دکترین
نظم جرایم رایانه ای — ص 76 تا 80
⚠
۱ 1 0 ۱ ۰ ِ ۱
: ۱ ا ۱ ۱ 8
ْ. ۰ ۱ ۱ لا ۱ ۱
ٍ 4 ی
۱ 8 ۱ ۱ ۷ 9 1 ۱ ۱
را ۱ ۱ ترا لا ار
۱ ِْ ۱ سر ۳ 1 ِ 77 ۱ 1 8 : ۰1 ۱ ۱
کر ار ی و فا چفه :۱ ۵ 2 ۹ ۳ و
: ی ای نادمچ کت رح 9
2 ار رگ زد ی ۱ | ۱ ا ۱ 7 »8 ۱
0 اد مش جر کی ی "۱ 1 1 ما رد فافش
قسمت اول - از قانون جرایم رایانه‌ای مصوب ۳۳ ۸۷
مومسم
باید اثبات کند فرد به این آگاهی که بر اساس منطق حقوقی می‌توان
رسیده بوده است. گفت هرگونه دسترسی و تغییر داده‌ها
ه ۳۴۱- در رابطه با عبارت «داده‌ها یا | بدون مجوز صریح ۲ 73
کارت‌ها یا تراشه‌ها» باید گفت | می‌شود. این جرم محدود به داده‌های
قانونگذار از اصطلاحات عمومی برای | رایانه‌ای و مخابراتی است و شامل
جعل استفاده کرده است. در تفسیر | اطلاعات است. درنتیجه. منطق حقوقی
مضیق, این تنوع در ابزارها نشان‌دهنده به وضوح نشان می‌دهد که مرتکب باید
دامنه گسترده جرم است که شامل هر به طور غیرمجاز به داده‌ها دسترسی
وسیله‌ای می‌شود که می‌تواند به پیدا کرده و اقدام به تخریب يا اختلال
صورت دیجیتال جعل شود. هدف از کند تا تحت اين ماده محکوم شود. استفاده این اصطلاحات عمومی این 8 ۴۴ با استفاده از «قیاس علت
است که قانون بتواند در برابر هرگونه | منصوص»» داده‌ها یا اطلاعات موجود
نوآوری تکنولوژیکی که امکان جعل آن | در سیستم‌های رایانه‌ای که افراد به
وجود دارد. انعطاف پذیر باشد. صورت غیرمجاز دستکاری می‌کنند. ۵ ۳- در عبارت «از آن‌ها استفاده | مستقیماً تحت مجازات اين ماده قرار
کند» استفاده به معنای هر نوع می‌گیرند. به دلیل اينکه در اینجا علّت
بهره‌برداری مستقیم یا غیرمستقیم از | جرمء اقدام به تخریب یا مختل کردن
داده‌ها یا کارت‌های مجعول است. در | داده‌ها به صورت غیرمجاز است. این
تفسیر مضیق, استفاده باید به گونه‌ای | قیاس بر این اصل استوار است که
باشد که نتیجه‌ای حاصل شود که به | هرگونه استفاده بدون مجوز و آگاهانه
نوعی به نفع مجرم و به ضرر دیگران از داده‌های دیگران در این سیستم‌هاء
تمام شود؛ بنابراین. حتی تلاش برای یک عمل غیرقانونی تلقی می‌شود و
استفاده یا بهره‌برداری ناکام از این | تحت پیگرد قرار می‌گیرد. ابزارهای جعلی نیز می‌تواند تحت این | 8 ۲۴۵- در «قیاس علّت مستنیط >
ماده جرم محسوب شود. می‌توان فرض کرد که اگرچه ماده
8 ۳ در این ماده, اصل قانونی مستقیماً به حذف. تخریب و مختل
بودن جرائم و مجازات‌ها حاکم است, | کردن داده‌ها اشاره دارد. اما سایر
رفتارهای مشابه که منجر به غیرقابل
00000000000000
۱
! ۱ ۰
۱ ا
: ا
۰ ۱
۱
زا
ا
۱
