دکترین
نقدی بر ماده 1216 قانون مدنی و پیشنهاد نظریه مسئولیت منصفانه در مورد صغار و مجانین (مطالعه تطبیقی)
نقدی بر ماده 1216 قانون مدنی و پیشنهاد نظریه مسئولیت منصفانه در مورد صغار و مجانین (مطالعه تطبیقی)
نویسندگان: علیرضا آبین
منبع: دانشنامه های حقوقی دوره سوم پاییز 1399 شماره 8
چکیده
اصولاً رویکرد غالب در نظام حقوق مسئولیت مدنی ایران و نیز نظام ضمان قهری در اسلام، رویکردی نتیجه گرا، اعاده گرا و ترمیم گراست که این نیز ریشه در تفکر سنتی از مفهوم عدالت دارد که مبتنی بر مقابله به مثل متوازن و برقراری مساوات محاسباتی و مساوات تناسبی است که در چهره افراطی آن سبب گرایش حداکثری به مفهوم عدالت اصلاحی می گردد و معیارهای مسئولیت مدنی در تمامی ساحاتِ مبانی، ارکان و آثار را مبدل به نوعی (عینی) می گرداند. باوجوداین، حقوق مسئولیت مدنی نوین این همه افراط در حکومت معیارهای نوعی را نمی پسندد و صرف تأکید بر ترمیم کامل رابطه حقوقی مخدوش شده را برنمی تابد؛ بلکه نیم نگاهی -ولو استثنائاً- به وضعیت شخصی زیان زننده نیز دارد که یکی از آثار آن شناسایی و ترسیم نظریه «مسئولیت منصفانه» است؛ دیدگاهی که به ویژه در ساحت آثار مسئولیت مدنی، اعمال بی چون و چرای اصل جبران کامل و فوری زیان را با تأملی جدّی مواجه ساخته و معیارهای مسئولیت در این ساحت را از نوعی به شخصی مبدل ساخته است. اما پرسش این است که رویکرد مقنن ایرانی در قبال این نظریه چیست؟ در پاسخ باید گفت که برخلاف گرایش پررنگ حقوق تطبیقی در شناسایی این نظریه، اما این دیدگاه در نظام حقوق بومی چهره ای مبهم داشته و چندان شاهد شناسایی آن -لااقل به عنوان نظریه ای استثنایی- نیستیم. بنابراین در نوشتار حاضر درصدد شناسایی این نظریه در حقوق ایران هستیم و برپایه آن به نقد ماده 1216 ق.م. خواهیم پرداخت؛ در این میان، نگارنده اگرچه مدعی این نیست که استفاده از این تئوری در همه انواع مسئولیت-غیر از مسئولیت صغار و مجانین- جریان دارد اما دور از انتظار نیست که نظریه ای عمومی و نتیجه ای کلان از آزمایشی خُرد به دست آید.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 24
آرای مرتبط 1
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 2 مورخ 1360/01/29 هیات عمومی دیوان عالی کشور | مسئولیت جبران خسارت ناشی از جرم توسط صغیر در نظام حقوقی ایران
مطابق مواد 1216 و 1183 قانون مدنی در صورتی که صغیر باعث ضرر غیر شود خود ضامن و مسوو ل جب
نظریات مشورتی 13
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2228 مورخ 1396/09/20
ماده 1216 قانون مدنی مصوب 1307
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/1454 مورخ 1395/06/17
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1654 مورخ 1400/12/21
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
مسوولیت کیفری سفیه در جرایم مالی
ماده 1216 قانون مدنی مصوب 1307
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/852 — 1400/08/04
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/1654 — 1400/12/21
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه ٧/١٤٠٢/٤٨
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه ٧/١٤٠٤/٨٤١
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/96/2228 مورخ 1396/09/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص مرجع تعیین مددکار اجتماعی، پزشک و روانپزشک موضوع بندهای الف و ب ماده 203 قانون آیین دادرسی کیفری با اصلاحات و
ماده 1216 قانون مدنی مصوب 1307
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/1654 مورخ 1400/12/21 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم اعمال ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394در مورد محکوم علیه کمتر از هجده سال تمام با اصل
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/48 مورخ 1402/04/30 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 1454/95/7 مورخ 1395/06/17 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی مسئولیت کیفری و نحوه جبران خسارت در صورت ارتکاب بزه سرقت توسط طفل کمتر از 15 و 18 سال با اصلاحات و الحا
ماده 1216 قانون مدنی مصوب 1307
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/48 مورخ 1402/04/30
ماده 1216 قانون مدنی
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
مسولیت طفل در صورت تقصیر سرپرست وی
ماده 1216 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی تقصیر طفل یا محجور در تحقق مسئولیت مدنی
ماده 1216 قانون مدنی بین محجورین و بالغین تفاوتی قائل نیست
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 1216 — قانون مدنی
ماده 1216 قانون مدنی و پیشنهاد نظریه مسئولیت منصفانه در مورد صغار و مجانین
دکترین 7
-
مقاله
هماستناد
مسئولیت ناشی از فعل اشخاصی که تحت مراقبت و مواظبت دیگری هستند(مسئولیت سرپرست و محافظ صغیر یا مجنون)
ماده 1216 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
دعاوی مربوط به اصل ۴۹ قانون اساسی — اگر چه اطفال دارای مسؤولیت کیفری نیستند
ماده 1216 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
دعاوی مربوط به اصل ۴۹ قانون اساسی — ین رأی بموجب ماده ۲۷۰ قانون آیین
ماده 1216 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
دعاوی مربوط به اصل ۴۹ قانون اساسی — ین رأی بموجب ماده ۲۷۰ قانون آیین
ماده 1216 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
مسئولیت مدنی: رویکرد مسئولیت مدنی
ماده 1216 قانون مدنی و پیشنهاد نظریه مسیولیت منصفانه در مورد صغار و مجانین
-
مقاله
هماستناد
مسئولیت مدنی: مسئولیت مدنی در نگاه عدالت ترمیمی
ماده 1216 قانون مدنی و پیشنهاد نظریه مسیولیت منصفانه در مورد صغار و مجانین
-
مقاله
هماستناد
اهلیت و حجر و سن رشد در قانون مدنی ایران پس از اصلاحات سال 1361
ماده 1216 ق م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
