گویند: فلانی در حجر فلان کس است یعنی در منع اوست و او را از تصرّف در مال و سایر احوالش منع میکند
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): حجر به معنای منع از تصرف در مال و سایر احوال است.
شاخه: اموال و مالکیت
بخشهای دیگرِ همین مبحث 3
حَجْر (مفرداتقرآن)
حَجْر (به فتح حاء و سکون جیم) و حِجْر (به کسر حاء و سکون جیم) از واژگان قرآن کریم به معنای منع ، عقل و حرام است. مشتقات حِجْر که در آیات قرآن آمده عبارتند از: حِجْر (به کسر حاء و سکون جیم) به معنای منع، عقل و حرام؛ حُجُورِکُمْ (به ضم حاء و جیم) جمع حِجْر به معنای حجر و ضمان و تربیت؛ اَصْحابُ الْحِجْر (به کسر حاء و سکون جیم) قوم ثمود، قوم صالح را گویند زیرا خانههایشان محصور از سنگها بوده؛ مَحْجُورا (به فتح میم، سکون حاء و ضم جیم) محجور صفت حجر است و یعنی برزخی و حایلی و معنی اکید است. فهرست مندرجات حَجْر و حِجْر " name="معنای حَجْر و حِجْر " title="معنای حَجْر و حِجْر " >۱ - معنای حَجْر و حِجْر ۲ - کاربردها الْحِجْر (آیه ۸۰ سوره حجر)" name=" الْحِجْر (آیه ۸۰ سوره حجر)" title=" الْحِجْر (آیه ۸۰ سوره حجر)" >۲.
۱ - الْحِجْر (آیه ۸۰ سوره حجر) حِجْر (آیه ۵ سوره فجر)" name=" حِجْر (آیه ۵ سوره فجر)" title=" حِجْر (آیه ۵ سوره فجر)" >۲.
۲ - حِجْر (آیه ۵ سوره فجر) حِجْر (آیه ۱۳۸ سوره انعام)" name=" حِجْر (آیه ۱۳۸ سوره انعام)" title=" حِجْر (آیه ۱۳۸ سوره انعام)" >۲.
۳ - حِجْر (آیه ۱۳۸ سوره انعام) حُجُورِکُم (آیه ۲۳ سوره نساء)" name=" حُجُورِکُم (آیه ۲۳ سوره نساء)" title=" حُجُورِکُم (آیه ۲۳ سوره نساء)" >۲.
۴ - حُجُورِکُم (آیه ۲۳ سوره نساء) اَصْحابُ الْحِجْرِ (آیه ۸۰ سوره حجر)" name=" اَصْحابُ الْحِجْرِ (آیه ۸۰ سوره حجر)" title=" اَصْحابُ الْحِجْرِ (آیه ۸۰ سوره حجر)" >۲.
۵ - اَصْحابُ الْحِجْرِ (آیه ۸۰ سوره حجر) حِجْراً مَحْجُوراً (آیه ۲۲ سوره فرقان)" name=" حِجْراً مَحْجُوراً (آیه ۲۲ سوره فرقان)" title=" حِجْراً مَحْجُوراً (آیه ۲۲ سوره فرقان)" >۲.
۶ - حِجْراً مَحْجُوراً (آیه ۲۲ سوره فرقان) حِجْراً مَحْجُورا (آیه ۵۳ سوره فرقان)" name=" حِجْراً مَحْجُورا (آیه ۵۳ سوره فرقان)" title=" حِجْراً مَحْجُورا (آیه ۵۳ سوره فرقان)" >۲.
۷ - حِجْراً مَحْجُورا (آیه ۵۳ سوره فرقان)
۳ - معنای دیگر ۴ - پانویس ۵ - منبع حَجْر و حِجْر " name="_معنای حَجْر و حِجْر ">۱ - معنای حَجْر و حِجْر [ حَجْر _و_ حِجْر " title="ویرایش">ویرایش ] حَجْر و حِجْر حَجْر و تحجیر آن است که بر اطراف محلی سنگ بچینند و محل تحجیر شده را حِجْر گویند. وجه تسمیه حجر کعبه (حجر اسماعیل) از آن جهت است.
منبع: قاموس قرآن، ج۲، ص۱۰۸ · تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۱۲۷
حَجْر (مفرداتقرآن): کاربردها
به مواردی از حَجْر و حِجْر که در قرآن به کار رفته است، اشاره میشود: الْحِجْر (آیه ۸۰ سوره حجر)" name="_ الْحِجْر (آیه ۸۰ سوره حجر)" title=" الْحِجْر (آیه ۸۰ سوره حجر)" >۲.
