دکترین
نظم جرایم رایانه ای — ص 86 تا 90
⚠
و 2 ۱ یو ره ی مطتار ط دا
, ۱ : ۱ ۱ ۱ ِ ۱ :
ٍ سر ۱ . ی ۱
: : ّْ : ا و ۱ !1 ۱ : ۱ ۱ 1
ولا ۱ و /
۱ را َ دص ۱ ۱ ۱ ا ۵ ۱ ۱ ۱
۱ ۱ ِ ۲ را 1 , ۱ " ۱ ۱ ۱ 1 ۱
را ۰ رک ۳ ۱ |۱۳ ۱ لا ,
پمک هواک سک اد ماه هه 4 ۵ ی 1 1 سم مهن
ٍ ْ
۱ ا
قسمت اول- از قانون جرایم رایانه‌ای مصوب ۳ . ۹۷ ا
قانون» تخریب داده متعلق به مرتکب. ۲۷۷- «غیرقابل پردازش کردن» ۱
مشمول این ماده نیست هر چند مورد باید به معنای ناتوانی کامل سامانه در ۱
استفاده دیگری باشد. تعلق داده به | پردازش داده‌ها باشد. هرگونه توانایی ۱
دیگری مستلزم تعلق سیستم به او | جزئی پردازش, مانع از تحقق این جرم
نیست پس تعلق سیستم به دیگری» | می‌شود. شرط تحقق جرم نمی‌باشد. (زراعت.
8 -عمل غیرمجاز به معنای
۳۸۴ دسترسی ناخواسته 5 ناشی از خطای 1
8 ۲۷۳ «دسترسی غیرمجاز» تنها | فنی نباید به‌عنوان جرم تلقی شود. به معنای ورود عمدی و با قصد به | ه ۲۷۹- انتغخاب مجازات باید ۱
اشتباه به این سامانه‌ها وارد شده باشد. باشد و هرگونه تفسیر موسع در تعیین : ۱
نباید مجرم شناخته شود. مجازات به زیان متهم باید منتفی
۰ ۴ «حذف» به معنای نابودی باشد. َ
کال داده‌ها است. در صورتی که | و ۲۸۰- ابزار استفاده‌شده برای
داده‌ها به‌صورت موقت قابل بازیابی | تخریب يا مختل کردن باید دقیقاً با ْ
باشند. حذف محسوب نمی‌شود. تعریف قانونی مطابقت داشته باشد و
8 ۲۷۵- «تخریب» باید به معنای | هر نوع ابزار یا روش غیرمشخص تباید ,
نابودی کامل و غیرقابل بازگردانی | مشمول جرم قرار گیرد. :
داده‌ها تفسیر شود. اگر داده‌ها قابل | ع ۲۸۱- اگر جرم در نتیجه یک
بازیابی باشند. عمل تخریب صورت | فرآیند تدریجی رخ دهد و نه به‌صورت
8 ۶- مختل کردن» باید به | به‌صورت محدود و در چارچوب نص
معنای اختلال دائمی در دسترسی به قانون بررسی شود. داده‌ها باشد. اختلال‌های موقت یا | و ۲۸۲- اگر حذف يا تخریب داده‌ها
جزئی نباید مشمول این ماده قرار | تنهابرای مدت زمان محدودی رخ
گیرند. دهد و داده‌ها در آینده قابل بازیابی ۱
1
۹۸ . ْ مرا رایانه‌ای در نظم -
باشند. (مقهوم
مخالف زمان)
8 ۳ در صورتی که داده‌ها تزبها
به‌طور موقت غیرقابل پردازش باشند. عمل به معنای «غیرقابل پردازش
کردن» دائم نیست و جرم محسوب
نمی‌شود. 8 ۳۴ اگر اقدامات فرد بدون قصد
خاص و عمدی آنجام شود. نباید وی را
به آرتکاب جرم محکوم کرد. 8 ۳۸۵- در صورتی که دسترسی با
اقدام با مجوز یا به‌صورت قانونی انجام
شود عمل فرد مشمول این ماده
نمی‌شود. 8 ۳۶ اگر تخریب داده‌ها به‌طور
جزئی یا موقت باشد. و داده‌ها قابلیت
بازسازی داشته باشند. 8 ۷- اختلال در سیستم اعم از
اختلال جزئی و کلی می‌باشد و اطلاق
ثانون نیز شامل هر دو مورد می‌باشد. (زراعت, شرح مختصر ق.م.اء ج
7+ چ ۰۱.ص ۳۸۵)
عملیات تخریب و اخلال در
داده‌ها و سیستم‌ها در عرف سیاسی با
نام «جنگ اطلاعاتی» شهرت دارد. در
جنگ اطلاعاتی, هدف کشتن دشمن
نیست و وضعیت جنگ يا فوق العاده
نیز اعلام نمی‌شود بلکه هدف. تحت
کنترل درآوردن برنامه‌های دشمن
است که توسط دولت‌ها یا اشخاص
علیه دولت يا اشخاص صورت می گیرد. در اين نبرد با استفاده از شبکه‌های
الکترونیکی, زیرساخت‌های اطلاعاتی
رقیب. تخریب گردیده يا از کار انداخته
می‌شود. (زراعت. شرح مختصر ق.م."
