نقش کارشناس رسمی دادگستری در تعیین قیمت عادله ربع یا ثُمن اعیانی سهم زوجه متوفی

نقش کارشناس رسمی دادگستری در تعیین قیمت عادله ربع یا ثُمن اعیانی سهم زوجه متوفی ماده ١٠۵ آئین‌نامه قانون ثبت املاک- در مورد انتقال ملک به ورثه باید بعد از احراز انحصار وراثت و سمت ورثه نسبت به مورث خلاصه مفاد و شماره گواهی ‌نامه دادگاه راجع به حصر وراثت در ملاحظات دفتر قید و در زیر ثبت اولیه ملک به نام وراث نسبت به سهام آن ها ثبت شود و چنانچه مالک پس از خاتمه جریان ثبتی و قبل از ثبت ملک در دفتر املاک فوت شود قبلاً ملک به نام او ثبت و سپس به شرح فوق به نام وراث ثبت خواهد شد. تبصره ١ - هرگاه ورثه متوفی یا قائم مقام یا نماینده قانونی آنها تقاضای پرداخت بهاء ربع یا ثمن اعیانی زوجه متوفی را از اداره ثبت بنمایند مسئول ثبت محل کارشناس رسمی دادگستری را برای ارزیابی تعیین می کند تا کارشناس بهاء عادله اعیانی را با لحاظ ماده ٩۴٧ قانون مدنی و سایر مقررات معین نماید ورثه می‌توانند بهاء مذکور را به حساب سپرده ادارات ثبت تودیع نمایند اداره ثبت بهاء تعیین شده ملک را به ذینفع ابلاغ واقعی می کند و چنانچه ذینفع فاقد نشانی باشد یا نشانی تعیین شده موافق با واقع نباشد مراتب در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار فقط یک مرتبه آگهی خواهد شد. در آگهی مزبور و همچنین در اخطاریه حسب مورد باید تصریح شود که ذینفع جهت اخذ سپرده مذکور به اداره مربوطه مراجعه نماید و در صورتی که مدعی تضییع حق باشد ظرف مدت یک ماه پس از رویت اخطار یا انتشار آگهی می‌تواند به دادگاه صالحه مراجعه و گواهی طرح دعوی را به اداره ثبت محل ارائه نماید. تبصره ٢ - هرگاه ظرف مدت مرقوم گواهی طرح دعوی تسلیم نشود اداره ثبت سند مالکیت ملک را بدون استثناء بهاء اعیانی صادر خواهد نمود و در صورت وصول گواهی طرح دعوی در مدت مزبور صدور سند مالکیت به شرح فوق موکول به صدور حکم نهائی است. هزینه ارزیابی و آگهی به عهده متقاضی است. پی نوشت ماده ٩۴٧ (منسوخه ١٣٨٧/١١/٠۶)- زوجه از قيمت ابنيه و اشجار ارث ميبرد و نه از عين آنها و طريقه تقويم آنست كه ابنيه و اشجار با فرض استحقاق بقاء در زمين بدون‌ اجرت تقويم ميگردد. ماده ٩۴٨ قانون مدنی (اصلاحی ١٣٨٧/١١/١۶) مقرر داشته: «هرگاه ورثه از اداء قیمت امتناع کنند زن می‌تواند حق خود را از عین اموال استیفاء کند» بنابراین لازمه استیفاء حقوق زوجه آن است که در اسناد مالکیت سایر ورثه استثناء حقوق زوجه قید شود. طبق تبصره های ١ و ٢ ماده ١٠۵ آیین نامه قانون ثبت املاک، صدور سند مالکیت بدون استثناء بهای اعیانی مستلزم رعایت این تبصره است. بنابراین بدون پرداخت حقوق زوجه سند مالکیت با قید استثناء حقوق زوجه صادر می‌گردد. وراثی که سهم الارث آنان با قید استثناء حقوق زوجه در سند مالکیت آمده است، می‌توانند طبق تبصره های ١ و ٢ ماده ١٠۵ آیین نامه قانون ثبت املاک اقدام و سند مالکیت بدون استثناء بهای اعیانی دریافت نمایند و یا سهم الارث خود را به همان ترتیبی که در سند مالکیت توصیف شده واگذار نمایند و در فرض سوال تفاوتی بین وراث فرض‌بر و قرابت‌بر نیست. دیوان عدالت اداری با صدور رأی شماره ٢٣ مورخ ١٣٩۶/٠١/١۵ هیأت عمومی، بخشنامه شماره ٩٣/١۴٢٩٠۴ مورخ ١٣٩٣/٠٩/٠٨ مدیر کل امور املاک سازمان ثبت اسناد و املاک کشور را که در آن واژه «استثناء» حذف شده بود، ابطال نموده است. تشخیص اعیانی و درک صحیح از آن، سهم اعیانی از ارزش کل ملک، تبیین لحاظ امتیازات و الحاق آن به اعیان تنها بخشی از ظرایف ارزیابی جهت تعیین بهاء عادله اعیانی سهم زوجه است. مطالعه این مطلب با عنوان «ارث زوجه از اموال منقول و غیر منقول» پیشنهاد می شود. Add a comment بختیار سید نظامی 2