نظم جرایم رایانه ای — ص 91 تا 95

۱۲ ٍ جرأئم رایانه‌ای در نظم حقوقی کنونی ۱ تفسیر به نفع متهم است زیرا شرایط | سیستم‌های حقوقی مشابه, تاکید بر عمد مجرمالنه تأثُیر بگذارد. محکومیت وجود دارد. این مقایسه اگر فرد به‌طور کامل از عواقب اقدامات | می‌تواند به تفسیر دقیق‌تر عنصر روأنی در خود آگاه نباشد یا از وضعیت داده‌ها | ماده ۸ ق.ج.ر کمک کند و به نفع متهم به‌طور دقیق اطلاع نداشته باشد» عنصر | باشد. روانی جرم نمی‌تواند آثبات شود. به‌عنوان ] 8 ۲۹۵- ماده ۶۷۷ ق.م.ا (تعزیرات) درک وضعیت داده‌ها می‌تواند بر تفسیر | هر کس عمداً اشیای منقول با عنصر روانی تأثیر بگذارد و به نفع متهم | غیرمنقول متعلق به دیگری را تخریب باشد. نماید یا به هر نحو کلاً یا بعضاً تلف در فوانین مشابه بین‌المللی, عنصر روانی | نماید و یا از کار اندازد به حبس از جرم معمولا شامل ائیات عمد و قصد | شش ماه تا سه سال محکوم خواهد مجرمانه است. بررسی تطبیقی با این شد. گوانین نشان می‌دهد که در بسیاری از لا ویااز | ماد ور یه , ماده ٩(ماده‏ ۷۳۷ ق.ما)- هر کس به طور غیرمجاز با اعمالی از قبیل وارد سمنیو | کردن, انتقال دادن, پخش, حذف کردن» متوقف کردن, دستکاری با تخریب راشای پا | داده‌ها يا امواج الکترومغناطیسی يا نوری, سامانه‌های رایانه‌ای با مخابراتی محنرتی ‏ , دیگری را از کار بیاندازد یا کارکرد آنها را مختل کند» به حبس از ۶ ماه تا ۲ دیگری ۱ سال با جزای ه ۱ ۹ ۰ ۳ ۳ ری ی از ۱۰ میلیون ریال تا ۴۰ میلیون ریال با هر دو مجازات محکوم خواهد شد. سل 8 یک رصع ۳ یکی از بزرگترین خطراتی | ناشی از آنما می‌شود. از این رو تخربب وا ۹ ی کشد. | کنوانسیون اروپایی جرائم سایبر نیز در (سل ّ" ستلال در انهاست. ماده ۲ خود به این جرم اشاره دارد. بوناز) امسروزه یی ۱ معضلاره- 1 رس ۰ 1 حامعه اان ت | تمهیدات امنیتی, چه به صورت است. که از اختلار ر۱ ۱ ی و چه عمومی از سوی کاربران تخریپ داده‌ها و ختی نیو ها تسا | و دولت‌ها در براپر این معضل در دنیای سمستم | کاربران رایانه رواج دارد, به طوری که 8 ۱ ُ زو ۱ ۱ ۱ ۱ ِ 1 ۱ 1 ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۰ یچ ٍ ار ۱ : . ۱ ۱ ۱ ۱ َ. 2 ۰ ۱ ۱ / أ ۱ ژر ۱ ۱ ۰ ِ و ۱ ۱ ْ ۱۱ 5 لژ ۳ , ۷ ی ۱ ۰ تفر ۷ ۱ ا ٍ ۱ 1 ۱ 5 ۱ ۱ ۰ 5 ۳ ایکا وا الا الا اهر گر ترا یکره ی ]1 سا ار و : ی 5 ۳ دا را ام شا ار ۱ 11۵ یی مک عع هه لا لام اجنیی. سم یه ۳ رایانه فاقد ویروس کش یا فایروال به | وب‌سایت‌های ناتو و دولت آمریکا را مورد روز شده» خیلی زود مورد حمله انواع حملات مانع خدمات قرار دادند و9 ویروس‌ها قرار می‌گیرد. خساراتی را به آنها وارد کردند. اما شاید امروزه تروریسم سایبری, جهت رسیدن | جالب‌ترین مثال به کرم رایانه‌ای نیمدا به مقاصد