چ ۲ چ ۰۱.ص ۳۸۵)
8 ۲۹۰- بهتر بود. قانونگذار راجع به
داده‌های متعلق به دولت یا حاکمیت و
نیز آن جا که شخص یا اشخاصی به
عنوان مدیر یا متصدی سامانه‌ها یا
حاملهای داده. وظیفه حفظ و نگهداری
از محتویات داده‌ها را بر عهده دارند و
بر آثر بی‌احتیاطی, بی‌مبالاتی یا عدم
رعایت مقررات مربوطه, داده‌های مهم
را حذف. تخریب, مختل و یا غیر قابل
پردازش می‌کنند. اظهارنظر و تعیین
تکلیسفی مسی‌نمود. (الیی‌منش. َ ۰ س 1 ۱ ۱ 0 : زو ۹ ا ۰ ار ۱
ری ۱ 5 ار رن ار ۱ ۱
اک ار سک اما لا با را
ام : ی ۱ ۹ : 7 1 رای ۸ 1 1 ۱ ۱ ۹ ۱ ۱
ی اک اب ۱
مه مت انس ۱2۳ ۱ رو 1 1 ترا سم ٍ
۱ ۱
6
قسمت اول - از قانون جرایم رایانه‌ای مصوب ۳ : ۹۹ :۱
۱
محمدرضا؛ برای اینکه عملی به‌عنوان جرم شناخته 1
محشای ق.ج.ر چ ۰.۲ ص ۶۲) شود. باید عمدی بودن عمل اثبات شود. را
۰ ۹۱ شاد بسته بود.ه قانوز نگذار در این بدة این معناست که فرد باید با علم به ْ :
تبصره‌ای راجع به قابل گذشت بودن اینکه داده‌ها به‌طور غیرمجاز حذف یا ۱
این جرم. آن جایی که داده‌ها متعل تخریب شده‌اند. اقدام کرده باشد. در ۱
به شخص يا اشخاص حقیقی بوده و به صورتی که فرد به‌طور تصادفی یا بدون ٍ
هر دلیل, شکایتی نداشته و یا گُذت ت | علم به وضعیت داده‌ها این اقدامات را ۱
نموده‌اند. اظهار نظر می‌نمود تابا انجام دهد. نمی‌توان او را تحت اين ماده ا
عدالت سازگاری بیشتری داشته باشد. | مسوْول دانست. این تفسیر به نقع متهم
(الهی‌منش. محمدرضا؛ سدره‌نشین.» است. زیرا اثبات عمدی بودن عمل به ۱
ارم می‌تواند به کاهش مجازات منجر شود.
