نمونه قرار رد ایراد عدم صلاحیت محلی — نکته ۳

برخی از قضات معتقدند که صلاحیت دادگاه های عمومی حقوقی در امور مالی عام است و می توانند به کلیه امور مالی حتی داخل در صلاحیت شورای های حل اختلاف رسیدگی نمایند و در نتیجه رای دادگاه را ولو مورد خواسته داخل در صلاحیت شورای حل اختلاف باشد، از آن بعض دیگر رسیدگی در حد نصاب صلاحیت شورای حل اختلاف را منحصرا در صلاحیت آن شوراها دانسته ورود دادگاه عمومی حقوقی را در رسیدگی به امری که داخل در صلاحیت شورای های حل اختلاف باشد، منطبق با موازین نمی دانند و در فرض سوال قائل به ضرورت نقض حکم دادگاه و ارسال پرونده به شوراهای حل اختلاف جهت رسیدگی می باشند. نکته ۲ همانطور که در بحث صلاحیت اشاره شد، صلاحیت محاکم عمومی حقوقی نسبت به صلاحیت مراجع قضاوتی اداری اعم از دیوان عدالت اداری و نهادهای شبه قضایی و هم چنین صلاحیت دادگاههای عمومی حقوقی نسبت به صلاحیت دادگاههای کیفری و نیز صلاحیت محاکم عمومی کیفری نسبت به صلاحیت محاکم استثنایی نظیر دادگاه های نظامی و انقلاب و ویژه روحانیت و صلاحیت محاکم بدوی نسبت به محاکم تجدید نظر و در کلیه موارد بالعکس از نوع صلاحیت ذاتی است. نکته ۳: در تشخیص صلاحیت ذاتی و نیز محلی گاه ابهاماتی به وجود می آید، مثل آنکه آیا صلاحیت دادگاههای خانواده نسبت به صلاحیت دادگاههای عمومی حقوقی از نوع صلاحیت ذاتی است و یاخیر؟ یا صلاحیت دادگاه ویژه موضوع تبصره ذیل ماده ۹ قانون افزایش بخش کشاورزی نسبت به صلاحیت داگاه محل وقوع ملک از چه نوع است؟ و صلاحیت دادگاه های عمومی حقوقی نسبت به صلاحیت شوراهای حل اختلاف از نوع ذاتی است و یا نسبی؟ در این خصوص در کتاب دستیار حقوقی جلد اول به صورت مفصل به این مباحث پرداخته شده است نکته : صدور قرار عدم صلاحیت از سوی یک شعبه دادگاه به صلاحیت شعبه دیگر همان دادگاه صحیح نمیباشد. سوال اگر خواهان با تقلب نسبت به قانون و سوء استفاده از آن برای ایجاد صلاحیت محلی در دادگاهی که قانون صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را ندارد شخص یا اشخاصی را خوانده دعوا معرفی کند که در حوزه قضایی دادگاه محل نظر وی وجود دارد آیا دادگاه می تواند با عدم توجه دعوا به خوانندگان فوق قرار عدم صلاحیت و شایستگی دادگاه صالح صادر نماید به عنوان مثال اگر الف که صرفا مبلغی از ب طلبکار است دعوای خ. ر. ب. طرفیت او و شخص ج که هیچ رابطه با دعوا ندارد به منظور ایجاد صلاحیت محلی برای دادگاه محل اقامت ج اقامه نماید و دادگاه نسبت به شخص ج قرار رد صادر نماید می تواند نسبت به شخص ب درباره عدم صلاحیت محلی صادر نماید یا خیر؟ در پاسخ به سوال فوق شعب دیوان عالی کشور و دادگاه های تجدید نظر ۲ نظر اعلام داشته اند بعضی از معتقدند هر چند خ. ن. ب. سوء استفاده نموده است ولی ب. ت. ب. اینکه مناط صلاحیت تاریخ تقدیم دادخواست م. ب. و دادگاه با ورود در رسیدگی دعوا را متوجه شخص ج ندانسته است لذا نمی تواند قرار عدم صلاحیت صادر نماید و مکلف است به رسیدگی خود ادامه دهد برعکس گروه دوم معتقدند قواعد آیین دادرسی مدنی در باب صلاحیت از قواعد آمره و در راستای حقوق اصحاب پرونده م. ب. موضوع صلاحیت محلی از حقوق شخص خوانده بوده و خواهان نمی تواند با سوء استفاده از قانون این حق خوانده را زایل نماید لذا اگر برای ایجاد صلاحیت غیر قانونی شخص یا اشخاصی را که دعوا توجهی نسبت به آنان ندارد همراه خوانده اصلی مخاطب دعوا قرار دهد و دادگاه این تقلب را احراز نماید ضمن آنکه دعوا را نسبت به خواندگان فوق مردود اعلام می دارد نسبت به خوانده اصلی میبایست قرار عدم صلاحیت صادر و پرونده را به مرجع صالح ارسال نماید.