نکتهٔ فقهی: شرایط تعیین امین برای اداره اموال غایب (غایب مفقودالاثر (حقوق))

غایب مفقودالاثر ، از اصطلاحات علم حقوق بوده و به معنای کسی است که از غیبت او مدت نسبتا زیادی گذشته و از او به‌ هیچ‌وجه خبری نباشد. برای امور مالی غایب قانونگذار چهار مرحله پیش‌بینی شده است که عبارتند از: • حفظ اموال غایب قبل از تعیین امین ؛ • نصب امین برای اداره اموال غایب؛ • دادن اموال به تصرف موقت ورثه و حکم موت فرضی غایب و دادن اموال به تصرف قطعی ورثه. قانونگذار در مورد امور غیرمالی غایب تنها به طلاق زن او اشاره نموده است. طبق قانون هرگاه شخصی چهار سال تمام غایب مفقودالاثر باشد زن او می‌تواند تقاضای طلاق کند.

غایب مفقودالاثر دارای وضع حقوقی خاصی است و حقوق و تکالیفی برای او در قانون مقرر شده است. این حقوق و تکالیف تحت دو عنوان امور مالی و غیرمالی بررسی می‌شود. منبع: قانون مدنی، ماده ۱۰۱۱

برای امور مالی غایب، قانونگذار چهار مرحله را پیش‌بینی نموده است: ۲. ۱ - حفظ اموال غایب قبل از تعیین امین بعد از این‌که مفقودالاثر بودن غایب محرز شد، برای حفظ و اداره اموالش، امینی به وسیله دادگاه تعیین خواهد شد. قبل از تعیین امین، قانونگذار حفظ و نظارت اموال غایب را بر عهده دادستان قرار داده است. ماده ۱۱۳ قانون امور حسبی در این خصوص می‌گوید: «حفظ و نظارت اموال در مواردی که محتاج به تعیین امین است مادام که امین معین نشده به عهده دادستانی است که اموال در حوزه او یافت می‌شود.» بنابراین دادستان یا نماینده او باید اقدامات لازم برای حفظ اموال غایب را به عمل آورد، مثلا آن‌ها را مهر و موم کند، اموال ضایع شدنی را بفروشد و طلب غایب را وصول نماید. هرگاه غایب مفقودالاثر در خارج از ایران اموالی داشته باشد، حفظ و نظارت اموال مزبور تا تعیین امین به عهده مامورین کنسولی خواهد بود و وظایف و اختیارات آنان همان است که برای دادستان‌ها مقرر شده است. ۲. ۲ - نصب امین برای اداره اموال غایب قانونگذار برای جلوگیری از حیف و میل اموال غایب، تعیین شخص مورد اعتمادی را به عنوان امین پیش‌بینی نموده است. کسی که در زمان غیبت غایب عملا متصدی امور او بوده است در تعیین امین برای غایب بر دیگران مقدم خواهد بود. به علاوه در تعیین امین، وراث غایب بر دیگران مقدم هستند مشروط بر این‌که حاضر به دادن ضامن یا تضمین دیگر مطابق نظر دادگاه باشند. ماده ۱۲۶ قانون امور حسبی به دادگاه صلاحیت‌دار برای نصب امین و ماده ۱۱۴ این قانون به غایب مفقودالاثری که در خارج از ایران اموالی دارد اشاره کرده است. دادگاه صلاحیت‌دار برای نصب امین و سایر امور راجع‌به غایب مفقودالاثر اصولا دادگاه عمومی محلی است که آخرین اقامتگاه غایب در آن محل بوده است. هرگاه غایب مفقودالاثر در خارج از ایران اموالی داشته باشد، مامورین کنسولی ایران حق دارند برای اداره اموالی که در حوزه ماموریت آن‌ها است موقتا نصب امین نمایند و باید تا ده روز پس از نصب امین مدارک عمل خود را به‌ وسیله وزارت امور خارجه به وزارت دادگستری بفرستند. نصب امین یاد شده وقتی قطعی خواهد شد که دادگاه شهرستان تهران تصمیم مامور کنسولی را تنفیذ کند. ۲.