8 - ا«عناصر مادی» این جرم عنصر مادی جرم باید با سوء نیت
شامل چهار عمل خاص ۱ بن. حذف, | مشخص شود. این بدان معناست که فرد
تخریب. مختل, و غیرقابل پردازش باید با قصد انجام عمل مجرمانهء داده‌ها را 1
کردن داده‌ها. هر یک از این اقدامات | حذف. تخریب. یا مختل کرده باشد. اگر :
باید به‌طور خاص و دقیق شناسایی و | فرد به‌طور غیرعمد یا در شرایطی که سوء ۱ ی
اثبات شود. به‌عنوان مثال, «حذف» نیت مشخصی وجود ندارد.ء اقدام به این . ۱
داده‌ها از سیستم باشد. نه تنها غیرقابل ماده وجود دارد. این تفسیر با تاکید بر
مشاهده کردن آن‌ها. «تخریب» به سوء نیت به نفع متهم است زیراً بار آثبات
معنای آسیب رساندن به داده‌هاتا | سوء نیت بر عهده مدعی است. جایی که قابلیت بازیابی آن‌ها به‌طور در بسیاری از نظام‌های حقوقی
معقول از بین برود» تعریف می‌شود. بین‌المللی, برای اثبات جرم‌های مرتبط
«مختل» به اختلال در عملکرد داده‌ها | با داده‌هاء عنصر مادی باید به‌دفت
اشاره دارد و «غیرقابل پر دازش کردن» شناسایی شود. به‌طور مشابه. در گوانین ِْ
به وضعیت داده‌ها که امکان پردازش | بین‌المللی. تشخیص عمد و سوء لیت
منطقی آن‌ها وجود ندار د, مربوط | به‌عنوان بخش کلیدی برای تعیین
می‌شود. مجازات‌ها شناخته می‌شود. در این زمینه.ء
۱۳ اجرائم راینه‌ای در نظم حقوقی کنونی
قوانین بسیاری از کشورها تأکید دارند که | این مستندات شامل تشخیص دقیق نوع
محکومیت رسید؛ بنابراین»؛ این عنصر | نفع متهم تفسیر می‌شوند. بر اساس اين
مادی باید به‌طور دقیق و محدود تحلیل | مستندات. تحلیل عنصر مادی جرم باید
شود تا حقوق متهم تضییع نشود. بر مبنای مستندات قانونی و دقیق باشد تا
در برخی از سیستم‌های حقوقی مشابه» | به‌طور عادلانه به متهم پرداخته شود. قولنین در خصوص تخریب داده‌ها به‌طور | با توجه به تحلیل تطبیقی قوانین مشابه
مشابه به‌دشت بر روی نوع أسیب و | بین‌المللی, می‌توان نتیجه گرفت که توجه
عمدیت عمل تمرکز دارند. برای مثال, | به عنصر مادی جرم باید به‌طور دقیق و
سیستم‌های قانونی مختلف بر این اصل | محدود انجام شود. قوانین مشابه تأکید
تاکید دارند که سیب باید به‌طور مستقیم دارند که صرفاً با اثبات مشخص و واضح
و عمدی باشد تا مجازات‌های شدیدتری اعمال مجرمانه. می‌توان به محکومیت
اعمال شود. این رویکرد در نظام حقوقی | رسید. این تحلیل تطبیقی به نفع متهم
ایران نیز باید به‌طور دقیق رعایت شود تا است و باید در تفسیر ماده ۸ در نظر
حقوق متهم به‌طور کامل محفوظ بماند. گرفته شود. در برحی از کشورها. برای مقابله با | 8 ۲۹۳- مواد فوق الذکرء عنصر مادی
2 پر وائین خاص و دقیق‌تری | جرائم مورد نظر را ذکر کرده ولی از
۰ بر اس آن‌ها ررسی و | عنصر روانی سخن به میان نیاورده‌اند و
اس لبق رشتار مجرمانه انجام می‌شود. | صرفاً به ذکر قید «غیرمجاز» که در
ین قوانین معمولاً شامل تعیی. ,این | 2 ِ
از اس مبین واضح‌تری | قوانین سایر کشورها از جمله انگلستان
تحلیل مش :۳۱ وقوع آن هستند. | نیز مشاهده می‌شود. بسنده کرده‌اند. ۲ ۳ اولین این کشورها می‌تواند | 370 06ز01م 6( 0۴ ۳ ورنز0 5۵
مان 2 صر ملای جرم در | 0060/ق وج ,۲۰۰۶ رهم۵۸ 6عزانال
