دکترین
نظم حقوق کار — ص 341 تا 345
⚠
نون کاردر نظم حقوتی نوی [ ۳ 3۵۳
ماده ۶۱- ارجاع کار اضافی به کارگرانی که کار شن۱۲۱۲- ۲1۰۲۳۰۰۲
خط‌نا هس و درا ایا زب با کارهای : محدودیتهای
8 ۳-به نظر می‌رسد که کار خطرناک | ارجاع کار اضافی در کارهای زیرزمینی نیز
اینکه در متن ماده مزبور وازه خطرناک با خطرناک و سخت و زیان‌آورء کارهای
وأو عطف به عبارت سخت و زیان‌آور زیرزمینی می‌باشد؛ کما اینکه در ماده ۵۲
مرتبط شده است. همچنین در ماده ۶۱ قانون کارء این کارها در ردیف هم نام
قانون کار هیچ صحبتی از کارهای | برده شده‌اند. (قبادی» حسین, حقوق کار
زیرزمینی نشده است. اما مسلم است که | چ ۰۱.ص ۲۶۰)
۳-۳- تعطیلات و مرخصی‌ها
ماده ۶۲- روز جمعه. روز تعطیل هفتگی کارگران با استفاده از مزد ٍ روز تعطیل
تبصره ۱- در امور مربوط به خدمات عمومی نظیر اب. برق. اتوبوسرانی :
و یا در کارگاه‌هایی که حسب نوع یا ضرورت کار و يا توافق طرفین» به :
طور مستمر روز دیگری برای تعطیل تعیین شود همان روز «در حکسم . ْ روز تعطیل هفتگی» خواهد بود و به هر حال تعطیل یک روز در هفته ا
کارگرانی که به هر عنوان به این ترتیب روزهای جمعه کار می‌کنند. در :
۱ ا: شه : باشد. :
دریافتی وی در روزها ی کار در هفته خواا 9 ...... اد
ٍ قانونی کارگرانشان از دو روز تعطیل
یک به هیچ نحو اجازه
خدشه‌دار شود؛ هر چند در مورد روز
استفاده از آن وضعیتهای استثنایی و
ضرورت‌های کار را از نظر دور نداشته
است. این تحول قأانوتی مثبت بوده
حقوق کشورمان را در زمینه تعطیل
هفتگی با اصول مندرج در مقاوله‌نامه‌های
بین‌المللی مربوط به این موضوع
(مقاوله‌نامه‌های ۱۴ و ۱۰۶) که دولت
ایران بدانها ملحق شده است هماهنگ
می‌کند. از لحاظ طول مدت تعطیل هفتگی, هر
چند ق.ک به «روز تعطیل هفتگی» اشاره
می‌کند. با توجه به مقاوله‌نامه‌های یاد
شده و همان گونه که عرف نیز پذیرفته
باید به نحوی محاسبه شود «که از نیمه . شب تا نیمه شب دیگر ادامه داشته و
ساعات دیگر استراحت را که بلافاصله
شامل نگردد» (توصیه نامه شماره ۱۰۳
که دولت ایران آن را نیز پذیرفته است)
۳ ساعت خواهد بود؛ زیرا کارگری که
کنونی ی
روز کار در هفته و ۴۴ ساعت کار
استفاده می‌کنند. مزد هر یک از دو
» کارگران خواهد بود. ْ
جمعه روز تعطیل هفتگی اوست. عملاٌ از
عصر پنجشنبه تا صبح شنبه می‌تواند از
تعطیل استفاده کند. ق.ک مصوّب ۱۳۶۹
نیز در مورد چگونگی اعمال این اصل
مقرراتی در نظر گرفته است. برابر تبصره
۲ ماده ۶۲ «در صورتی که روزهای کار
در هفته کمتر از ۶ روز باشد. مزد روز
مجموع مزد یا حقوق دریافتی وی در
روزهای کار در هفته خواهد بود.؟ برای روشن شدن مفهوم این تبصره باید
تبصره ۳ را هم در نظر گرفت. برابر این
تبصره» «کارگاه‌هایی که با انجام ۵ روز
کار در هفته و ۴۴ ساعت کار قانونی
کارگاهشان از ۲ روز تعطیل استفاده
می‌کنند. مزد هر یک از ۲ روز تعطیل
هفتگی برابر با مزد روزانه کار گران خواهد
بود.» تردیدی نیست که دو تبصره 3۳
قانون کار در نظم حقد ۱.۶ مرآ
حالت متفاوت را در نظر گرفته‌اند. در تعطیل نگ آنا. همه آدا - ۱
ی "ان ر تعطیل (ا
۳ ۵ ۳ کارگاه‌هایی مطرح‌اند که ۵ | است اج ِ
در هفته کار می‌کنند؛ یعنی ۴۴ ساعت غیره) را ندارند اضافه‌ای برای آنان د نظر
.
