دکترین
نظم جرایم رایانه ای — ص 351 تا 355
⚠
۱ اس : . : 5 / ۰
۳
مال دیگری را برد کلا هبرداری
محسوب._»
رآیانه‌ای نیز در حقیقت از عناصر اصلی
کلاهبرداری سنتی تشکیل می‌شود. بآ
کلاهبرداری متقاوت می‌باشد. به طور
کسی کلاهیرداری رایانه‌ای را چنین
می‌توآن تعریف کرد: «بردن مال دیگری
ی سوعاستفاده با استفاده متقلبانه از
برتامه و سیستم‌های رایانه‌ای با
مخابراتی و ارتکاب عملیات متقلبانه
رایانه‌ای با قریب انسان یا سیستم.»
کلاهبرداری اینترنتی: کلاهبرداری
اینترنتی یکی از جرائم یقه سفیدهاست
کدبا توسعه اینترنت و ارتباطات
اینترنتی گسترش یافته است. منظور از
کلاهبرداری اينترنيی هرگونه
کامبیوتری 3 رایانه‌ای با ارتباطات
شبکه اینتر نی صورت می‌گیرد. مثلاً از
طرسق سایت‌های ۹ پست
الکترونیکی (۳-1211) یااتاق‌های
گفت وگو 0 ]8 1-))
در واقع. کلاهبرداری اینترنتی به هر
ی صرح متقلبانه‌ای گفته می‌شود. که
بک پا چیر ده ۱
: چند بخش از اینترنت را په کار
ی "رد تا درخواست‌های متقلبانه‌ای را
بد منطو ای :
۳0 ۶ مابلات جعلی و بردن
6 ۳ ۱
اپ م : ا !1
عقوقی کنونی
موس موس
اموال با قربانیان احتمالی مطرح سازد. بنابر مطالب گفته شده» کلاهبرداری
اینترنتی از زمانی رواج پیدا کرد که
محیط مجازی, مثل محیط اینترنت پا
به عرصه وجود گذاشت 9 تقریباً حدود
ده دهه است که رواج پیدا کرده است. کلاهبرداری رایانه‌ای قبل از بوجود
آمدن اینترنت وجود داشته. ولی بعد از
اینکه اینترنت و محیط مجازی بوجود
آمد. کم کم اصطلاح کلاهبرداری
رآیانه‌ای به کلاهبرداری اینترنتی تغییر
نام پیدا کرد. به طوری که
کلاهبرداری‌های رایانه‌ای همان
کلاهبرداری‌های اینترنتی است و این
دو اصطلاح به جای همدیگر به کار
می‌روند. به تعبیر دیگر می‌توان
کلاهبرداری رایانه‌ای را تعبیری اعم از
کل(هبر داری اینترنتی دانست. عنصر قانونی در رابطه با کلاهبرداری
رآیانه‌ای, علاوه بر عمومات موجود در
قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء
اختلاس ۱ کلاهبرداری, ماده ۶۷ ق.ت.ا
و ماده ۱۲ .جر (در صورت تصویب)
ماده ۱۲ ق.چ.ر توصیف ماده ۶۷ ق.ت.ا
را با اندکی تفاوت در تعریف و تشدید
مجازات ذکر کرده است: «هر کس با
انجام اعمالی, نظیر وارد کردن. تغییر
محو آیجاد. توقف داده‌ها پا مداخله در
مس 1 7 ول ٍ ۱ ۱
قسمت دوم - از قانون تجارت الکترونیکی مصوب 8 ْ ۳۵۵
سونو سس
عملکرد سیستم و نظایر آن» از سیستم | سیستم کامپیوتری, سوءاستفاده از
رایانه‌ای يا مخابراتی سوء استفاده نماید | ارتباطات راه دور. سوءاسستفاده از
و از این طریق وجه یا مال یا منفعت یا | پردازش در مرحله ورودی. پردازش د
خدمات مالی یا امتیازات مالی برای | خروجی و امثال این موارد. وجود. کلاهیردار
از یک سال تا هفت سال و پرداخت | کامپیوتری محسوب می‌شود و علاود بر
جزای نقدی معادل وجه یا مال یا | رد اصل مال به صاحبان اصوال. بح
قیمت منفست با خدمات مالی یا | حبس از ۳ تا ۷ سال و پرداخت جزای
امتیازات مالی که تحصیل کرده است. | نقدی معادل مالی که اخذ کرده است
محکوم می‌شود. محکوم می‌شود.