۹ مهم تفسیر | راع۸ ۳۵ ورن‌زمع5 1۲۵ ۷ط
ی ۶ دلیق‌تری از اين عنصر ارانه دهد. ۳۱۷
بسباری از فوانین مشابه . ۱
رد۰ ۹۳۳ در نظام‌های | لیکن, با توجه به اینکه اصل را باید بر
ار م۱ تند|ره ۰
و واضحی که ی خاص | عمدی بودن جرائم گذاشت, احراز عنصر
سفت به نوع | ید | عمد در این جرائم ضروری است. البته در
سیب وارده پرداخته‌اند. انگلستا. عللا ی
ن عادوه بر عمد., عنصر بی‌تفاوتی و
۱ ۱ ۱ ۱ ا ۱ ِ ۱ ۱ ۱ / ۱ :
۱ : ۰ ۱ 1" ۱ ۱
۱ ۱ مر ۹ ِ ۱ ۱ ۱ ۱ ۰ ۱
: َ. ی ِ 1 ۱ ْ ۱ ۱ ِْ 1 ِْ : 1
ار امرگ رک رن اج دا جرا دا : ۱
ار و خر هر کا شک ۲ ی ۱
ی ر رو 1 ارو وهی ۴ : ۱ ا 1 ی | 1 زا ا ی 1 ۱ : ۱ ۱
رم و ی من | بل لا هگا سس تفه
قسمت اول - از قانون جرایم رایانه‌ای مصوب اس ۱ ۱۰۱ ْ
[ تا ۱
سهل‌انگاری نیز می‌تواند عنصر روانی لازم | اصلی که به‌طور عمدی و با سوء نیت به 1
برای جرم تخریب رایانه‌ای و بسیاری از داده‌ها اسیب رسانده» مجازات شود. اگر ۱
جرائم عمدی دیگر را تشکیل دهد. نیت اصلی فرد به‌طور غیرمستقیم و بدون
(میرمحمّدصادقی» حسین, جرائم علیه | قصد آسیب به داده‌ها باشدء این عنصر
امنیّت و آسایش عمومی, چ ۲۱. ص | روانی نمی‌تواند اثبات شود و لذا متهم ا
۲۴۵ نباید تحت این ماده محکوم گردد. ۵ «عنصر روانی» جرم در این ادله موجود باید به‌طور دقیق بررسی شود ! ماده نیاز به اثبات آگاهی مرتکب از تا ثابت شود که مرتکب با علم و قصد ۱
وضعیت داده‌ها دارد. به‌عبارت دیگر مجرمانه اقدام کرده است. ادله شامل ۱
فرد باید با علم به این که داده‌ها متعلق مستندات دیجیتال, رفتار و اظهارات فرد
به شخص دیگر هستند و اقدامات او و شرایط وقوع جرم می‌تواند در اثبات ۱
به‌طور غیرمجاز خواهد بودء عمل کند. | عنصر روانی موْثر باشد. اگر ادله موجود
اگر فرد بدون آگاهی از وضعیت دقیق نشان‌دهنده عدم آگاهی و قصد مجرمانه
داده‌ها اقدام کند. نمی‌توان او را تحت ! باشد. این عنصر روانی به نفع متهم تفسیر
اين ماده مجازات کرد. این تفسیر به | می‌شود. ,
نفع متهم است. زیرا اثبات آگاهی از | برای اثبات جرم؛ نیت و قصد باید به‌طور
وضعیت داده‌ها می‌تواند به‌عنوان | واضح شناسایی شود. در این ماده, عنصر ۱
۸ ۰ ۸ ۰ ۲۳ ۰ ۰ ۰ ۱
بخشی از دفاع در نظر گرفته شود. روانی جرم باید بر اساس نیت اصلی فرد ۱
برای اثبات عنصر روانی» عمد و قصد | تحلیل شود. اگر فرد بدون نیت عمدی و 1
مجرمانه باید به‌طور واضح اثبات شود. | فقط به‌طور تصادفی اقدام به حذف یا
یعنی فرد باید با قصد به حذف., تخریب. تخریب داده‌ها کرده باشد. نمی‌توان او را
یا مختل کردن داده‌ها عمل کرده باشد. | تحت این ماده مجازات کرد. این تفسیر بر
اگر فرد به‌طور تصادفی يا بدون قصد قبلی | اساس اصول فقه به نفع متهم است. ٍ
این ماده مجازات کرد. این تفسیر به نفع به عمل مجرمانه کرده است. باید به‌طور
متهم است. زرا بار اثبات قصد مجرمانه | دقیق بررسی شود. اگر فرد تحت فشار یا
بر عهده مدعی است. شرایط خاصی که باعث تغییر انیت او
فرد تحلیل شود. یعنی فرد باید با نیت | می‌تواند به‌طور متفاوتی تحلیل شود این
۱
9
: ض ای 6 ۱
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.