نظم حقوق کار — ص 326 تا 330

3 3 قانون کار در نظم حقوقی کنونی ی نیم آن است که چنانچه | هفتمین استننا بر ساعات کار قانونی در 1 2 ۳ رال هفته با سا استئنائات تفاور- نتیجه وضع حمل, فرزدد دو قلو و بیشتر 5 ص ۱ تفاوت دارد؛ در باشد»ء براساس ماده ۶ آیین‌نامه اجرایی این استثنا ساعات کار در هفته بیش از قانون ترویج تَعذ یه با شیر مادر و حمایت ۴۳۴ ساعت می‌باشد؛ مصداأق این استتزا از مادران در دوران شیردهی ۲ ساعت از | کار نوبتی است؛ در کار نوبتی به استناد کودک کسر می‌گردد؛ در نتیجه ساعات ساعات کار هفتگی از ۴۴ ساعت در هفته کار مادران شیرده در زایمان توامان و تجاوز نماید؛ لیکن ساعات کار در چهار بیشترء در هفته ۲ ساعت خواهد بود. هفته متوالی نباید از ۱۷۶ ساعت بیش استثنای ششم به موجب قانون کاهش | شود. (قبادی» حسین» حقوق کار چ ۱ء ساعات کار بانوان شاغل دارای شرایط | صص ۲۵۵-۲۵۷) این اساس» کارگران زنی که معلول شدید | ۱۳۹۲/۰۲/۰۱: بوده ی دارای شوهر با فرزند معلول شدید ساعات ارائه حدمت عمومی برای افراد بوده یا بیماری صعب‌العلاج داشته با شاغل بیش از ۴ ساعت و برای افراد غیر شوهر یا فرزند آنان بیماری صعب‌العلاج | شاغل بیش از ۸ ساعت در روز نیست. در دارند یا فرزند زیر شش سال تمام دارند هر حال, ساعات اراأئه خدمت در روز نباید یا سرپرست خانوار هستند.ء در این | مانع امرار معاش متعارف محکوم شود. صورت. ساعات کارشان در هفته ۲۶ کر ه 7- در کارهای سخت و زیان آور و زیرزمینی, ساعات کار نباید از : سخت و زیان‌آور . : ۶ ساعت در روز و ۳۶ ساعت در هفته تجاور نماید. ٍ و زیرزمینی ‏ : سره رای سخت و زیان اور و زیرزمینی به موجب آیین‌نامه‌ای : خواهد بود که : ۵ ام ی ۳ زر و شورای عالی حفاشت نی و بهد اس تهیه و به ‏ : یب وز 1 سا ۱ خواهد رسید. قانون 8 ۴۹۲- نظر به این که کارهای سخت و زیان‌آور به کارهایی اطلاق می‌شود که در اثر اشتغال به آنها «تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیتهای طبیعی (جسمی و روانی)» بر کارگر وارد می‌شود و قانونگذار ناگزیر سقف ساعت کار روزانه و هفتگی را کمتر از کارهای معمولی قرارداده است. رعایت نکردن حداکثر ساعتهای قانونی سلامت کارگر را به طور جدی در معرض خطر قرار می‌دهد. از همین روء برای این امر یعنی تخلف از مقررات مندرج در ماده ۲ و نیز مواردی همانند آنء یعنی ارجاع کار اضافی به کارگرانی که کار شبانه یا کارهای خطرناک و سخت و زیان‌آور انجام می‌دهند (ماده ۶۱) یا رعایت نکردن شرایط مذکور در ماده ‎۵٩‏ (در مورد کار اضافی) مجازات مقرر کرده» متخلف را به ترتیب قابل محکومیت به پرداخت جریمه‌های مندرج در ماده‌های ۱۷۴ و ۶ شناخته است. در خصوص رعایت نکردن مواد ۵۲ و ۶۱ مجازات تکرار جرم حبس از ‎٩۱‏ روز تا ۱۸۰ روز است. (عراقی, سیّد عزت‌الله حفوق کار ج ۲ج ۱.صص ۲۰۹-۲۱۰) 8 ۳- در مبحث چهارم همان فصل با عنوان «شرایط کار زنان» ضمن ماده ۷۵ نجام کارهای خطرناک. سخت و زیان‌آور.. برای کارگران زن ممنوع..