تبصره- مجازات شروع به این جرمء | تبصره ۱- اگر مرتکب دارای سمت با
حداقل مجازات حبس مقرر خواهد | مقامی باشد که موجب تسهیل
بود.» (پگاه حوزه, ۲۲ تیر ۰۱۳۸۷ ش | دستیابی به کدهای محرمانه
۵ قسمت سوم طبقه‌بندی و آسیب | سیستم‌های کامپیوتری و نظیر آن
شناسی جرائم رایانه‌ای) باشد یا اگر وجوه دریافتی بالع بر بیش
8 ۶ در خصوص کلاهبرداری | از ده میلیون ریال باشد. مجازات
رایانه‌ای. پس از انجام کار کارشناسی و | مرتکب حداکثر مجازات مذکور در بالا
بررسی متون حقوقی تی‌دادی از | خواهد بود. کشورها که در گزارش توجیهی طرح | تبصره ۲- تخفیف مجازات و دیگر
مزبور منعکس است. متن زیر جهت | تدابیر قانونی پیرو مقررات ماده ۱ و
اضافه شدن به قانون تشدید مجازات تبصره‌های آن است. مرتکبین ارتشاءء اختلاس و | تبصره ۳- شروع به کلاهبیرداری
کلاهبرداری مصوب ۱۳۶۷ پیشنهاد | کامپیوتری جرم محسوب می‌شود و ٍ
شده بود: مجازات آن حداقل مجازات مقرر در
«ماده ۱- این ماده است.»
۱ا- هر کس با برنامه سازی کذب, | شورای عالی انفورماتیک کشور. طرح
سوءاستفاده از داده‌های ناقص و کذب, | قانونی جرائم کامپیوتری (جراثم عمده
استفاده غیرمجاز از داده‌هاء برنامه‌ها یا ] و اصلی)ء پیشین. وزارت بازرگانی... ف جر اثم رایانه‌ای در نظم -
کمیته ملی ادیفاکت؛
۱- گزارش
توجیهی-. ق.ت.ء ص ۹۴. جاویدنیاء
جواد. جرائم تجارت الکترونیکی, چ ۳
صص ۲۲۸-۲۲۹
8 ۸۷ رمزنگاری, در صورتی که
تنها با هدف جرائم مالی انجام گیرد. بزهی خاص به شمار می‌آید که
نمی‌توان معادل دقیقی برای آن در
قوانین موضوعه کشورمان یافت. مجموعه عملیاتی که انجام م ی گیرد. در صورتی که منتهی به بردن مال
شود. کلاهبرداری یا در حکم آن
خواهد بود. ماده ۱۳ ق.ج.ر در توصیف
جرم «کلاهبرداری مرتبط با رایانه»
مقرر می‌دارد: عملیاتی که از طریق آن
شحصی, "به طور عیرمجاز از
سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی با
ارتکاب اعمالی از قبیل وارد کردن,
تغییر. محو ایجاد با متوقف کردن
داده‌ها با مختل کردن سامانه, وجه با
9 منفعت یا خدمات یا امتیازات
برای 5
کند ضود با دیگری تحصیل
این طرز تلقی از کلاهبرداری رایانه‌ای,
با ۳1 ماده ۱ قانون تشدید مجازات
رامین ارتشساء ۰ اخستلاس ۱
: خبرداری که جرم کلاهبرداری رابه
اس خریف می‌کند. مایه تسف
ار می‌رسد. مقتن فرض را پر
نقوقی کنونی
سس
این گذاشته که دادرس یا عموم مردم. معنای کلاهبرداری را می‌دانند و نیاز به
دذکر «عملیات متقلبانه» به عنوان رکن