خود, یکی از اهدافش را | مربوط می‌شود. که به دلیل تأثیرگذاری تخریب و اختلال در داده‌هما با | مخزب بالای آن و همچنین برخورداری ۸ سیستم‌های مورد هدف خود قرار داده از قابلیت‌های دیگر. ماد وبیروس است. به ویژه به واسطه الکترونیکی | تروجان به کرم چهار سر معروف بود. شدن زیرساخت‌های حیاتی کشورها این به لحاظ حقوقی تخریب داده‌ها در خطر جدی‌تر می‌شود. ایجاد اختلال در | ایران تنها در صورتی قابل پیگرد است. سوابق بیمارستان» نشر ویروس‌های | در اسناد و اموال و وسایل دولتی باشد. رایانه‌ای» تهاجمات مانع خدمات. ارسال طبق مواد ۶۸۱و ۷ قم.م.ا قابل الکترونیک و.. و برخی رخدادهای اخیر داده‌های دارای ارزش اثباتی تجارتی و نشان از آینده خطرساز تروریسم | غیرتجارتی غیردولتی» طبق ماده ۶۸۲ سایبری است. در سال ۰۹۹۷ معترضان محکوم به سه ماه تادو سال حیس اسپانیایی با ارسال نامه الکترونیکی به | می‌شود و اگر مجرمین به صورت سیستم ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی | چنانچه به محاربه نرسد. طبق ماده مورد نظر و بسته شدن دیگر ترافیک‌ها ۳ به دو تا پیج سال حبس شدند. هدف این کار جلوگیری از محکوم‌اند. به جنبش استقلال پاسک بود. در سال در این مورد خواهد بود. این ماده بیان ۱۹۹۸ شورشیان تامیل با ارسال تیداد می‌دارد: «هر کس به قصد اضرارء زیادی پیام الکترونیکی به سفارتخانه‌های داده‌های دیگری را از سیستم رایانه‌ای سریلانکا باعث اشباع آنبها و از کار یا مخابراتی یا از حامل‌های داده پاک افتادنشان شدند. در جریان جنگ کوروو نماید یا صدمه بزند یا دستکاری کند یا در سال‌های ۱۹۹۹ حیامیان صربستان | غیرقابل استفاده نماید و یا به هر نحو و1 أ ۱ ۱ ۱ | تخریب یا مختل نمایدء به طوری که منتهی به ضرر غیر شودء به حبس از شش ماه تا دو سال و یا به پرداخت جزای نقدی از دو میلیون ریال تا بیست میلیون ریال محکوم می‌گردد.» به لحاظ حقوقی نیز از آنجا که داده‌ها مال بوده و قابل تبدیل به پول است. طبق ماده ۳۲۸ ق.م» مجرم ضامن است. این ماده اشعار می‌دارد: «هر کس مال غیر را تلف کندء ضامن آن است و باید مثل یا قیمت آن را بدهد؛ اعم از اینکه از روی عمد تلف کرده باشد یا بدون عمد. آعم از اینکه عین باشد یا منفعت و اگر آنرا تاقص یا معیوب کند. ضامن نقص قیمت آن مال است.» ضمن اینکه مواد ۱ و ۲ ق.م.م نیز در این مواقع قابل اجراء است. (یگاه حوزه. ۲ تیر ۱۳۸۷ ش ۰۲۲۵ قسمت سوم طبقه‌بندی و آسیب شناسی جرائم رأیانه‌ای) ۹۷8 جرم موضوع این ماده را امسطلاحا *«سابوتاژ» یا خرابکاری و اخانی رایانه‌ای می‌نامند. سابوتاژز به ممنای اصلاح, متوقف نمودن یا پاک کردن عیرمجاز داده‌ما با عملیات کامپیوتری است که با هدف اختلال در عملکرد سیستم‌ها صورت می‌گیرد. این جرم با انگیزد‌های مختلفی ممکن است صورت گیرد مانید تحصیل منفست با قوقی کنونی امتیازء ربودن داده‌هاء ترور و غیره انگیزه گرچه رکن جرم نیست اما ممکن است وجه تمایز برخی جرائم باشد. به عنوان مشال چنان چه این جرائم با انگیزه کسب وجه يا مال باشد ممکن است مشمول ماده ۱۲ ق.