1 ۱
۹
۱
۱
۱
۸۸ ! ائم رایانه‌ای در نظم <
پردازش شدن داده‌ها می‌شوند نیز
مشمول این ماده هستند. به‌عنوان
داده‌ها را به شکل غیرمستقیم مختل
می‌کند. می‌تواند تست مجازات قرار
بگیرد» چرا که علت جرم در اینجا
ایب رساندن به داده‌ها با
سامانه‌هاست. نه صرفاً نوع خاصی از
تخریب. حتی اگر داده‌ها را حذف یا مختل
کند. مشمول مجازات نخواهد شد. این
تقسیر (استشناء) از ماده نشان می‌دهد
که عدم مجوز به عنوان شرط
جرم‌انگاری مطرح است. و اگر این
شرط وجود نداشته باشد (مثلاٌ با وجود
مجور). 8 ۷ اگر داده‌های حذف شده سا
محتل شده وصف خاصی نداشته باشند
نشان دهد به‌طور خاص و عمدی
ین دأده‌ها هدف گیری شده‌اند. امکا. اعمال اب. رن دیگر, مفهوم مخالف (وصف)
در آییج)| ار. -
ای بنج ین است که اگر داده‌های
شدف‌گیری شده - ۰ ۱
پف- « ست شرایطی
م ۰ ۱ ۰ ۰ ٍ
جرد زر - به‌عنوان تخلی
ی ۲ ر نظر گرفته شود. اپن ب: /
قوقی کنونی
به نفع متهم است زیرا اثبات حساسیت
یا اهمیت داده‌ها می‌تواند بر مجازات
تأثیر بگذارد. 8 ۸- در این ماده. به محل ذخیره
داده‌ها یا محل وقوع جرم آشاره‌ای
نشده است؛ بنابراین» براساس مفهوم
مخالف (مکان)» اگر داده‌ها در مکانی
باشند که دسترسی به آن‌ها به‌طور
قانونی یا عمومی آزاد است. عمل حذف
یا تخریب آن‌ها ممکن است جرم
محسوب نشود. برای مثال, داده‌هایی
که به‌صورت عمومی در اینترنت قرار
دارندء به‌سختی می‌توان حذف یا تغییر
آن‌ها را غیرقانونی داننست مگر اینکه
به‌طور خاص, مالکیت حقوقی بر آن‌ها
وجود داشته باشد.
8 - عبارت «به طور غیرمجاز»
به این معناست که تنها افرادی که
بدون داشتن مجوز یا اجازه مالک
داده‌ها اقدام به حذف. تخریب یا مختل
کردن داده‌ها می‌کنند. مشمول این
ماده خواهند شد. این عبارت شرط
اصلی جرم‌انگاری است و در صورتی که
شخصی مجوز دسترسی به داده‌ها را
داشته باشد. حتی اگر به حذف یا
تغییر آن‌ها بپردازد. این ماده شامل او
نخواهد شد. این تفسیر نشان می‌دهد
که قانون گذار تلاش کرده است تا
اقدامات غیرقانونی و سوء‌استفاده از
ور هوجو
۱ 1 ۱
ٍ ار ٍ ٍ
ِ ۱ ا : ۰ , ۱ ۱ ۱
7 یا ۰ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۰ ۱ ۱ ۱۰
. ۱ ی ِ 1 0 ۱ ۱ ۱ , ۱
۱ ربا ار رو ۱ ۱
: ی کم رد را ما از را رل 7
ی یی رل ی ی ۱۱ و ا
اک کر اک را اس وه ی ۳ 1 5 ۱ :۰ ۱
۹ ۱ ۵ 1 ره ۳ : ۱ 1 ! / او رش اهاش ها ۱ ۲
قسمت اول - از قانون جرایم رایانه! ۱۳۸۸ ۸۹
قسمت اول - از قانون جرایم رایانه‌ای مصوب ا ۱
داده‌های دیگران را محدود به شرایط | 8 ۲۵۲- عبارت «سامانه‌های رایانه‌ای
خاصی کند. یا مخابراتی» دامنه اجرای این ماده را
