نوآوری های لایحه جدید تجارت در قواعد عمومی قراردادها؛ چالش ها و فرصت ها (مقاله علمی وزارت علوم)

نوآوری های لایحه جدید تجارت در قواعد عمومی قراردادها؛ چالش ها و فرصت ها (مقاله علمی وزارت علوم) نویسندگان: سحر کریمی مهدی هادی منبع: قضاوت سال 24 تابستان 1403 شماره 118 چکیده حقوقدانان و افراد مرتبط با قانون تجارت درباره تغییرات اجتماعی و اقتصادی دنیای امروز و تطابق نداشتن قوانین تجاری ایران با آنها اتفاق نظر دارند و لزوم به روزرسانی و تغییر قانون تجارت بر کسی پوشیده نیست. با این حال، ب. ت. ب. جایگاه قانون مزبور در نظام اقتصادی کشور، نیاز به دقت بسیاری در تقنین آن وجود دارد. در همین راستا، واکاوی لایحه تجارت که به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، تا پیش از تأیید احتمالی شورای نگهبان ضروری است. پژوهش حاضر به دنبال یافتن پاسخ این سؤال است که نوآوری های لایحه تجارت چه تأثیری بر قواعد عمومی قراردادها در نظام حقوقی ایران خواهد داشت. فرضیه اولیه این بوده است که برخی از این نوآوری ها باعث بهبود نظام حقوقی خواهد شد، اما در برخی زمینه ها نیز می تواند چالش های حقوقی جدیدی ایجاد کند. از این رو، پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی به بررسی این نوآوری ها پرداخته و تأثیرات آن بر قواعد عمومی قراردادها را در دو مرحله پیش و پس از انعقاد قرارداد تحلیل کرده است. یافته ها نشان می دهد که نشان می دهد که برخی نوآوری ها، مانند تجویز گسترده توافق برای اعمال قانون خارجی و اعطای اختیار به ثالث برای تعیین مبلغ معامله، مشکلاتی را در پی خواهد داشت، چراکه چندان با ساختار حقوقی سازگار نیست و از سوی دیگر، اعطای اختیار به ثالث برای تعیین مبلغ معامله زمانی که ضابطه تعیین شده توسط متعاقدین قابل اعمال نیست نیز موجب مشکلات عملی و حقوقی در جامعه خواهد بود. در مقابل، لایحه تجارت با پذیرش نظریه وصول، به طور اخص در قرارداد های الکترونیکی شرایط بهتری را فراهم کرده و همچنین مواردی مانند امکان تعدیل قراردادهای نامتعارف یا فسخ پیش دستانه حرکتی مثبت تلقی می گردد. بنابراین به رغم وجود برخی اصلاحات مثبت، چالش هایی نیز هست که نیاز به بررسی و اصلاح دقیق تر این لایحه را ضروری می سازد. Innovations of the New Commercial Bill in General Contract Rules: Challenges and Opportunities Legal scholars and practitioners in commercial law concur on the social and economic changes of today's world and the misalignment of Iran's commercial laws with these changes. The necessity for updating and amending commercial law is evident. However, given the significance of this law in the country's economic framework, there is a need for meticulous consideration in its legislation. In this context, it is essential to analyze the Commercial Bill approved by the Islamic Consultative Assembly prior to its potential ratification by the Guardian Council. This study seeks to answer the question of how the innovations introduced by the Commercial Bill will impact the general contract rules within the Iranian legal system. The initial hypothesis posits that while some of these innovations will enhance the legal framework, they may also pose new legal challenges in certain areas. Therefore, this research employs a descriptive-analytical method to examine these innovations and analyze their effects on general contract rules in two phases: before and after the conclusion of contracts. The findings indicate that certain innovations, such as the broad allowance for the agreement to apply foreign law and the granting of authority to third parties to determine the transaction amount, will create difficulties, as they are not well-aligned with the existing legal structure. Additionally, granting third parties the authority to determine the transaction amount when the criteria established by the contracting parties are not enforceable will also lead to practical and legal problems within society. Conversely, the Commercial Bill, by adopting the theory of accession, has specifically improved conditions in electronic contracts, and provisions such as the possibility of amending non-standard contracts or preemptive termination are regarded as positive movements. Therefore, despite the presence of some positive reforms, challenges remain, highlighting the necessity for a more precise examination and amendment of this bill.