* اعلام شده است. بی آن که به آیین‌نامه ۱ : ۱ سس < نظم حقوقی کنونی نا ۳ سس حاصی ی این رمینه ارجاع داده شده کارهای سحت و زیان‌آور مصوّب سال ۱ و موارد نسبتَا گسترده‌ای که در ماده ۲ آن آمده است شامل کارهایی می‌آیند. می‌توان گفت انجام کارهای ذکر شده در آیین‌نامه برای زنان ممنوع است. بیشتر موارد ذکر شده در آیین‌نامه کارهایی است که مردان انجام می‌دهند؛ مانند کار در معادن, حفر قنوات و چاهها و فاضلایهاء تخلیه و حمل مواد مذاب از کوره‌هاء کار در دباغیهاء کار بر روی خطوط و پستهای انتقال برق با فشار بالاء کار در امور سمپاشی زنان در برخی از این مشاغل در پاره‌ای نقاط جهان به کی بی‌سابقه به شمار نمی‌آید و از همین رو در برخی از اسناد بین‌المللی مانند مقاولهنامه شماره ۴۵ مصوّب ۱۹۳۵ با عنوان «اشتغال زنان در کارهای زیرزمینی در هر نوع معدن» بر ممنوعیت این نوع کار گار های پیش‌بینی شده در آیین‌نامه گارهای سخت و زیان‌آور مانند کار با مواد رادیواکتیو پرتوهای یون ساز قرار می‌دهد.ء به گونه‌ای است که نفس عمل؛ قابلیت ارجاع به زنان را نفی نمی‌کند و تنها از طریق موازین وی است که می‌توان مانع ارجاع این قبیل کار زنان شده بنابراین» نه تنها همه فعالیتهای چند درباره مفهوم دیق این تبصره شده در آیین‌نامه کارهای سخت اختلاف‌نظر وجود دارد و برخی بر این 1 رای زنان ممنوع ,که اگر | باورند که در مورد کارهای کشاورزی نیز فمالیتهای دیگری هم «خطرناک» تشخیص ساعتهای کار در شبانه‌روز باید در محدوده داده شوده منطقاً نباید به زنان ارجاع شود. | ۸ ساعت باشد. (منبع پیشین» ج ۲ برحی کارهای کشاورزی» مدت کار در | چ ۰۱.ص ۳۳) فصول مختلف نمی‌تواند یکسان باشد و در 8 ۴۹۵- تبصره ۲ ماده ۸۴ ق.م.! مصوب باره‌ای موارد. مانند زمان برداشت محصول | ۱۳۹۲/۰۲/۰۱:. و یا احیاناً کشت آنء ممکن است ضروری حکم به ارائه خدمت عمومی مشروط به باشد کارگر بیش از ۸ ساعت کار کند. | رعایت همه ضوابط و مقررات قانونی تبصره ۲ ماده ۵۲ مقرر می‌کند: در مربوط به آن خدمت از جمله شرایط کار کارهای کشاورزی کارفرما می‌تواند با توافق | زنان و نوجوانان» محافظتهای فنی ۶ کارگران نماینده يا نمایندگان قانونی آنان | بهداشتی و ضوابط خاص کارهای سخت و ساعات کار در شبانه‌روز را با توجه به کار | زیان‌آور است. عرف و فصول مختلف تنظیم نماید.» هر | 8 ۳۹۶- ریک به: ماده ۰۱۷۶ در ای : ماده ۵۳- «کار روز» کار هایی است که زمان انجام آن از ساعت ۶ بامداد ِ تا ۲۲ می‌باشد و «کار شبانه» کارهایی است که زمان انجام آن بین ۲۲تا : هختلط» : ۶ بامداد قرار دارد. ٍ : «کار مختلط» نیز کارهایی است که بخشی از ساعات انجام آن در روز و " قسمتی از آن در شب واقع می‌شود. ْ ٍ در گارهای مختلط. ساعاتی که جزء کار شب محسوب می‌شود. کارگر از ْ کوق‌العاده ۳ ضوع ماده ۵۸ این قانون استفاده می‌نماید. 8 وا ۷ ماده ۵۳ فقط از کار روز و کار | الف- کا شا تا را 1 ۱ 2 رز الف کار شب از ساعت ۲ ر(ده شب) تا 8 ۹ ۳ شب تعریف و زمان آن را مشحص نموده؛ | ۶ بامداد؛ ی در ی ده ۵۶ کار روز را به صبح و | ب- کار صبح از ساعت ۶ بامداد تا ساعت ان عصر تقسیم کرده است. به هر حال با در | ۱۴ (دو بعدازظهر) 7 نظر گرفتن ساعات مذکور در ماده ۵۲ و | ج- کار عصر از ساعت ۱۴ تا ساعت ۲۲ 8 : اینکه هر نوبت کاری ۸ ساعت می‌باشد. | د- کار مختلط: کاری که بخشی از آن در :5 ۱ ی می‌توان سه نوبت کاری را به این ترتیب | روز و قسمتی دیگر در ساعات شب انجام 1 ام ۶ چ ۰۱۸ صص ۱۴۲-۱۴۳) ۱ ی رو ی و و ی ی خی سم ۱ 4 و ی ماده ۵۴- «کار متناوب» کاری است که نوعا در ساعات متوالی انجام : تعریف قانونی و ٍ نمی بابد بلکه در ساعات معیّنی از شبانه‌روز صورت می‌گیرد. ْ «کار متناوب» : ی 1 | تبصره- فواصل تناوب کار در اختیار کارگر است و حضور او در کارگاه : ام . ۰ ۱ و ز وه .