⚠
۱ ۰ ۱
۱ ۱ ارم ۱ و را ی تمه . 1
قسمت اول - از قانون جرایم
تم
مقررات عمومی را مورد توجه قرار داد. ۰ص ۳۹۳)
۳۷۵- یکی از عناصر متشکله جرم
کلاهبرداری» «فریب» (1666011010)
است و در اهمیت آن همین بس که
وجه تمایز آن با دیگر جرائم مالی. محسوب میشود. حال اگر کسی با
تغییر فرایند برنامههای بانکداری
الکترونیکی مبادرت به برداشت وجه از
حساب الکترونیکی دیگری کند. با این
که در واقع نوعی عمل متقلبانه ارتکاب
یافته است. اما مصداق فرب یک
انسان نیست. لذا با عنوان مجرمانه
کلاهبرداری منطبق نیست و اگر با
جرائم دیگری هم سنخیت نداشته
باشد. برای مقابله کیفری با آن باید
مبادرت به جرمانگاری کرد. (جلالی
فراهانی, امیرحسین. عبارت زائدی است زیرا بر حسب قواعد . عمومی, تمامی مجرمان باید مال
تحصیل شده از جرم را مسترد کنند. به نظر میرسد تصریح به این عبارت
برای الزام دادگاهها به صدور حکم به
هریدم بت سم هورق و سنا تهج ات و
ً ۰ ۱ 1 : ۱ ۱
۱ ۱ 1 :
۱ ۱ ۱ ۱ ۱ . ا 0
۱ ۱ ا 1 ۱ ۱ ۱ ۱ [
۱ اد ار ۱
۳ ۱ ۱ 1 ۹ 1 ۳
ٍ 4 چت 2 ۸ و ۸ ۴ ۱ ۱ ۱ ا . ۱
زو لا 1 ۱ 1 : :
| , 1 ۱ 1 وراه ار
1 ۱ 1( ۱ ۳7 وا ی
۱
رایانهای مصوب ۳ ۱ ۱۳۷ 1
استرداد مال باشد هر چند زیان دیده. دعوای خصوصی مطرح نکرده باشد. 5
(زراعت. شرح مختصر ق.م.ا 0 ۳۲ 3 ۱
۰ص ۲۳۹۲)
۱
۳۵۳۵ یکی از رفتارهای فیزیکی ۱
این جرم. وارد کردن دادهها و اطلاعات :
است اعم از این که اطلاعات صحیح با ۹
دروغ باشد. این اطلاعات باید منتهی به
تحصیل مال یا منفعت يا خدمات شود. ۱
۰۱.ص ۳۹۲) 1
۳۳۴۵ - تعغیی داده ها و اطلاعات نیز : :
یکی از رفتارهای فیزیکی این جرم 5
«جعل» نیز پیدا کند که در این صورت :
قواعد تعدد جرم اجرا میشود. به ۱5
عنوان مثالء شخصی عنوان یک بانک
یا شخص را تغییر داده و پولی که باید : ۱
حساب مرتکب واریز میگردد. (زراعت. شرح مختصر ق.م.اء ج هی ۰۱ص ۱
۳۹۲ ۰
8 ۴۵۵- محو دادهها و اطلاعات. رفتار دیگر است مانند این که دستور 0
پرداخت به شخصی به صورت دائمی یا
موقت. متوقف گردیده و وجوه مربوطه 5
به حساب مرتکب ورد شود. (زراعت. ً
۱۳۸ جرائم رایانهای در نظم -
۱ - ق.م.اء ج ۲ چ ۰۱.ص
۲۹۲
۳۶ مختل کردن سیستم رایانه:
رفتار فیزیکی دیگر برای ارتکاب این
جرم میباشد که ممکن است به
کا های مختلفشی صورت گیرد. (زراعت, ۹ / مختصر ق.م.ا 3 ۲ جچ
8 ۷ جرم تحصیل مال غیر
کن است با استفاده متقلبانه از رایانه
انجام شود. در این صورت آرکان جرم
مزبور با ارکان جرم کلاهبرداری به
ویژه از نظر عنصر قانونی متفاوت است
و به عنوان جرم خاص در حکم
کلاهبرداری از کلاهبرداری موضوع
ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین
و اختلاس و9 کلاهبردار مصوب ۱۳۶۷
مت شحیص مصلحت نظام نیز
متمایز میگردد. (گلدوزیان, ایرج. حقوق جزای اختصاصی, چ ۱۴ صص
۳۵۲-۳۲۳)
8 جرائم مرکب نیز از جمله
موارد نادره اما مهم قوانین کیفری به
"مار میآیند. در این جرائم چند رفتار
فیزیکی یک عنوان مجرمانه را تشکیل
اس مونه بارز آن کلاهبرداری
9 "و رفشار توسل به وسایل
۳ و تحصیل مال تشکیل شده
شمچنین میتوان به فسلهای
سس
تقَوقّی کنونی
۷ص و
منضدرج در دو ماده از ق.م.| مصوب
۵ یعنی ماده ۵۱۴ (دو فصل
«شناسایی» و «مخفی کردن
جاسوسان» با هم عنصر مادی این ماده
را تشکیل میدهند) و ۵۳۰ (در فعل به
دست آوردن و استعمال کردن مهر با
تمبر یا علامت ادارات یا شرکتها یا
تجارتخانههای مذکور در مواد قبل با
هم عنصر مادی آین ماده را تشکیل
میدهند.) هم توجه کرد. در فضای
سایبر هم مصادیق گوناگونی قابل
اشارهاند. در این جا نیز میتوان
کلاهبرداری رایانهای را در نظر گرفت. زیر اعمالی از قبیل وارد کردن» تغییر
محوو غیره دادهها با اختلال در
عملکرد سیستمهای رایانهای یا
مخابراتی با تحصیل وجه یا مال با
منفعت پا خدمات با امتیازات مالی
جمع شدهاند. (جلالی فراهانی»
آمیرحسین, درآمدی بر آیین دادرسی
کیفری جرائم ساییرء چ ۱. صص 7-۱۳
۹۲(
۵ ۳ رمزنگاری. در صورتی که
تنها با هدف جرائم مالی انجام گیرد. بزهمی خاص به شمار میآید که
نمیتوان معادل دقیقی برای آن در
قوانین موضوعه کشورمان یافشت. مجموعه عملیاتی که انجام میگیرد. در صورتی که منتهی به بردن مال
۲-۳-۳-۳
3
َ ۱ ۱ ۰ : ِ :
ما ی ٍ . تج ۹
۳ مت
ر 6 ِ 1 7 ۹ ۵ ار
کر اد ری
ی ار 1
۹ عص مه اس ابر و مس
قسمت اول - از قانون جرایه
و
شود. کلاهبرداری یادر حکم آن
خواهد بود. ماده ۱۳ ق.چ.ر در توصیف
جرم «کلاهبرداری مرتبط با رایانه»
مقرر میدارد: عملیاتی که از طریق آن
شخصی. به طور غیرمجاز از
سامانههای رایانهای یا مخابراتی با
تغییر»ء محو. ایجاد با متوقف کردن . دادهها یا مختل کردن سامانهء وجه با
مال یا منفعت یا خدمات با امتیازات
مالی برای خود با دیگری تحصیل
کند.»
این طرز تلقی از کلاهبرداری رایانهای,
با وجود ماده یک «قانون تشدید
کلاهبرداری» که جرم کلاهبرداری را
به طور دقیق تعریف میکند. مایه
عموم مردم, معنای کلاهبرداری را
میدانند و نیاز به ذکر «عملیات
متقلبانه» به عنوان رکن اصلی
ندارد. چنین به نظر میآید که تلاش
ق.ج.ر برای جرمانگاری تمامی تخلفاتی
که در فضای مجازی ارتکاب مییابد. باعئت دو اشکال عمده شده است:
۱- دور شدن از تعریف منطقی بسیاری
از جرائم از جمله ق.م.ا تعریف شدهاند. عس.