۱ - الْحِجْر (آیه ۸۰ سوره حجر) ( کَذَّبَ اَصْحابُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِینَ ) (و «اصحاب حجر» ( قوم ثمود ) پیامبران را تکذیب کردند.) بدین اعتبار حِجْر را منع معنی کردهاند زیرا که در آن یکنوع سنگینی هست. علی هذا عقل را حِجْر گفتهاند که شخص را از خواستههای نفس منع میکند. گویند: فلانی در حجر فلان کس است یعنی در منع اوست و او را از تصرّف در مال و سایر احوالش منع میکند حُجُورِکُم (آیه ۲۳ سوره نساء)" name="_ حُجُورِکُم (آیه ۲۳ سوره نساء)" title=" حُجُورِکُم (آیه ۲۳ سوره نساء)" >۲.
۴ - حُجُورِکُم (آیه ۲۳ سوره نساء) ( وَ رَبائِبُکُمُ اللَّاتِی فِی حُجُورِکُمْ ) «و نادختریهایتان که در حجر و ضمان و تربیت شما هستند.» جمع آن حجور است. اَصْحابُ الْحِجْرِ (آیه ۸۰ سوره حجر)" name="_ اَصْحابُ الْحِجْرِ (آیه ۸۰ سوره حجر)" title=" اَصْحابُ الْحِجْرِ (آیه ۸۰ سوره حجر)" >۲.
۵ - اَصْحابُ الْحِجْرِ (آیه ۸۰ سوره حجر) ( کَذَّبَ اَصْحابُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِینَ ) (و «اصحاب حجر» (قوم ثمود) پیامبران را تکذیب کردند.) اصحاب حجر همان قوم ثمود، قوم صالح هستند. مردم روز قیامت چون ملائکه را دیدند به گمان اینکه این کلمه به نفعشان است، در برابر ملائکه آن را میگویند. نگارنده: احتمال قوی میدهم که مراد از آن اظهار یاس از جانب کفّار است یعنی روزی ملائکه را میبینند در آن روز بر گناهکاران بشارتی نیست و گویند: رحمت خدا بر ما حرام حتمی شد و ما از آن محروم گشتیم مثل: ( سَواءٌ عَلَیْنا اَجَزِعْنا اَمْ صَبَرْنا ما لَنا مِنْ مَحِیصٍ ) مؤید این سخن آن است که نظیر این جمله در بیان حائل میان دو دریا که امیدی به رفع آن نیست آمده است. حِجْراً مَحْجُورا (آیه ۵۳ سوره فرقان)" name="_ حِجْراً مَحْجُورا (آیه ۵۳ سوره فرقان)" title=" حِجْراً مَحْجُورا (آیه ۵۳ سوره فرقان)" >۲.
۷ - حِجْراً مَحْجُورا (آیه ۵۳ سوره فرقان) ( وَ هُوَ الَّذِی مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ هذا عَذْبٌ فُراتٌ وَ هذا مِلْحٌ اُجاجٌ وَ جَعَلَ بَیْنَهُما بَرْزَخاً وَ حِجْراً مَحْجُوراً ) (او کسى است که دو دریا را در کنار هم قرارداد؛ این گوارا و شیرین و آن شور و تلخ و در میان آنها برزخى قرار داد تا با هم مخلوط نشوند گویى هر یک به دیگرى مىگوید: دور باش و نزدیک نیا!) یعنی برزخی و حایلی و معنی اکید. محجور صفت حجر است و آن را تاکید میکند و آنچه احتمال ما را تقویت و سخن خلیل را تضعیف میکند آن است که آن سخن مخصوص اهل جاهلیت بود و آیه شامل حال مطلق گناهکاران از عرب و غیر عرب م. ب..
منبع: ترجمه قرآن، ص۲۶۶ · مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۳، ص۲۵۸ · معجم مقائیس اللغة، ج۲، ص۱۳۸ · تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲۰، ص۴۶۹ · تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۷، ص۴۹۸ · تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۴، ص۴۲۰ · المفردات، ط دارالقلم، ص۲۲۱ · تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۱۲۷ · ترجمه قرآن، ص۳۶۲ · المفردات، ط دارالقلم، ص۲۲۰ · ترجمه قرآن، ص۳۶۴
حَجْر (مفرداتقرآن): معنای دیگر
حَجْر و تحجیر آن است که بر اطراف محلی سنگ بچینند که هم ریشه با حَجَر است و از این جهت حجر اسماعیل به این نام مشهور شده است. اصحاب حجر نیز به این اسم، نامیده شدند زیرا خانههایشان محصور از سنگها بوده است.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
