نظم حقوق کار — ص 321 تا 325

8 ۴۸۳- ساعت کار لزوماً ساعتی نیست نماز جمعاً به مدت حداکثر ۴۰ دقیقه در که کارگر در کا رگاه کار می‌کند و نیروی شبانه‌روز جرو ساعت کار محسوب خواهد کارگر در کارگاه حضور پیدا می‌کند و خصوص ساکت است. از انجا که در دنباله آمادگی خود را برای انجام کار اعلام | ماده ۵۱ آمده است: «.. به غیر از مواردی می‌دارد و وقت خود را در اختیار کارفرما که در این قانون مستثنا شده است کار و . : کارگا.. د. شانه. ه: نناندا: ۸ ساعت قرار می‌دهد. مدت زمان‌های مزبور» جزء رگران در شبانه‌روز نباید از ساعات کار حساب می‌شود. بنابراین | تجاوز نماید» و با توجه به تعریفی که از ۳ ِ : حضو ساعت کار در صدر همان ماده شده است پزشک قطار ین که در قطار َ 1 ی 1 1 از مصوبه می‌یابد و آمادگی خود را برای انجام کار | و به‌ویژه با حذف جمله ی 99 س هنک ۰ : ی یی د به کارفرما اعلام می‌دارد» اگرچه در طول ی و انوزگنا, ۱ نکن هن ر ساعات حضور پزشک در قطار, سا کدصاق ایس کار می‌شود وشمار کا او به شمار می‌آید. (قبادی» حسین. صر 4 2 ر ۰ ۱ : ۳۸ ساعتهای اصلی آن حدکثر ۸ ساعت در حقفوق کار چ ۰ص ما | شانه, م: باشد. (عراقی» سیّد عرت‌الله ۴ -برابر ماده ۵۱ ق.ک «ساعت ار | ۵ ۲ چ ۱ء.صص ۳۱-۴۲) دام ا۰ ۰ عَ همم ۳ کت ۰ قت خود ,| به منظور انجام کار ۱ 8 ۴۸۵- بی‌تردید» حقوق کار نمی‌تو نیرو و یا وقت خود را به منظور انجام ار نست مه دگ گونیهای اقتصادی بی‌اعتتا اختا. کا.ف ما قرار م,دهد..» بدین | نسبت به دک رکونه در اختیار ثارگرما گرار می ۱ ۰ زمینه به ۱ کارگ, خود را آماده بماند و هر نوع تحولی در این زمه : ترتیب» زمانی که کارکر حخود ر گرا و کارفرمایان انجام کار می‌کند ند وی ۱ :۱ بازتاب می‌یاید. اگر هدف از ایجاد تغییر لباس یا آماده سازی ماشین و زر |۳۰ انعطاف در مقررات کارء آن باشد که : ۱ , کار | نوعی ر 8 ۱ کار صرف می‌کند جزو ساعت کار سم حفظ حقوق کارگران» منافع ۰ صصس : 1 ۱ میس شده بود کارفرمایان هم تأمین شود و مقررات کار 5 س‌ مه شده لد / ۱ &lt;&lt; درقکا مصوب ۳۲ ی نا اه | با واقعیت فعالیتهای مختلف هماهنگ ۷ ی سا ره ف عد جرو ۰ ۹ ۰ - نُمه‌نه. که اوقات استراحت 3 شد. د, | شود این مر محخوم + ۳ مصوّبه مجلس شورای اسلامی؛ ۹ | سازمان‌های کارگری و کارگرم یی پیش‌بینی شده بود که اوقات استراحت و ۰ ۰ ۰ ۰ چ ۹ ی ۰ ۴ 5 ۸ ۰ ِ--&#34; ۰ ۰ 1 ۰ ۰ ۳ 8 #۲ ۰ کم ۰ 9 ۰ ۰ 2 وا ام و ۰ ۹ 58 م پیشینه‌ای طولاتی داشته و تجربسه اجتماعی بسیاری دارندء از راه گفتگو و حرفه یا منطقه به توافقی در جهت تعیین شرایط کار دست می‌یابند که در مدت اعتبار پیمان» وضعیت کارگران و کارفرمایان مشمول پیمان را مشخص ی ِ راه‌حل دیگرء پیش‌بینی مقررات جداگانه برای تطبیق با شرایط ویرٌه پاره‌ای فعالیتها و کارگاه‌هاست. قانونگذار گاه اجازه می‌دهد که تمام یا بخشی از مقررات در مورد برخی کارگاه‌ها یا فعالیتها اجراء نشود یا به گونه‌ای دیگر اجراء شود. ق.