ااصلی کلاهبرداری در ماده ۱۳ ق.چر
وجود ندارد. چنین به نظر می‌آید که
تلاش ق.ج.ر برای جرم‌انگاری تمامی
تخلفاتی که در فضای مجازی ارتکاب
می‌یابد. باعئت دو اشکال عمده شده
است: اول. دور شدن از تعریف منطقی
بسیاری از جرائم از جمله ق.م.ا تعریف
شده‌اند. برای اين اشکال می‌توان ماده
۲ ق.چ.ر را مشال زد که تعریف
جدیدی از سرقت ارائه می‌دهد و نیز
ماده ۳ قانون مذکور که شرح آن
گذشت. دوم این که. تعزریف موسع از
جرائم مختلف. باعث تداخل ارکان
مادی و روانی بسیاری از آنها می‌شود. در نتیجه فعل واحد ممکن است بدون
هیچ منطقی, عناوین مجرمانه متیدد
داشته باشد. ماده ۶۷ ق.تا که اشعار داشته: «هر
کس در بستر مبادلات الکترونیکی, با
سوء استفاده و یا استفاده غیرمجاز از
داده پیام برنامه‌ها و سیستم‌های
رایانه‌ای و وسایل ارتباط از راه دور و
ارتکاب افعالی نظیر ورود» محوء توقف
داده‌پیام مداخله در عملکرد برنامه یا
یسم ریانه‌ای و غیر دیگران را
"رب و یا سبب گمراهی سیستم‌های
سم مس
پردازش خودکار و نظایر آن شود و از | اطلاعات مشابه به‌طور غیرمجاز به
این طریق برای خود يا دیگری وجوه | نحوی که به‌وسلیه سیستم رایانه‌ای با
اموال پا امتیازات مالی تحصیل کند و | مخابراتی با داده‌های مربوط قابل
اموال دیگران را ببرد مجرم محسوب و | دستیابی باشد»» را جرم اعلام کرده
علاوه بر رد مال به صاحبان اموال به | بود.
بند (ب) ماده ۲۵ ق.ج.ر با کوتاه
حبس از یک تاسه سال و پرداخت | کردن عبارت فوق, قید «بدون رضایت»
جزای نقدی معادل مال مأخوذه محکوم | (دارنده) را علاوه بر غیرمجاز به متن
می‌شود.» تعریف دقیق‌تری از | پیشین افزوده است. (آالسان. مصطفی,
کلاهبرداری رایانه‌ای ارایه می‌دهد. | حقوق فضای مجازی, چ ۰۱ صص
معلوم نیست که با وجود این مادهء چرا | ۱۸۴-۱۸۵)
ق.ج.ر ماده ۱۳ خود را که با آیرادات | 8 ۹۸۸- تحصیل و بردن مال دیگری
اساسی روبرو می‌باشد؛ به جرم | در کلاهبرداری‌های رایانه‌ای یک عمل
کلاهبرداری مرتبط با رایانه اختصاص | فیزیکی و مادی نیست و ملاک احرا:
داده است. آن خروج مال از حیطه تصرف مالکانه
در هر حال, به‌نظر نمی‌رسد که | مال باخته و در نهایت قرار گرفتن آنها
کلاهبرداری یا عناوین مجرمانه‌ای | تحت سلطه و اختیار مرتکب می‌باشد
همچون سرفت. برای توصیف جرم | که جزء اخیر علّت تامه محسوب
رمزگیری کفایت کند. چرا که عملیات می گردد. به عنوان مخال چنان جه
از پایگاه موجود است که خود می‌تواند | مرتکب با ارتکاب یک یا چند مورد از