۲. ۲ - وظایف و اختیارات امین امین مکلف به حفظ و اداره اموال غایب است و باید مصلحت غایب را رعایت کند و از حیف و میل اموال و اعمالی که مضر به حال او است، بپرهیزد. برخی از وظایف و اختیارات امین در مواد ۱۴۱ و ۱۴۲ و ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون امور حسبی مورد اشاره قرار گرفته است. ۲.۲.۲. ۱ - مواد ۱۴۱، ۱۴۲، ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون امور حسبی هرگاه در اموال غایب مال ضایع شدنی باشد امین آن را فروخته و از نتیجه فروش، با رعایت مصلحت غایب، مالی خریداری یا اقدام دیگری که به صرفه غایب باشد می‌نماید. امین می‌تواند با اجازه دادستان اموال منقول غایب را که مورد احتیاج نیست فروخته و از پول آن مال دیگری که موافق مصلحت غایب باشد خریداری و یا اقدام دیگری که به صرفه غایب باشد انجام دهد. امین باید نفقه اشخاص واجب النفقه و دیون غایب را از وجوه نقد یا منافع اموال او بدهد و در صورتی که وجوه نقد و منافع اموال او کافی نباشد، از اموال منقول او فروخته خواهد شد و اگر اموال منقول هم کافی نباشد، از اموال غیرمنقول فروخته می‌شود. فروش یا رهن اموال غیرمنقول مجاز نیست، مگر در موردی که برای پرداخت نفقه اشخاص واجب‌النفقه یا دیون او لازم باشد. هرگاه اموال غایب درآمدی نداشته باشد، ب. ت. ب. این که اصل آن است که به عمل انسان اجرت تعلق می‌گیرد، می‌توان گفت حق‌الزحمه امین از اصل مال غایب قابل پرداخت است. «هزینه حفظ و اداره اموالی که برای آن امین معین شده است از اموال نامبرده برداشته خواهد شد.» «هزینه حفظ و اداره اموال محجور و هزینه‌ای که برای رسیدگی به امور محجور و انجام وظایف قیمومت لازم می‌شود از اموال محجور تادیه می‌شود.» ۲. ۳ - دادن اموال به تصرف موقت ورثه دادن اموال به تصرف موقت ورثه از جمله امور مالی غایب است. از آن‌جا که پس از گذشت دو سال از تاریخ آخرین خبر از غایب، احتمال زنده بودن او کمتر است قانونگذار منافع وراث را در نظر گرفته و به آن‌ها حق داده است از دادگاه تقاضا نمایند که اموال غایب به تصرف موقت آنان داده شود. برای ورثه نیز مانند امین، دادگاه می‌تواند حق‌الزحمه مناسبی از درآمد اموال غایب معین کند و حتی در صورتی که اموال غایب درآمدی نداشته باشد، پرداخت حق‌الزحمه از اصل اموال مجاز است. • وقتی که یک نفر به‌ عنوانی از عناوین جزء قشون مسلح بوده و در زمان جنگ مفقود و سه سال تمام از تاریخ انعقاد صلح بگذرد بدون این‌که خبری از او برسد هرگاه جنگ منتهی به انعقاد صلح نشده باشد مدت مزبور پنج سال از تاریخ ختم جنگ محسوب می‌شود؛ • وقتی که یک نفر حین سفری بحری در کشتی بوده که آن کشتی در آن مسافرت تلف شده است سه سال تمام از تاریخ تلف شدن کشتی گذشته باشد بدون