نقش کارشناس رسمی دادگستری در دستورالعمل قضایی نحوه رسیدگی به مهر و موم ترکه، رفع آن و تحریر ترکه در دادگاه‌های صلح

نقش کارشناس رسمی دادگستری در دستورالعمل قضایی نحوه رسیدگی به مهر و موم ترکه، رفع آن و تحریر ترکه در دادگاه‌های صلح ۱. در مرحله "مهر و موم ترکه" در این مرحله، نقش کارشناس اختیاری و کمکی است: حضور و مشاوره: در بخش "اقدامات عملی برای مهر و موم ترکه"، ذکر شده است: "ممکن است در کنار مدیر دفتر شخصی خبره با کارشناس که بتوانیم از اطلاعاتش استفاده کرد، تعیین کنیم." وظیفه: در این حالت، کارشناس صرفاً به عنوان یک فرد خبره جهت تسهیل صورت‌برداری و شناسایی اموال توسط عضو مجری قرار (مدیر دفتر) حاضر می‌شود. ۲. در مرحله "تحریر ترکه" در این مرحله، نقش کارشناس محوری و قانونی است: ارزیابی اموال منقول: در بخش "اقدامات عملی برای تحریر ترکه" آمده است: "... باید اقداماتی مانند استعلام برای شناسایی اموال در صورت نیاز و یا ارجاع امر به کارشناس جهت ارزیابی اموال منقول انجام دهیم..." تکمیل صورت‌جلسه: همچنین در ادامه اشاره شده است: "... باید عضو مجری قرار در محل حاضر و کلیه اموال را صورتجلسه و بهای اموال منقول را طبق نظر کارشناس ذکر کند..." خلاصه نقش در دستورالعمل: نقش کارشناس در مرحله تحریر ترکه محدود به ارزیابی (قیمت‌گذاری) اموال منقول است و مسئولیت اصلی تحریر (فهرست‌برداری کلی و قضایی) بر عهده متصدی تحریر (عضو مجری قرار) است. این امر کاملاً با قانون امور حسبی مطابقت دارد. پی نوشت اشاره به استفاده از "شخص خبره یا کارشناس" در کنار مدیر دفتر برای اجرای مهر و موم ترکه، در قانون امور حسبی صراحتاً با یک ماده مشخص ذکر نشده است. با این حال، این اقدام (استفاده از کارشناس یا شخص خبره) یک رویه عملی و اجرایی است که بر اساس اختیار کلی مقام قضایی برای انجام بهتر امور محوله و تکمیل اطلاعات مورد نیاز، انجام می‌شود. این اقدام را می‌توان مستند به تفسیر و استنباط از مواد زیر دانست: ۱. ماده ۱۷۶ قانون امور حسبی (محتویات صورت مجلس مهر و موم): این ماده تعیین می‌کند که در موقع مهر و موم، صورت مجلسی تنظیم شود که شامل امور مختلفی است. هرچند مستقیماً به کارشناس اشاره ندارد، اما توصیف دقیق اموال (که نیاز به دانش فنی دارد) مستلزم کمک گرفتن از متخصص است. ۲. اصول کلی امور حسبی و نقش دادرس (قاضی): در امور حسبی، هدف حفظ ترکه و رسانیدن آن به صاحبان حقوق است (ماده ۱۶۲). دادرس برای اطمینان از صحت اقدامات اجرایی و صورت‌برداری کامل اموال (مهر و موم)، به موجب اختیارات عام قضایی و لزوم کشف واقع (که در سایر قوانین مانند آیین دادرسی مدنی تصریح شده)، می‌تواند از خبره و کارشناس در کنار مأمور اجرای قرار (مدیر دفتر) استفاده کند. ۳. الزامات ارزیابی در تحریر ترکه (ماده ۲۱۴): اگرچه ارجاع به کارشناس در تحریر ترکه (ماده ۲۱۴) صریح است، در عمل، صورت‌برداری دقیق اموال در مرحله مهر و موم نیز ممکن است نیازمند مشاوره با یک خبره باشد تا اموال صحیح مهر و موم شده و صورت‌جلسه مطابق با واقعیت تنظیم شود. نتیجتا بخشنامه دادگستری تهران، در مرحله مهر و موم ترکه، مستند مستقیم قانونی ندارد، بلکه یک تدبیر اجرایی است که بر مبنای اختیارات مقام قضایی و لزوم اجرای دقیق و فنی قرار مهر و موم، برای کسب اطلاعات بهتر و دقیق‌تر، در نظر گرفته شده است. #تحریر_ترکه Add a comment 1