۴ : ر
کار هفتگی را در ۵ روز انجام می‌دهند و | گرفته شده است. نکته تردیدبرانگیز د
۲ روز ر تعطیل دارند. در این کارگاه‌ها.ء مورد بند ۲ تبصره ۱ ماده ۲۳ عبارت
کارگران در هر ۲ روز تعطیل اخر هفته. | آغازین آن است: «کارگرانی که به هر
معادل روز کاری» مزد می‌گیرند. اما عنوان به اين ترتیب در روزهای جمعه
تبصره ۲ به مواردی توجه دارد که یا نوع | کار می‌کنند در مقابل عدم استفاده از
کار طوری است که مثلا ۲ روز در هفته تعطیل روز جمعه ۴۰ درصد اضافه بر مزد
کا رگاه باز است (فرضا پزشکی که فقط | دریافت خواهند کرد.» برخی چنین
روزهای زوج در مطب خود حاضر می‌شود | نتیجه گیری می‌کنند که منظور از عبارت
و در همین روزها هم منشی او باید | «به هر عنوان»» آن است هر کارگری,
حضور داشته باشد) یا کارگر فقط برخی | حتی کارگر نوبتیء زمانی که روز جمعه
می‌کند. در فرض اخیر, چون از دیدگاه ۳۰ درصد اضافه دریافت دارد و در این
است به ناجار یک ششم مجموع دریافتی تبصره ۱ هم مطابقت ندارد. درست است
او در روزهای کار در هفته بابت مزد روز | که در تبصره آمده است: «کارگرانی که
جمعه محسوب خواهد شود. به هر عنوان... روز جمعه کار می‌کنند...»
برخی کارگران ناچارندء به سبب نوع یا حق دریافت ۰ درصد اضافه بر مزد را
ضرورت کارء به جای جمعه روز دیگری را | دارنده اما عبارت «به این ترتیب؟» را هم
به طور مستمر از تعطیل: هفتگی استفاده | نباید نادیده گرفت و مراد از «به این
کنند. این قبیل کارگران «.. در مقابل | ترتیب؟ ترتیب مقرر در بند | تیصر
عدم استفاده از تعطیل روز جمعه؛ ۰ | مزبور است؛ یعنی حالتی که روز ری
۰ ۰ ۰ ۰ »ده : ۱
درصد اضافه بر مزد دریافت خواهند کرد» | غیراز جمعه به طور مستهره به سل
۰ ۹ هفتک بو قته ۵ اسشست. (تبصره ۱ ماده ۲) از آنجا که این افراد تعطیل در نظر گر ۱ 5
نمی‌توانند در رور تعطیل هفتگی خود»
۰ : که نوبت‌های کار او در طول