1 ۱
۱ ۱ ۱ ۱ ۱
۱ ا | ور
۰ اد ۱ 5 ۱ ۱ ا
1 5 1 ار ,
8 7 ۱1 1 1 ۱ ۱ ۱
خواو ات وا ۱
هط ات جرا 10 ی ی :
: / ۱ 1 0 ۱ ٍ
۱ 1)ا۱ 7 ۸ و
۱ 1 [: و 11
رایانهای مصوب ۱۳۸۸ ۱۳۹
| تا
برای این اشکال میتوان ماده ۱۲
ق.چ.ر را مثال زد که تعریف جدیدی از
سرقت ارائه میدهد ۰ نیز ماده ۱۳
قانون مذکور که شرح آن گذشت. باعث تداخل ارکان مادی و روانی
بسیاری از آزها میشود. در نت سحه ۰ ۱
واحد ممکن است بدون هیچ منطقی. عناوین مجرمانه متعدد داشته باشد. ماده ۶۷ ق.ت.ا که اشعار داشته: «هر
کس در بستر مبادلات الکترونیکی. با
سوءاستفاده و یا استفاده غیرمجاز از
داده پیام برنامهها و سیستمهای
رایانهای و وسایل ارتباط از راه دور و
ارتکاب افعالی نظیر ورود.ء محخو توقف
داده پیام مداخله در عملکرد برنامه یا
سیستم رایانهای و غیر دیگران را
بفریبد و یا سبب گمراهی سیستمهای
پردازش خودکار و نظایر آن شود و از
این طریق برای خود يا دیگری وجوه. اموال یا امتیازات مالی تحصیل کند و
اموال دیگران را ببرد مجرم محسوب و
حبس از یک تاسه سال و پرداخت
جزای نقدی معادل مال مأخوذه محکوم
میشود.» تعریف دقیقتری از
کلاهبرداری رایانهای ارایه میدهد. معلوم نی که با وجود این مادهء چراً
ق.ج.ر ماده ۱۳ خود را که با ایرادات
۱
۱ : ا
۱ ۱ ۱
۱
ا
۱
۱۱
1 ۰
۲ ود
۱
۱
1 ۱ ۰
و
بت
۱ ۹
۹ ۲
9 ۹9
و
1! ۱
۱ ۰
1 :
۱۱8
نز۳۰۳
اساسی روبرو میباشد؛ به جرم
کلاهبرداری مرتبط با رایانه اختصاص
داده است. در هر حال, به نظر نمیرسد که
کلاهبرداری یا عناوین مجرمانهای
همچون سرقت» برای توصیف جرم
رمزگیری کفایت کند. چرا که عملیات
رمزگیری مستلزم مقدماتی همچون
ایجاد پایگاه اینترنتی موهوم یا استفاده
از پایگاه موجود است که خود میتواند
ٍ عنوان مجرمانه مستقلی داشته باشد. (لسان, مصطفی, جنبههای حقوق
بانکداری اینترنشی, چ ۱ انتشارات
پژهشکده پولی و بانکی, تهران ۳۸۸
ا ص ۱۸۳۴) بند ب ماده ۰ لایحه جرائم
رایانهای, «فروش. انتشار و در استرس
قرار دادن رمز عبورءه کد دستیابی با
ٍ دادههای رایانهای یا هر نوع اطلاعات
مشابه به طور غیرمجاز به نحوی که به
14 وسلیه سیستم رایانهای یا مخابراتی یا
دادههای مربوط قابل دستیابی باشد»
را جرم اعلام کرده بود.
بند ب ماده ۲۵
ٍ .جر با کوتاه کردن عبارت فوق, قید
"بدون رضایت» (دارنده) را عااوه بر
رمجاز به متن پیشین افزوده است
(السا, فی. حقوج :
لد مصطفی, حقوق فضای مجازی,
۰.۱ صص ۱۸۴-۵
۱ ۳۶۰ چشد موارد مذکور در
ِ 4 در جهت جرمانگاری حداکثری
۱
قوقی کنونی
جح ۷۷۷و
هرزه نگاری و ترویج ناهنجاری در
سامانههای رایانهای و مخابراتی يا از
طریق آنها به تصویب رسیدهاند. اما در
حصوص برخی مصادیق ساکت
میباشند. به عنوان مثال بارزء دریافت
محتویات مستهجن از اینترنت یا به
شیوههای دیگر همچون دریافت از
طریق بلوتوث یا پیامک چندرسانهای
( 2/16:528108 ۵۵[۵ ۱/۷111
5 :56۵۳۷166) که در میان
جوانان و نوجوانان شایع میباشد. واجد
هیچ یک از عناوین مجرمانه مذکور در
مواد فوق نیست. در چنین شرایطی, به