ج.ر (ماده ۷۴۱ ق.م.ا) قرار گیرد. (زراعت. شرح مختصر ق.م.اء ج ۰۲ج ۰۱.ص ۳۸۶ 8- عنوان مجرمانه مذکور در این ماده, «از کار انداختن یا اختلال در کارکرد» می‌باشد که ممکن است از راه‌های گوناگونی صورت گیرد. برخی از این راه‌ها به صورت تمثیلی در اینجا بیان شده است که عبارتند از: وارد کردن. انتقال دادن. پخش, حذف کردن, متوقف کردن. دستکاری و تخریسب داده‌هصا با ام واج الکترومغناطیسی یا نوری. موضوع جرم عبارت است از سیستم‌های رایانه‌ای یا مخابراتی که رفتارهای فیزیکی فوق موجب از کار افتادن یا اختلال آنها می‌شود. (زراعت. شرح مختصر ق. م:" چ ۲ چ ۰۱.ص ۳۸۶) 8 ۹ مقنن می‌توانست با ذکر وأژه "به هر نحو» در ابتدای ماده ‎٩‏ ق.ج.ر (مساده ۷۳۷ ق.م.ا) که جامعیت و مانعیت آن بی‌افزاید؛ 0 1 . ۱ ۱ اظ 1" مر ام ری ۱ 5 3 ار رو ا 2 : ص رک 0 ار 0 ی ات 2 ۱ 1 ی ۱ 2 َ ان کوج ۳ 1 3 ۱ او ۰ 1 ً تا ۱ ۱ : : ۱ : ۰ 5 ۵ و هه ۰ ۱ نا ا و ۳ 1 1 ۱ ۳ : 0 ۱ 5 ۳ 1 1 1 ۱ ۱ ۲ ی سک و / رسد سسسجا 1 قسمت اول - از قانون جرایم رایانه‌ای مصوب ۱۳۸۸ ۳۵۱ 1 1 1 به هر نحو غیره سامانه‌های رایانه‌ای با | تخریب. مختل و غیر قابل پردازش مخابراتی دیگری را از کار بياندازد یا | کردن داده‌ها در سامانه‌های رایانه‌ای یا 1 کارکرد آزها را مختل کند..» | مخابراتی یا حامل‌های داده عنوان شد. ۱ (الهی منش. محمدرضا؛ سدرهنی نشین. تصور جرم‌انگاری در مورد حالت‌های آبوا : لفضا| ز محشای ق.چر چ ۲ ص‌ غیر عمدی حتی در مورد سامانه‌های : : ۶۳ حیاتی و حساس چندان پذیرفتنی به ۰۰ ۰ ۱ 8 ۳۰۰ همان‌گونه که در شرح ماده ۸ نظر نمی‌رسد و شای سته | ست احراز ۱ (ماده ۷۳۶ ق.م.ا) نبیر این موصوع سوءنیت عام را برای تعقیب مرتکب : ۱ ۱ مطرح است. منظور قانونگ ذار از | کافی دانست. (الهی‌منش, محمدرضا؛ ا «دیگری» در هاله‌ای از ارهام قرار دارد. | سدره‌نشین. محشای ق.ج.ر. :1 (الهی‌منش. محمدرضا؛ سدره‌نشین. محشای ق.چسره چ ۳۲ ص 8 ۳۳ جرم تخریب و اتلاف اموال ای ۷ دیگران در مورد اشیا و اموال مادی در : 8 ۳۱ ماده ۸ ق.چ.ر ر(ماده ۷۳۶ ق.م. بیان شده است. به عنوان مثال. ۱ ق.م.ا) در مورد اختلال در داده است ماده ۶۷۷ ق.م. (تعزیرات) مصوب ۱ یعنی «داده» موضوع جرم می‌باشد اما | ۱۳۷۵ مقرر می‌دارد: «هر کس عمداً ماده ‎٩‏ ق.چر (ماده ۷۳۷ ق.م.ا) در | آشیای منقول یا غیرمنقول متعلق به ا ۱ مورد اختلال در سیستم می‌باشد. دیگری را تخریب نماید یا به هر نحو ۱ ۰۱.