8 دراین ماده عبارت | به سیستم‌های رایانه‌ای و مخابراتی
«داده‌های دیگری» به‌وضوح اشاره به | محدود کرده است. این نشان می‌دهد
مالکیت يا ارتباط داده‌ها با شخصی غیر | که جرائم مربوط به داده‌های موجود در ْ
اقدام به حذف با تخریب داده‌های | سیستم‌های غیررایانه‌ای. از شمول این
خودش کند. نمی‌تواند تحت این ماده | ماده خارج هستند؛ بنابراین» هر نوع 1"
مورد پیگرد قرار گیرد. این عبارت به جرمی که به داده‌های غیرالکترونیکی ِ
نوعی به مالکیت حقوقی داده‌ها اشاره آسیب برساند. :
داده‌های متعلق به دیگران مورد حمله | عه ۲۵۳- عبارت «حبس از شش ماه
یا تغییر قرار بگیرند. تادو سال» به‌طور ضمنی نشان
.۰ ۳۵۱ عبارت «حذف یا تخریب با می‌دهد که قانون گذار در نظر داشته ا
گستره اعمال مجرمانه را شامل چندین | داده‌ها جرم سنگینی است که می‌تواند ۱
نوع آسیب به داده‌ها تعریف می‌کند. این | تأٌثیرات قابل توجهی بر دیگران داشته ۱
نشان می‌دهد که قانونگذار تنهابه | باشد. این نوع جرم ممکن است
حذف کامل داده‌ها بسنده نکرده. بلکه ضررهای جدی اقتصادی با اجتماعی
هرگونه عملی که باعث تخریب با به همراه داشته باشد و به همین دلیل. اختلال در عملکرد داده‌ها شود را نیز | حبس به‌عنوان یکی از مجازات‌های
جرم می‌داند. به عبارت دیگرء حتی اگر اصلی در نظر گرفته شده است. با این
داده‌ها حذف نشوند اما عملکرد سامانه | حال. قانون گذار محدوده زمانی معین
به نحوی مختل شود که داده‌ها غیرقابل | کرده که قضات بتوانند براساس شدت
پردازش شوند. این ماده همچنان شامل جرم و وضعیت مرتکب. حکم مناسب
حال مرتکب خواهد بود. صادر کنند. ٍ ۱ دا
۹ ّ ْ انم رایانه‌ای در نظم حقوقی کنونی
8 ۳ تحریب (آسیب) باید به‌طور | ۲- ضرورت وجود عنصر عمد:
مستقیم و عمدی باشد تا مجازات‌های | برای اینکه عملی به‌عنوان جرم شناخته
شدیدتری اعمال شود. این رویکرد در | شود. باید عمدی بودن عمل آثبات شود. نظام حقوقی ایران نیز باید به‌طور دقیق | اين به این معناست که فرد باید با علم به
رعایت شود تا حقوق متهم به‌طور | اینکه داده‌ها به‌طور غیرمجاز حذف يا
کامل محفوظ بماند. تخریب شده‌آند. اقدام کرده باشد. در
8 ۲۵۵- در ماده ۸ ق.چ.ر ایران, صورتی که فرد به‌طور تصادفی یا بدون
عنصر مادی جرم به مجموعه اعمالی علم يبهة وضصیت داده‌ها این اقدامات را
اشاره دارد که به‌طور غیرمجاز داده‌های انجام دهد. نمی‌توان او را تحت این ماده
غیرقابل پردازش می‌کند. برای تبیین است. زیرا اثبات عمدی بودن عمل به
موارد زیر توجه می‌شود: می‌تواند به کاهش مجازات منجر شود.