استناد اصل قانونی بودن جرم و
مجازات. واضح است که فعل ارتکابی
شخص کجرو را نمیتوان جرم و
مشمول مجازات دانست. علّت سکوت
قانون در این مورد. از جمله آن بوده
که دریافت محتویات مستهجن برای
اهدافی شخصی (و نه تجارت یا مبادله
با دیگران) امر یشخصی است که
دیگری از آن متضرر نمیشود و در
عین حال. کشف و پیگرد آن بسیار و
دشوار میباشد. با این حال, هرگاه
شخصی که این نوع از محتویات را
دریافت کرده., آن را به دیگری ارسال یا
در شبکهای مبادله کند. فعل ارتکاب
وی مشمول ق.ج.ر و جرم خواهد بو"
۱ ۱ ۰ ِ :
در ۱ . سا ۱ ود با
۹ ۱ ِ َ. مه ۱ را ی
قسمت اول - از قانون جرایم
وم
(السان. مصطفی, حقوق فضای مجازی. ۵8 مختل کردن سامانه درواقع
مداخله در عملکرد سیستم يا اختلال
غیرقانونی در کارکرد سیستم است که
کلاهبرداری است. در تغییر, محو
متوقف کردن دادهها نیاز به دانش
تخصصی کامپیوتری میباشد. روش
متدوال که مورد استفاده قرار میگیرد
«روش اسب تراوا» است که در آن. دستورالعملهای رایانهای به صورت
مخفیانه در برنامههای رایانهای قرار
داده میشوند تا به این ترتیب, عملیات
غیرمجاز خلاف قانون را همزمان با
عملیات معمولی و مجاز برنامه اجراء
کنند. این روش دارای این قابلیت است
که هیچ گونه ائثری در حین اجراء از
خود به جای نگ ذارد. (عاسل
نجفآبادی, محمدرضاء جرمانگاری در
قضای مجازی, پایاننامه کارشناسی
ارشد. دانشکده حقوق دانشگاه آزاد
اسلامی واحد تهران مرکزی, سال
۷ ص ۱۴۹) ضمناً از عبارت «از
قبیل» مندرج در متن ماده چنین
استنباط میشود که مصادیق ذکر شده
توسط مقنن جنبه حصری نداشته بلکه
تمثیلی است و به هر شکلی که مرتکب
از سیم رایانه 9 مخابراتی استفاده و
او
۰
اه 3 ۳ پرود تچ
۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ [
۱ ۱ ۱
۱ | : ا و ۳
9 ۱ 1 ۱ ۱ ۱ ا
۱ ار با 1
را( ۱۱ ار تا
۱ ۱ | 1 ۱ ار ۳ ۱ : 1
1 8 ار را
۱ ۱ 6 ۹۲۵۵ ۵۹:۲ ۷۳ ۲ ۹۹ 0 1 ن
رایانهای مصوب ۳۳ ۱ ۱۵۱ ۱
۷
بهرهبرداری نماید و از این راه» مال با ا ۱
کلاهبرداری رایانهای شده است. 5
(شامبیانی. هوشنگ. جرائم علیه اموال 1
و مالکیّت. چ ۰۱.ص ۲۰۷) 1
۵ این مجازات نسبت به ,
کسانی اعمال میشود که مرد تکب ۱ زو
۱۹
کلاهبرداری رایانهای ساده شده و »
اشخاص حقیقی باشند. حال اگر ی
مرتکب از اشخاص حقوقی باشد با : ۳
توجه به شرایط و اوضاع و احوآل جرم
ارتکابی. میزان درامد و نتایج حاصله از 5 /
ارتکاب جرمء علاوه بر سه تا شش برابر : ۱
حداکثر جزای نقدی, به اقدامات ۱
تامینی نیز محکوم خواهد شد. :1
(شامبیانی» هوشنگ. جرائم علیه اموال : ۱
و مالکیّت. چ ۰۱ص ۲۱۱) چ ۱
8 - یکی از مصسادیق ط
کلاهبرداری رایانهای. آن است که (
کارمند یک شرکت با تغییر اطلاعات :
سیستم. ساعات اضافه کاری خود را ۱
افزایش دهد يا وجهی از حساب شرکت ا
برداشت نماید یا وجوهی را به نام افراد :
واهی دریافشت کند. (زراعت. شرح ۱
۵ ۴۴ یکی از مصادیق این عنوان
مجرمانه. «ورود به خطوط تلف
ا
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