ک پس از اعلام این امر که . ساعت کار کارگران در شبانه‌روز نباید از . هشت ساعت تجاوز نماید؟ (ماده ۵۱)» در تبصره یک و دو ماده مزیور اجازه می‌دهد که &#34;با توافق کارگران, نماینده یا نمایندگان قانونی آنان» ساعت کار در برخی از روزهای هفته کمتر از میزان فوق و در دیگر روزها اضافه بر آن تعیین شود؛ یا در کارهای کشاورزی با توجه به کارء عرف و فصلهای مختلف تنظیم شود. برایر ماده ۰۱۹۱ کارگاه‌های کوچک (يعنی کارگاه‌هایی که کمتر از ده تفر کارگر داشته باشند را می‌توان «برحسب مصاحت موقتا از شمول بعضصی از مقررات» ق.ک مستثنا کرد. کنونی ری (این مر در تصویب‌نامه هیآأت وزیران بر اساس ماده ۰۱۸۹ فعالیتهای کشاورزی را هم می‌توان «به پيشنهاد شورای عالی کار و تصویب هیأات وزیران» از شمول : ی از ق.ک مستثنا کرد. هر چند آجازه مستثنا کردن (یا به تعبیر قانون» معاف کردن) فعالیتهای کشاورزی قآانونی در مورد این گونه کارگران را است. آنچه با عنوان انعطاف پذیری حقوق کار پذیرفتنی نیستء وضعیتی است که جامعهء رابطه کارگر و کارفرما را به نوعی توافق حقوق خصوصی تبدیل کنند. ‏ این اصل درست است که مصلحت کلّی همه افراد جامعه اقتضاء می‌کند که سطح سرمایه‌گذاری در زمینه‌های تولیدی و اشتغال زا افزایش یابد» ولی نباید فراموش کرد که با وجود پاره‌ای از حمایتهاء در قوانین کارء در بهترین حالت. می‌توانند از اک میزان استثمار بکاهند. بی آن که بتوانند تغییری در جهت کم کردن «خشکی و انعطاف پذیری» مقررات کار باید با احتیاط صورت گیرد؛ به‌ویژه آن که در کشورهایی مانند کشور ما به سبب نبود تشکلهای کارگری قوی (که بتوانند به عنوان شریک مستقل و طرف مذاکره . برابر با کارفرمایان عمل کنند)» دفاع از منافع کارگران و ایجاد محیط کار سالم و همراه با تفاهم بر عهده دولت قرار می‌گیرد. قانون جدید کارء با وجود نارساییها و ناهماهنگیهای برخی مواد» نباید به گونه‌ای تغییر یابد که حقوق بنیادین کارگران را ندیده بگیرد. این قانون که پس از يازده سال انتظار کارگران سرانجام قدرت اجرایی پیدا کردء درواقع به گونه‌ای ناقص, بازتاب‌دهنده عدالتی است که ق.اج.! در بسیاری از اصول خود تحقق آن را وعده داده است. حقوق کارء ج ۰۱ چ ۰۱۱ صص ۴۱-۳۳) 8 ۴۸۶- برای تعیین مفهوم کار اضافی باید نخست ساعتهای کار اصلی را به دقت مشخص کرد. تبصره ۱ ماده ۵۱ ق.