ص ۳۲۸۶) به حبس از شش ماه تاسه سیال 8 به نظر می‌رسد که محکوم خواهدشد.» عبارت «به هر نحو از کارانداختن یا ایجاد اختلال در | کلا یا بعضا تلف نماید و یا از کار کار کرد سامانه‌های رایانه‌ای و | اندازد» عنوان عامی است و شامل مخابراتی. جرمی عمدی بوده که برای تخریب و از کار انداختن داده‌ها 9 تحقق آن به سوءنیت عام (قصد فعل | سیستم‌ها نیز می‌شود و از همین روی حصول نتیجه) نیاز باشد؛ لیکن بر مقررات عمومی,ء نیازی به وضع مقررات خلاف آن چه در بحث درباره حذف, | خاص نبوده است. این ادعا شاید در مورد سیستم‌هاء قابل دفاع باشد چون :ْ ۱ . ۱۶ ار رایانه‌ای در نظم < اموال و اشیاء محسوب می‌شوند تا داده» وجود فیزیکی مادی نداآرد و به هر حال به خاطر اهمیتی که این وسایل و داده‌ها دارند. مقررات خاصی وضع نشده است. (زراعت. شرح مختصر ق.ماء ج ۲ چ ۱ص ۳۸۶) 8 ۳۴ عبارت «به طور غیرمجاز» به معنای فعالیت‌هایی است که بدون کسب مجوز قانونی انجام شده و در چارچوب قانونی قرار نمی‌گیرد. این عبارت باید به صورت دقیق و محدود تفسیر شود تا فقط اعمالی که کاملاً غیرقانونی هستند تحت شمول قرار گیرند. 8 ۳۰۵- مفهوم «اعمال غیرمجاز» در ماده ‎٩‏ شامل هر گونه فعالیتی است که بدون اجازه قانونی و با هدف مختل کردن کارکرد سیستم‌های رایانه‌ای با محابراتی انجام شود. ان مفهوم باید به طور محدود و دفیق تفسیر شود تا اطمینان حاصل گردد که تنما رکتارهای عمدی و معقول که به واقع سیستم را از کار می‌اندازند تین شمول این ماده قرار می‌گیرند. 8 ۳۰۶- تغییرات یا تخریب دادوی به حدی جدی باشد که واقی زارد سامانه را مختل کند. ببه این درنيي. عمالی که تأثیرات جزبی دارند ۳ اخستلال مصده در سامانه قوقی کنونی سس و نمی‌شوند, نمی‌توانند تحت شمول مجازات‌های ماده ‎٩‏ قرار گیرند. 8 براساس قیاس علت منصوص, باید تشخیص داده شود که چه نوع تغییرات یا تخریبی موجب می‌شود که سیستم به طور جدی از کار بیفتد. قیاس علّت مستنبط نیز نیاز دارد تا تفاوت‌های ظریف بین رفتارهای مجاز و غیرمجاز به دقت مورد توجه قرار گیرد تا دایره شمول ماده به درستی مشخص گردد. ۳8 ماده ‎٩‏ به طور صریح» هر گونه اقدام به اختلال در سامانه‌ها را مجرمانه می‌داند. اما در صورتی که اختلال به دلیل نقص فنی یا مشکلات غیر عمدی باشد.ء این ماده شامل آن نخواهد شد؛ بنابراین» باید رفتار عمدی و سوءنیّت در نظر گرفته شود تا جرم به درستی احراز گردد. 8 ۹- زمان ارتکاب جرم باید دقیقا مشخص باشد تا اعمالی که در شرایط اضطراری یا غیر عادی انجام شده و اختلالات غیر عمدی به وجود آورده‌اند از شمول مجازات ماده ‎٩‏ خارج شوند. این مسئله به ویژه در شرایطی که اختلال ناشی از بحران‌های طبیمی با غیرقابل پیش‌بینی باشد. اهمیت دارد. ۳۰8 براآی اعمال مجازات ماده ٩؛‏ باید شرط عمدی بودن و آگاهی از