیل می نقلاب) تشکیل می‌گردد؛ زاین ر ۳ قلمر واین دو دانگاه است. تنها یک دادسرا در معیت دادگاههای گسترده‌تر از ۰ له ۰ ۱ ؛ ۱ ۱ ۱ ۱ ۰ ۱ ۳ اب - ۱ ۰ : 1۱ ۰ ی ۱ : کاس و یس من ۸ یا و خی 2 سک وا ۹ ویک مگ سا رو دم : ۲ و۳ رسمه ی ۱ اسوو کی 2 وش وان وه 1 ۴ 8 1 و + ۸ 2 ی ۹ میت ۳۹ ۲۹ همحا هتظ ۳ ۲ و هی امه ۴ 3 ۰ 6 اس ات 1 ع دمد سج ی ۷ 1 تاک رود 5 ۳ 2 سس زب یه ۱ یه ه ْ: : ۳ ۱ ‌ ک‌ ۴ .۰ ۱ ۰ موه ۱ ۰ » ا- ام .۰ ۱ زا و 7 9 7 ۰ ۳ : ۷۳ 9" ۱ ۱ _ .۹ ۹ ۹ .۳ - ۱ ۹ ۰ 1 : ۵ ‌- ۸ ...۰ ا -_‌ یاد۳ قانون تشکیل دادگاههای عمومی سامح در حقیقت دادسرای عمومی و انقلاب در معیت چهار نوع دادگاه فعالیت . می‌کند که عبارتند از: ٍ ۱-دادگاه‌های عمومی جزایی. ۲ دادگاههای انقلاب اسلامی. ۳ دادگاههای کیفری استان. ۴ حوزه قضایی بخش که وظایف این دادسرا را در این حوزه دادرس علی‌البدل بعهده دارد. ۵-مقامات قضایی دادسرا: مقامات قضایی دادسرا عبارتتر از ۰ ۱-دادستان: رئیس دادسرا. ۲-معاون دادستان (به تعداد لازم و در صورت لزوم). می‌کند. - بازپرس: مستنطق یا قاضی تحقیق که عهده‌دار تحقیق مقدماتی جرائم و جممع‌آوری دلایل له و عله م- است. آئین ددرسی کیفری, ج + ص ۵0 و حکیمی ٍ ‌ و انقلاب در نظم حقوقی کنونی ۳۲ سا ناد و اعتمادی خیاوی» نهاد دادسرا در نظم حقوقی کنونی» ص ۵۸). به لحاظ اصولی دادستان یا دادیار مقام تعقیب و بازپرسها مفام تحفیق (قاضی تحقیق) محسوب می‌گردند. به همین جهت از دادیارها بعنوان وکیل عمومی که وظیفه اقامه دعوی علیه متهم در دادگاه و دفاع از کیفرخواست را برعهده دارد اد می‌شود. این دسته از مقامات دادسرا نمی‌توانند همزمان عهده‌دار امر تحقیق نیز باشند. با این حال برخلاف این اصل کلی و به موجب بند «و» ماده ۳ اصلاحی. دادستان و به تبع وی دادیارها می‌توانند در جرائمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه کیفری استان نیست بعنوان مقام تحفیق مداخله نمایند. عهده‌دار امر صدور کیفرخواست و دفاع از آن در هنگام محاکمات کیفری باشند و این وظیفه. مختص دادستان و دادیارهای دادسرا است. ۱ ۵۱ بن. . بین معاون دادستان و دادیار تفاوت چندانی وجود ندارد., فقط | 9 نون تشکیل دادگاههای کمومی و انقلاب در نظم حقوقی کنونی ماده ۳ رگ ناه همه جهت سلسله مراتب اداری متفاوتند. مانند قضات دادگاهها از آزادی و با این حال معاون در غیاب دادستان | استقلال ری و عفیده برخوردار نبوده عهده‌دار وظایف اوست و در صورت | و مکلفند اوامر و نواهی مقامات غیبت معاون» دادیار شعبه اول دادسرا | بالاتر خویش را در خصوص موضوع و در غیاب او دادیار شعبه دو و الخ تحت ید خویش هر چند که با آن عهده‌دار وظایف محوله به دادستان | موافق نباشند رعایت نمایند که مشت خواهندیود. ( رک ماده ۱۲ آئین نامه | این امر بند «زه و «هم ماده ۳ قانون اصلاحی قانون تشکیل دادگاههای اصلاحی است. (ررک همان منبع» ص عمومی و انقلاب). ۷ تا ۷۴. از این رو سلسله مراتب در دادسرا به ۵-۲- ویژگیهای مقامات قضایی | معنی تبعیت دادیاران در کلیه امور و دادسرا: تبعیت بازپرس در موارد منصوص ۱-بین مقامات قضایی دادسرا سلسله | قانونی از دادستان یا نماینده او در مراتب وجود دارد. دادسرا است. لیکن در مورد بازپرس‌ها ۲ مقامات قضایی دادسرا دارای | اصل بر استقلال کامل بازپرس از استقلال هستند. دادستان است مگر در مواردی که به ۳ مقامات قضایی دادسرا هیأت | موجب قانونء بازپرس مکلف به قضایی واحدی را تشکیل می‌دهند. ‏ | تبعیت از دادستان گردیده است. ۴ مقامات قضایی دادسرا غیرقابل رد | ۵-۲-۱-۱ مساله سلسله مراتب در هستند. (آخوندی» محمود. آئین دادرسی | داخل دادسرا هر حوزه قضایی مستقلاً کیفری» ج ۶ ص ۳۴). جاری است و به خارح از آن تسری پیدا نمی‌کند. مثلا دادیار عمومی ۵-۲-۱ متقصود از سلسله مراتب در تهران در تبعیت از نطظر دادستان دادسرا: عمومی اصفهان هیچ وظیفه‌ای ندارد. مقصود از سلسله مراتب در دادسرا آن | (حکیمی نژاد و اعتمادی خیاوی» همال است که قمفات دادس را در | منبع» ص ۶۶). تصمیمگیری‌های قضایی خویش | ۵-۲-۱-۲ سلسله مراتب موجود در ۱ أْ ۱ ۰ ۰ ۱ َ ۱ ۱ 7۰ ۹ ۰ 1 , َ "‌ ۱ : ۹ سح 0 سک وت و ود دمم بخ رو ره من کر 7 9 ۵ ات رتم 0 ان ۳ ۳ که 8 زهه و 2 توح یگ داد مه تساک داز( ره و 5 ی 2 ی ۳ دا اس ری اس ود :7 ی 9 ض ۱ ۹ لا ۰ ی َ _ ۰ ۹ ۱ ۱ ۷ زا ۱ ۰ ۱ َ ی 1 9 9 لیس ۱ نی ۱ 1 ون سرا سا | ماده ۳ قانون تشکیل دادگاههای عمومی سس معاونین دادستان به پیروکا از عفیده دادستان» ۹ کلیف کلی انان را 1 اطاعت از قوانین و مقررات و رعایت آن از بین تمی‌برد؛ از این رو قضات دادسرا نماید به استناد دسخور غیرقانونی دادستان امر ی را اجراء و يا از اجراء امری خودداری کرده و از خود رفع مسئولیت نمایند. وقتی که دستور دادستان برخلاف قانون باشد. دادیاران و معاوئین دادسرا باید موضوع رنه اطلاع دادستان رسانده و او را متوجه غیرقانونی بودن نظر او نمایند. صص ۲۷۳۸ و چنانچه دادستان بر تظر سایق خویش اصرار نماید دادیار یا معاو ن دادستان به لحاظ رعایت سلسله مراتب با قید این امر که به لحاظ دستور اصراری دادستان ّ مبادرت به اخز ین تصمیمی می‌نماید. مبادرت به اخز تصمیم و اجرای آن می‌نماید. ۵-۲-۲ تبعیت دادسرا از دارگا,. ۳ چند دادسرا و قضات آن دارای ستفلال بسوده و در مفام انحا لا ۳ ن یات مفدماتی و کُشه او مه ۱ و انقلاب در نظم حقوقی کنوی اه << جرم و ... مستقل عمل می‌نماید؛ اما استقلال نهاد دادسراء استقلالی نسبی است و جنانچه دادگاه در خصوص موردی که در دادسرا مطرح بوده اظهارنظر نماید. دادسرا تابع نظر دادگاه بوده و حق اختلاف با دادگاه را تدارد. در این زمینه آداره حفوقی وه قضائیه اشعار داشته: «دادسرا در مىعیت دادگاهها من جمله دادگاه کیفری استان بوده و تابع آن است و حق اختلاف با دادگاه کیفری استان را ندارد.» (نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷۵ - ۱۳۸۲/۲/۲۷ - به نقل از سیداحمد باخترء محشای قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب» ص ۱. حسب نظریه مشورتی شماره ۶ ۱۳۸۳/۱۰/۵ اداره حقوقی فره قصائیه: «همانطور که در ماده ۳ اصلاحی قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب آمده» دادسرا در معیت دادگاهها است و دادگاه نسبت به آنه مرجع عالی به شمار می‌آید؛ چنانچه در اختلاف بین بازپرس و دادستان یا اعتراض متهم در موارد صخرر در فانون یاد شده [دادگا, تصمیمی اخز نماید] تصمیم دادگاه عمومی یا انقلاب حخسسب مم.و. ام