ک پس از بیان این نکته که «کارفرما با توافق کارگران, نماینده یا نمایندگان قانونی آنان می‌تواند ساعات کار را در بعصی از روزهای هفته کمتر از میزان **رر و در روزهای دیگر اضافه بر این میزأن تعیین کند؛» مقرر می‌کند به شرط آن که مجموع ساعات کار در هفته از ۴۴ ساعت تجاوز نکند» و چنین به نظر می‌رسد که این میزان بالاترین حد ساعتهای کار هفتگی است. درواقم, ۴۴ ساعت کار در هفتهء از لحاظ عملی, نه جنبه حداقل دارد نه جنبه حداکثر؛ زیرا از یک سوء برابر ماده ۳۹ کارگر ممکن است «به صورت نیمه وقت يا کمتر از ساعات قانونی تعیین شده» به کارگر ورزد و در این صورت طبعاً مزد و مزایای اوهم (به نسبت ساعات کار انجام یافته محاسبه و پرداخت شود» و از سوی دیگر ممکن است بیش از ۴۴ ساعت کار کند و در فرض أخیرء در صورتی کار وی کار اضافی محسوب خواهد شد که همه مدت کار را نزد کارفرمای واحدی به کار مشغول باشد. اگر کارگری در هفته بیش از ۴۴ ساعت کار کند ولی بخشی از آن را در خدمت کارفرمایی و بخشی دیگر را نزد کارفرمای دیگر به کار اشتغال داشته باشدء در صورتی که کار او نزد هر کدام از آَن دو کارفرما از ۴۴ ساعت تجاوز نکند. مشمول مقررات کار اضافی نخواهد بود. هر چند ساعتهای کار انجام شده سر کارفر مای واحد در ورأای ۴ ساعت, ظرف یک هفته (به شرط آن که کار از نق ۱ ( نوبتی نباشد (نظر به این که در مور کارهای نوبتی» مبنای محاسبه» میزان انجام شده در طول ماه است. برابر ماده ۷ ساعات کار در هفته ممکن است از ۴ ساعت تجاوز کندء ولی در صورتی که مجموع ساعات کار در چهار هفته متوالی از ۶ساعت بیشتر نشود.ء این مقدار ساعات اصلی محسوب می‌شود)» اصولا کار اضاقی محسوب می‌شود.ء بین دو دوع کار اضافی باید قرق قایل شد و یکی را کار اضافی در موارد عادی و دیگری را کار اضافی در موارد فوق‌العاده و خاص . (اضطراری) نأمید. در قانون مصوّب ۱۳۳۷ این دو مورد بیش‌بیتی شده بودء اما سکوت قانونگ‌ذار در پاره‌ای موارد آیهامهایی را در پی داشت. .رک مصوّب ۱۳۶۹ از این حیث نسبت به قانون قبلی روشن‌تر و دقیق‌تر است. هر چند خالی از اشکال نیست. (عراقیء سیّد عزت‌الله, حقوق کارء ج ۲ چ ۰ صص ۳۸-۳۹) 8 ۷-از زمانی که کارگر وارد کارگاه می‌شود و نیرو و وقت خود را در اختیار کارفرما قرار می‌دهد جزء ساعت کار محسوب می‌گردد و زمان ایاب و ذهاب و یا زمانی که کارگر صرف نهار یا صبحانه یا شام و یا عبادات می‌کند جزء ساعت کار محسوب نمی‌شود. اما در خصوص ساعت کار ذکر چند نکته ضروری است: کنونی هس مه مه ده ود رو مر و موم ۱(- طبق ماده ۱۰۰ ق.ک در ماه مبارک رمضان اوقات ادای فرضیه نماز و صرف افطار یا سحری جزء ساعت کار محسوب می‌شود. ۲- طبق ماده ۱۰ ق.ت.اج حادثه‌ای که در زمان عادی رفت و برگشت کارگر به کارگاه اتفاق می‌افتد حادثه ناشی از کار محسوب می‌گردد. لَذا از نظر این قانون, زمان ایاب و ذهاب از نقطه‌نظر حوادث ناشی از کار جزء زمان کار محسوب می‌گردد ولی این زمان جزء مدت کاری که کارگر به موجب ق.