این‌که از آن مسافر خبری برسد. • برای مسافرت در بحر عمان ، اقیانوس هند ، بحر احمر ، بحر سفید ( مدیترانه )، بحر سیاه و بحر آزوف دو سال؛ • برای مسافرت در سایر بحار سه سال. مدتی که طبق مواد فوق، در پایان آن، شخص غایب برابر قانون عادتا زنده فرض نمی‌شود و می‌توان تقاضای صدور حکم موت فرضی کرد حداقل سه سال و حداکثر ده سال از تاریخ آخرین خبر غایب است. این آگهی سه دفعه متوالی و هر کدام به فاصله یک ماه در یکی از جراید محل و یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار تهران منتشر خواهد شد. دادگاه وقتی می‌تواند حکم موت فرضی را صادر نماید که یک سال از تاریخ نشر آخرین آگهی گذشته و حیات غایب معلوم نشده باشد. هرگاه ورثه غایب از قبل درخواست کرده باشند که اموال غایب به تصرف موقت آن‌ها داده شود و طبق مقررات آگهی شده باشد، آگهی مجدد لازم نیست. ۲.۴. ۲ - حقوق ورثه بعد از صدور حکم موت فرضی غایب مفقودالاثر، اموال غایب به تصرف قطعی ورثه داده خواهد شد و از این پس ورثه مالک اموال مزبور شناخته خواهند شد و می‌توانند هر نوع تصرفی در آن بنمایند. پس از قطعیت حکم موت فرضی، تضمیناتی که از امین یا ورثه گرفته شده است مرتفع خواهد شد. بعد از قطعیت حکم موت فرضی، تامیناتی که از امین یا ورثه گرفته شده است مرتفع می‌شود. منبع: اشخاص و اموال، ج۱، ص۳۲، تهران، نشر میزان، ۱۳۸۳، چاپ چهارم · قانون امور حسبی، ماده ۱۱۳ · قانون امور حسبی، ماده ۱۱۵ · قانون مدنی، ماده ۱۰۱۲ · قانون مدنی، ماده ۱۰۱۳ · قانون امور حسبی، ماده ۱۳۲ · قانون مدنی، ماده ۱۰۱۴ · قانون امور حسبی، ماده ۱۲۶ · قانون امور حسبی، ماده ۱۱۴ · قانون مدنی، مواد ۱۰۱۵ · قانون امور حسبی، ماده ۱۴۱ · قانون امور حسبی، ماده ۱۴۲ · قانون امور حسبی، ماده ۱۴۷ · قانون امور حسبی، ماده ۱۴۸ · قانون مدنی، ماده ۱۰۲۸ · قانون امور حسبی، ماده ۱۵۰ · مستفاد از قانون امور حسبی، مواد ۱۲۵ و ۹۵ · قانون امور حسبی، ماده ۱۲۵ · قانون امور حسبی، ماده ۹۵ · حقوق مدنی، ج۴، ص۲۳۶ و ۲۳۷، تهران، انتشارات اسلامیه، ۱۳۴۲، چاپ دوم · قانون مدنی، ماده ۱۰۲۳ · قانون مدنی، ماده ۱۰۲۶ · قانون مدنی، ماده ۱۰۱۹ · قانون مدنی، ماده ۱۰۲۰ · قانون مدنی، ماده ۱۰۲۱ · قانون مدنی، ماده ۱۰۲۲ · قانون امور حسبی، ماده ۱۶۰

البته منظور از عوض اعم از عوض مستقیم و غیر مستقیم است. بنابراین اگر اموال غایب را فروخته و با پول آن مال دیگری خریده باشند آن مال عوض به حساب می‌آید و قابل استرداد خواهد بود، اما اگر اموالی را فروخته و پول آن‌را خرج کرده‌اند، در قبال مالک مسئول نیستند، زیرا به‌ موجب قانون و با صدور حکم موت فرضی مالک آن مال شده بودند. با بازگشت غایب دیگر علتی برای بقاء حکم موت فرضی نیست و هر ذی‌نفع و از جمله خود شخص که دیگر غایب نیست، حق درخواست الغای حکم موت فرضی را از دادگاهی که حکم مزبور را صادر نموده، دارد. منبع: اشخاص و اموال، ص۴۰ · حقوق مدنی، ج۷، ص۲۴۳، تهران، انتشارات پایدار، ۱۳۸۵، چاپ اول