ک | |" حمعه ,| رکر توبی. ۰
دیگر افراد خانواده» که روز < ر مار دش مت و گاه به روز جمعه
تعطیل دارند, از تعطیل استفاده کنند و و در
1
۹
چم : ۳
7 ی : ۰
۹ ۴ اه
: 1 ۹
سا ی َ ۱
: ر 1 و ها
۱ ر ۱
1
1 یه . ْ 8 ۱
۰ اس ۱ ۰ - ۱ 1
ی
۹ 2 1 تسه : ۰
اس ۳ 1 را
0 ۹ 8 زو
۰ و ار 7 ۳
و ۲ وه ی
۲ . چا ما
- 8 موه ۳ ۲ ۰ 7 - -
و ان نا ی
وا رد یت نگ سا
سا ی سلاو رن ۰
۰ ۹ یگ وک سا
مه چیه ۳ ِ ل :۰ نوی
رک ی سک ری
و و دیش اک کب
7 ی 3 و . -_ ۱
جوا مراد رو مد رز ری
یط ۲ همم 8 . ۰ : 4 کر اه اس ید ۰ اس
تو ع ی ی کر
3 ۱ ی تمه زر
ام د 4 وا وس ۲۳
۴ دید چا 9 و ی
۰ ۲ ید2 1 ۹ و نس ۱ ۰
۹ ۸ ود نا کی ۰
وود ره فا مه طست
۹ ی 4 9و ۱ ۰ ای‌ه ار 1
و یدار ولو
مس اه نس ۱
: ۰ > ۱ یه
م" - -
۳ : ۱ ۰ ۳ .۰
2 پم
9 ۲ ۹ __
را
اد ۱
ٍ ۸
۰
۰ ۱
۰
۰ ۱ - ۰
زا
۰ ۰ پش.<
۰ ۱
.. می‌افتد- نمی‌شود. (عراقی؛ سیّد عزت‌لله . حقوت کار ج ۳ چ ۱ءصص ۵۹-۶۱)
8 ۵۱۶- محدود ساختن ساعتهای کار
در شبانه‌روزء به تنهایی, برای حمایت
کارگران کافی نیست. از این رو قوانین
کار در خصوص حداکثر ساعتهای کار
هفتگی» مقرراتی در نظر می‌گیرند. سالها
کارگران خواستار این بودند که ساعتهای
کار به ۴۸ ساعت در هفته کاهش یابد اما
پس از دست یافتن به این مقصود.ء در
دهه‌های بعد. خواهان کاهش بیشتر
ساعتهای کار هفتگی شدند. در ایران, برابیر ق.ک مصوب ۱۳۳۷:
«حداکثر ساعت کار هفتگی ۴۸ ساعت»
تعیین شده بود. در سال ۱۳۵۹ و برابر
مصوّبه شورای انقلاب ۱۳۵۹/۴/۲۳
ساعت کار هفتگی کارگران به ۴۴ ساعت
کاهش یافت. در حال حاضر با توجه به
متن ماده ۵۱ ق.ک و تبصره ۱ ماده مزبور
ساعتهای کار روزانه و هفتگی به ترتیب . اصولا حداکثر ساعتهای کار روزانه ۸
ساعت است اما کارفرما می‌تواند «با توافق
کارگران, نماینده یا نمایندگان قانونی
انان... ساعات کار 7 در بعضی از روزهای
هفته کمتر از میزان مقرر و در دیگر
روزها اضافه بر این میزان تعیین کند..»