۸ در کارهای متناوب» ساعات کار و فواصل تناوب و نیز کار اضافی نباید از : ٍ 5 هنگام شروع تا خاتمه جمعاً از ۱۵ ساعت در شبانه‌روز بیشتر باشد. .. : و ْ ساعت شروع و خاتمه کار و فواصل تناوب با توافق طرفین و نوع کار و : هه در قانون پیشین, کار متناوب | در مورد کارهای متناوب چون فاصله‌ای 8 تعریف نشده بود؛ قانون کنونی این نقص "! بین زمانهای انجام کار وجود دارد ساعتهای | مه را جبران و کار متناوب را بدین شرح | کار را به دقت نمی‌توان تعیین کرد (مائت ی تعریف می‌کند: «کار متناوب کاری است کار در برخی نانواییها) از این رو مقرر شده ۱ 1 ۹ 9 که نوعاً در ساعات متوالی انجام نمی‌یابد است که «در کارهای متناوب» ساعات کار ات بلکه در ساعات معیّنی از شبانه‌روز صورت | 9 فواصل تناوب و نیز کار اضاغی تباید از و می‌گیرد» (ماده ۵۴)؛ و تبصره ماده برای هنگام شروع تاخانمه جمط از رس 8 اء ۰ ی پا و مد : 5 9 9 یس 9 5 و ۳ ۱ ی کند: ۰ 3 کار در اختیار کارگر است و حضور او در حکم فوق دو نکته را مشحخص می 3 یا کا رگاه الزامی نیست...» 5 9 ی سطططاا ۱- مجموع زمان انجام کار و فاصله‌های بین آن زمانها در یک شبانه‌روز» که نباید از ۱۵ ساعت بیشتر باشد؛ یعنی مثلا یک نفر کارگر نانوایی که برای اولین پخت ساعت ۵ صبح شروع به کار می‌کند حداکثر در ساعت ۲۰ (۸ شب) باید دست از کار بکشد. ۲- اگر ساعتهای واقعی کار (منهای فواصل تناوب) بیش از ۸ ساعت مقرر در ماده ۵۱ باشد.ء نسبت مازاد آن اضافه کاری محسوب می‌شود و باید برابر مقررات ماده ‎۵٩‏ مزد اضافی دریافت دارد. بند پایانی تبصره ماده ۵۴ مقرر می‌دارد که «ساعت شروع و خاتمه کار و فواصل تناوب با توافق طرفین و نوع کار و عرف کارگاه تعیین می‌گردد» (عراقی» سیّد عزت‌اللّه حقوق کار ج ۰۲ چ ۱ءصص ۲۳-۳۵) 8 ۳ -نمونه کار متناوب» کار نانوایی هاست. برای کار متناوب شروع و پایان کار در نظر گرفته شده که نباید بیش از ۵ ساعت در شبانه روز باشد یعنی از زمان شروع به کاره مدت انجام کار بعلاوه «فواصل متناوب» بعلاوه «اضافه کاری‌ها» (استوارسنگری. کورش, مقدمه حقوق کار چ ۰۱ صص ۱۸۰-۱۸۱) ٍ 8 ۵۰۰- اگر رستورانی بین ساعات ‎٩‏ ی ۱ صبح تعطیل باشد.ء کارفرما نمی‌تواند کارگر را مکلف کند که حتی در ساعات مزبور هم که جزء ساعات کار محسوب نمی شود.ء در کارگاه بماند. در کارهای متناوب» ساعات کار و فواصل تناوب و نیز کار اضافه. نباید از هنگام شروع تا خاتمه جمعأا از ۱۵ ساعت در شبانه روز بیشتر باشد (همان تبصره). یعنی اگر ساعات کار کارگر در شغلی که جنبه متناوب داردء از 0۵ صبح شروع می‌شود.ء مجموع ساعات کار و تعطیل‌های فاصل بین وعده‌های کاری و نیز کار اضافی احتمالی» جمعاً نمی‌تواند بیش از ۵ ساعت در شبانه روز باشد. بنابراین کارگر مزبور را حداکثر تا ساعت ۲۰ همان روز می‌توان در کارگاه نگه داشت. با توجه به سقف ۸ ساعت کار روزانه. ساعات کار یک نانوایی می‌تواند به این صورت باشد: وعده کاری اول از ساعات ۵ تا ‎٩‏ صبح- وعده کاری دوم از ساعت ۱۱ صبح تا ساعت ۱۵.