ک استحقاق دریافشت مزد را داشته باشد. نیست. (استوارسنگری» کورش» مقدمه حقوق کار چ ۰۱ص ۱۷۹) 8 ۴۸۸-ماده ۵۱ ق.ک مقرر کرده است که: «ساعات کار کارگران در شبانه روز نباید از ۸ ساعت تجاوز نماید.» از طرف دیگر در تبصره یک این ماده اعلام شده است: مجموع ساعت کار در هفته از یک ساعت تجاوز نکند.» بنابراین قاعده کلی در خصوص ساعت کار ۴۴ ساعت در هفته و ۸ساعت کار در شبانه روز است. اما ملاک اصلی برای تعیین ساعت کار میزان آن در هفته (۴۴ ساعت) است. به همین لحاظ طبق تبصره یک کارفرما با تواشق کارگران می‌تواند ساعت کار را در بعضی از روزهای هفته کمتر از میزان ۸ ساعت ۶ نون کرد نظم وی کنوی [ #آ ۳۳۷ در دیگر روزهای اضافه بر آن تعیین کند | در «کارهای سخت و زیان‌آور» ساعات ولی در هر حال ملاک اصلی ساعت کار کار نباید از شش ساعت در روز و سی و هفتگی (۴۴ ساعت) است. شش ساعت در هفته تجاوز نماید. در کارهای کشاورزی نیز کارفرما می‌تواند | استثنای دوم در <a class="artref" href="/ماده/ماده-82-a_raw080610253409">ماده ۸۲ قانون کار</a> طبق تبصره ۲ با توافق کارگران ساعت | پیش‌بینی شده است؛ براساس ماده مزبورء کار در شبانه روز را با توجه به کار» عرف و | ساعات کار روزانه کارگران نوجوان, نیم فصول مختلف تنظ یم نماید. | ساعت از ساعات کار معمولی کارگران (استوارسنگری» کورش,» مقدمه حقوق | بزرگ‌سال کمتر است. بنابراین ساعات کار کار چ ۱ءصص ۱۷۹-۱۸۰) هفتگی کارگران نوجوان ۴۱ ساعت در - در کارهای کشاورزی حجم کار | هفته می‌باشد. استثنای سوم در ماده در فصول مختلف یکسان نیست. بنابراین | ۱۱۵ قانون کار پیش‌بینی شده است؛ نمی‌توان سقف مشخص و یکسانی را برای ! بنابر ماده مزبورء ساعت کار کارآموزان کار در تمامی روزهای سال تعیین کرد از کارگر که بین ۱۵ سال تمام تا ۱۸ سال این رو تبصره ۲ ماده ۱ مقرر می‌دارد: تمام سن دارند و در کارگاه به کارآموزی «در کارهای کشاورزی» کارفرما می‌تواند با | توأم با کار مشغول می‌باشند.» از ساعات توافق کارگران, نماینده یا نمایندگان | کار کارگران نوجوان نیز کمتر بوده و ۶ قانونی آنان ساعات کار در شبانه روز را با ساعت در روز و ۲۶ ساعت در هفتشه توجه به کار» عرف و فصول مختلف | خواهد بود. تنظیم نماید. بر | از مادران در دوران شیردهی است. کر ساعات کار قانونی استئنائاتی وارد شده | براساس قانون اخیرالذ گر فرصی است؛ در شش مورد از این استثنائات» | برای شیر دادن به مادران شیرده تا پایان ساعات کار کارگر کمتر از ساعات کار | دو سالگی کودک داده می‌شود.ء جرء ۰ 3 د۵ ۸ ساعت در روز و ۴۴ ساعت در ی ۳ شود؛ 9 ساعات کار مادران است؛ نخستین استشناه در ماده ۲&#34; 9 شیر در هفته ۳۸ ساعت می‌باشد. کار بیان شده است. به موجب ماده مزبور 2 ۰ ۰ 8 : س 5 ۳ و 7 ی ی 1 ۳ ۱ 1 ۰ ۱ ۱ ۱