۱- تعریف دقیق اعمال مجرمانه:
۳- تشخیص سوءنیّت:
عناصر مادی این جرم شامل چهار عمل | عنصر مادی جرم باید با سوءنیّت مشخص
حاص است: حذف, تخریب, مختل, و شود. این بدان معناست که فرد باید با
غیرقابل پردازش کردن داده‌ها هر یک از | قصد انجام عمل مجرمانه. داده‌ها را
این اقدامات باید به‌طور خاص و دقیق | حذف. تخریب, یا مختل کرده باشد. اگر
شناسایی و اثبات شود. به‌عنوان مثال, | فرد به‌طور غیرعمد یا در شرایطی که
*حدی» باید به معنای از بر برد و
داده‌ها | ی از بین بردن کامل سوءىدیت مشحصی وجود ندارد. اقدام به
: سیستم باشد. نه تنها غیرقابل این کار کند. امکان عدم مجازات تحت
مشاهده کردن آن‌ها. «تخرب» به ی ان . ۱ تخریب؟» به معنای | این ماده وجود دارد. این تفسیر با تاکید
سبب رساندن به داده‌ها < 8 ی
۹ ن 4 داده‌ها تا جایی که | بر سوءنیّت, به نفم متهم است زیرا با
قابلیت بازیایی آن‌ها [ صولیت. به تفع متهم است زیرا بار
ما بطور معقول از بین اثبات سوءنیّت ه مدع است. برود. تعریف م ۵ 2 بت بر عهده مدعی است
می‌ضود. ۹ رد | جعلی بودن داده‌ها:
۱ ۹ ۱
:
ی : ۱ ٍ
۱ ( ۱ ۱ :
1 سا ۱ ۰ ۱" ِْ را ۱
۱ ۳
۱
یکی از موارد تقلب در اين ماده, ادعای است که به طور فیزیکی و پا
فرد مبنی بر عدم آگاهی از جعلی بودن قابل مشاهده. نشان دهنده بهره‌برداری 1
داده‌ها یا کارت‌ها است. این ادعا می‌تواند از ابزارهای جعلی است. در تقسیر :
توسط مجرمان برای فرار از مجازات ۱ مضیق, استفاده از این ابزارها می‌تواند
مطرح شود. راهکار مقابله با این تقلب. | شامل اقدامات مختلفی باشد. مانند ا
استناد به ادله و قرائن مستند است که | استفاده از کارت بانکی جعلیء داده‌های
ثابت می‌کند فرد از جعلی بودن ابزارهای تقلبی در تراکنش‌های مالی؛ با 1
مورد استفاده آگاهی داشته است. ایجاد | ترافشه‌هصای دستکاری شده در ,
سیستم‌های نظارتی و کنترل دقیق بر | دستگاه‌های الکترونیکی. معاملات دیجیتالی و رصد رفتارهای | در برخی سیستم‌های حقوقی, استفاده از
مشکوک کاربران. می‌تواند از این نوع | هر نوع داده یا ابزار الکترونیکی جعلی که ۱
تقلب جلوگیری کند. به نوعی در روند مالی یا خدماتی ۱
۲- تقلب از طریق استفاده از داده‌ها | تاثیرگذار باشد» جرم تلقی می‌شود و
توسط اشخاص ثالث بدون آگاهی فرد: .| مجازات‌های سنگینی برای آن در نظر
نوع دیگری از تقلب, استفاده غیرمجاز | گرفته می‌شود. در این تفسیره عنصر 1
اشخاص ثالث از داده‌ها یا کارت‌های | مادی به‌گونه‌ای تعریف می‌شود که هر ٍ
مجعول به نام فرد است. در این حالت. | نوع اقدام فیزیکی که از طریق استفاده از ۱
فرد ممکن است ادعا کند که شخصاً از | ابزارهای دیجیتال جعلی انجام شود. ۱ ْ ۱
داده‌های مجعول استفاده نکرده است. | به‌عنوان جرم قابل‌تعقیب شناخته ۱
برای مقابله با این تقلب» باید از | می‌شود. ماده ۷ ق.ج.ر نیز همین مفهوم
سیستم‌های احراز هویت قوی و روش‌های را در بر دارد و استفاده از هر نوع داده یا
ایمن‌سازی داده‌ها استفاده کر ده تااابزار دیجیتال جعلی را به‌عنوان عمل
مشخص شود که چه کسی مسوّول | مادی قابل مجازات تعیین کرده است. در
استفاده از داده‌ها بوده و چگونه می‌توان | اين تفسیرء اگر فردی داده‌های جملی را ِ
جلوی سوءاستفاده‌های احتمالی را گرفت. اين در قانون قابل اعمال خواهند بود. ٍ
عنصر مادی به معنای انجام عملی 1
۲
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.