عنوان مجرمانه مستقلی داشته باشد. | اعمال یاد شدهء وجوه الکترونیکی را ار
(السان, مصطفی, جنبه‌های حقوق | حساب مال باخته خارج نماید. ولی
پژهشکده پولی و بانکی, تهران ۰۱۳۸۸ | مقصد مورد نظر او که ممکن است
ص ۱۸۴) بند (ب) ماده ۲۰ لایحه | حساب آن شخص يا یک مکان ذخیره
جرائم رایانه‌ای, «فروش. انتشار و در | موقت باشد. توسط برنامه‌ای امنیتی یا
دسترس قرار دادن رمز عبورء کد | مأموران پلیس کشف و توقیف شوند. اس ۱ سرت مود را ْ: ۳ ۹ سا - سم وم ها ۱ قر وس ره ۳
, ۹ ده ۱ ۱ ص ی ۱ ٍ . ۱ را
۱ و و 1 ۵
۱
۹.8
ِ ۱۳۸ جرائم رایانه‌ای در نظم حقوقی کنونی
ِ سا
که متهم قصد ذخیره اطلعات حائز | خود را که در اختیار دیگری است. با
ارزش مالی را روی آن داشته است. مهم اقدام‌های یادشده ببرد جرم نیست. اما
ٍ نیست که این عمل ذخیره با دستورات | اگر «وجوه» یا «امتیازات مالی» متعلق
: اینکه با دستکاری در برنامه سیستم به است؟ (میرمحمدصادقی, حسین. جرائم
۸ 8 موضوع این جرم «وجوه. | ماده با توجه به نظر حقوق‌دانان در
این سه مورد مشخص است. فقط باید کلاهبرداران سعی داشته‌اند که برخی
دقت کرد که صرفاً امتیازهایی که | آبهام‌ها-از جمله. آیا فقط انتفاع شخص
جنبه مالی دارند-مانند امتیاز گرفتن | کلاه‌بردار شرط تحقق جرم است با
وأم- موصوع جرم‌اند (میر محمدصادقی, | «انتفاع شخص موردنظر کلاه‌بردار» نیز
ِ حسین, جرائم علیه اموال و مالکیت, چ برای تحقق جرم کافی است و نیز آیا
۴۳۴ ۳ ص ۸۳) صرف تحصیل «مزایای مالی» با ابزار
| در اینکه اموال باید متعلق به دیگری متقلبانه جرم محسوب می‌شود یا خیر
باشند., < زر
۲ اردیدی نیست؛ ولی, در مورد | را برطرف سازند. ولی در مقابل با دست
7 امتا. : ۹
ده و مازهای ملی چطور؟ وجود | بردن غیر کارشناسانه در متن قانون
ارت و اموال دیگران را ببرد» در | آبهام‌هایی هم بر آن افزوده‌اند. متن ماده از یک تکرار بپ جاست ,۰۱ |۰-
۳ ترار بی‌جاست و از نتیجه اینکه. موضوع‌های مندرج در
د ۹
مر 2 ۳ طرح این پرسش | ماده حصری‌اند و فقط تعلق «اموال» به
سو ۲ از ذک : :
۱ جرا بسد از ذکر تحصیل دیگران شرط است؛ بنابراین. اگر فرد
(جود. | اما: د ۱
یا فغط تعلق اموال» هك یگرا ۳ ری که هد : موارد سه‌گانه
۰ ۱ ۵ ن شرط مندر< ما ه نشه د:
و تعلق وجوه یا امتیازرن ۱۱۳ الک در ماده منجر نشود, کلاهبرداری
کسب شدر به دیگری ۸ : لی وافع نشده است. (جاویدنیاء جواد. نقد و
صسرورتی ندارد؟ بررسی جرم‌های مددرج در ق.ت.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.