وی در هر حال سقف ۴۴ ساعت در هفته
باید رعایت شود. کنونی
پرسش شایان طرح آن است که آیا
راه حل پیش‌بینی شده در مصوبه شورای
انقلاب که برابر آن کارگاه‌ها می‌توانستنر
در یک هفته با ۵ روز کار و ۴۰ ساعت و
مقررات مربوط به ۳۴ ساعت در هفته را
از طریق میانگین ساعتهای کار) رعایت
کارگاه‌ها اعمال می‌شد باز هم اجرا شدنی
است؟ با توجه به عبارت ذیل ماده ۱ به
نظر می‌رسد که پاسخ منفی باشد و برابر
یک مصوب ۱۳۶۹ کارگاه‌ها می‌توانند
۴ ساعت در هفته را با ۶ روز کار در
هفته و یک روز تعطیلء یا ۵ روز کار در
هفته و ۲ روز تعطیل (تبصره ۳ ماده ۶۲)
اجرا کنند. (عراقی» سیّد عزت‌الله, حقوق
۵۱۷- برخی چنین نتیجه گیری
عنوان» آن است هر کارگری, حتی
کارگر نوبتی, زمانی که روز جمعه کار
کنده حق دارد برای کار در روز جمعه ۳۰
درصد اضافه دریافت دارد و در این حالت
این تبصره ر مغایر ظاهر عبارت تبصره ۱
هم مطابقت ندارد. درست است که ذر
تبصره آمده است: «کار گرانی که به هر
عنوان... روز جمعه کار می‌کنند..* ی
دریافت ۴۰ درصد اضافه بر مزد را دارند
اما عبارت «به این ترتیب» را هم نباید
سس 2 نم حفوقی کنونی 3 ۱ ۳۵۷
ناد‌نده گرفت و مراد از جبه این بر را
دیده گرفت و مراد از "به این ترتیب»
و و یر ای 7 | تعطیل دیگر به جای جمعه. میستر نبوده
1 ۳ و ۳۳۳ | و معتبر نیست و بهره‌مند شدن کارگر از
ی لتی 2 ری کیرار و یک روز تعطیل, اجباری است. (موخّدیان. به طور مستمره ۱ عنوان تعطیل هفتگی غلامرضاء حقوق کار چ ۶ ص ۱۲۸)
در نظر گرفته شده است. روشن است که 8 ۵۲۰-اگر به بُسد مذهبی : ۱
این وضع شامل حال کارگر نوبتی -که | هفتگی توجه داشته باشیم. اقلیت‌های
است و گاه به روز جمعه می‌افتد- | (شنبه برای یهودیان و یکشنبه برای
نمی‌شود. نظر به اینکه اصل
8 ۵۱۸- تنظیم‌کنندگان قانون کار | اقلیت‌های دینی شناخته شده را مورد
متوجه بوده‌اند که در همه مشاغل امکان | تأکید قرار داده است. می‌توان استنباط
ندارد که روز جمعه را تعطیل کرد. چرا نمود که اقلیت‌های مذکور به شرط آنکه
که این گونه مشاغل و خدمات با زندگی با نظم عمومی کشور مغایرتی نداشته
روزمره مردم ارتباط دارند. (رنجبری,» باشدء حق استفاده از تعطیل هفتگی
کارگر با توجه به نوع کارء در روز جمعه | ۱۷۱)
اشتغال داشته باشد مثل کارگران امور | 8 ۵۲۱- رک به: قانون اجازه الحاق
آب. برق و آتوبوس‌رانی که اجباراً لازم | دولت ایران به مقاوله‌نامه بین‌المللی
است تعدادی از کارگران و کار کنان | شماره ۴ مربوط به استراحت هفتگی در
مأسسات مزبورء روز < عه فعالیت داشته مرسسات صنعتی مصوب ۳/۸
۱ : ام و5 ۳
باشند پاید برای آنان, روز دیگری از هفته ۱ 8 ۲۳۲- رک به: اون تسش 0
به عنوان تعطیل و با استفاده از مزد | پیشنهادی توصیه‌نامه بین‌لمشی ۱۰۳۰
نعیین گردد. ضمن اینکه چنین رگرانی رم 9 :
به واسطه انجام کار در روز جمعه ۱/۲۰ "7 ۱۳۴۶
اضافه بر مزد دریافت می‌نمایند. لذا توافق ۱۳۳۶/۰۸/۲۸۱
کارگر و کارفرما در جایگزین ننمودن روز
ی
۰ ۱
۰ 3
۰ ۳ ۰"
۰ ۰
۰
۰ ۰
۰ زی
۰ ِ 9 :
۰ »
۰ .۰ 1
۰ ۷ ۲
۳۹
مه
۰ ۰
۹
۰ ار
1
۳
۰ ما +«
ن
۰ پا
__
<
اس
۱ هه
< مج
ّ
ظ- چام, ۷
۱
۰
6 سرا
53
۰ 0
ما مط
۰ ام
: ی
6
و
و
8 ۳
:۸
7
جر
۰ ۳
۰
۰ ۰
۰ -
۰
۰ ۰
۰ .۰
۰ ۱
ز
۰ ۱
۰
۰ َ
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.