قانونگذار در مورد امور غیرمالی غایب تنها به طلاق زن او اشاره نموده است. در این صورت دادگاه اقدام به نشر سه نوبت آگهی هر کدام به فاصله یک ماه در یکی از جراید محل و یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار تهران خواهد کرد و پس از گذشت یک سال از تاریخ آخرین آگهی، درصورتی که خبری از غایب نرسیده باشد، حکم به طلاق خواهد نمود و زن پس از وقوع طلاق و نگه‌داشتن عده وفات می‌تواند مجددا ازدواج نماید. در مواردی که عسر و حرج و مشقت تحمل ناپذیری زندگی یا شرافت زن را تهدید می‌کند، رویه قضایی طلاق زن پیش از چهار سال را پذیرفته است. اگر شخص غایب پس از وقوع طلاق و گذشتن مدت عده پیدا شود، حقی نسبت به زن سابق خود نخواهد داشت اما اگر قبل از انقضاء مدت عده پیدا شود، نسبت به طلاق حق رجوع خواهد داشت، یعنی می‌تواند با اظهار اراده خود مبنی بر ادامه ازدواج اثر طلاق را از بین ببرد. منبع: قانون مدنی، ماده ۱۰۲۹ · مبسوط در ترمینولوژی حقوق، ج۴، ص۲۷۱۳، ش۱۰۱۳۰، تهران، کتابخانه گنج دانش، ۱۳۷۸، چاپ اول · قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی، ص۶۲۴، تهران، نشر میزان، ۱۳۸۷، چاپ هفدهم

خواهشمندیم حکم شرعی این مساله را بیان بفرمایید. بسمه تعالی، تا فوت نامبرده محرز نشود، ورثه حق ندارند در اموال او تصرف کنند، اموال او باید زیر نظر حاکم شرع یا نماینده مجاز او حفظ شود. ارثی که از پدر باقی‌مانده بود، وراث در بین خودشان تقسیم کرده‌اند و سهمی برای شخص مفقودالاثر نگذاشته‌اند. آیا از نظر اسلام او سهمی دارد یا خیر؟ و اگر سهمی داشته باشد، جهت نگهداری، باید در تصرف چه کسی باشد؟ و این آقایی که مفقودالاثر است، بعد از پدر، مادر، و برادر و خواهر پدر و مادری، و یک برادر و یک خواهر پدری دارد، تکلیف این‌ها چیست؟ لطف نمایند تکلیفی برایشان معلوم فرمایند. بسمه تعالی، تا به وجه شرعی ، فوت شخص مفقودالاثر محرز نشود، تصرف در اموال او جایز نیست و تقسیم مال مشترک در حصه شخص غایب، موکول به نظر حاکم شرع است. ۵. ۳ - توارث اقارب مفقودالاثر زید چند اولاد دارد: یکی از اولاد زید به نام عمرو در حال حیات زید مفقودالخبر شد، بعد از چند سال زید فوت شد، بعد از فوت زید هم تا مدت زیادی مثلا هشت سال یا بیشتر، خبری از حیات و ممات عمرو نشد، افواه مردم هم بر این شد که عمرو فوت کرده و این افواه در حال حیات زید و بعد از فوت زید بوده و بر طبق موازین شرعیه بر موت عمرو دلالت ندارد، فقط این مطلب هست که عمرو از زمان حیات زید تا بعد از موت زید مفقودالخبر است. در این صورت، آیا عمرو مفقودالخبر از زید ارث می‌برد یا خیر؟ حکم اللَّه را بیان فرمایید. بسمه تعالی، اگر یقین به موت او نباشد، باید ارث او را کنار بگذارند. ۵. ۴ - ارث اسیر یک نفر پسر و یک نفر دختر مدت چهل سال یا بیشتر به اسارت برده شده‌اند و این دو نفر در آن‌موقع یک عمو، سه عمه و یک جده پدری، که پس از یک سال، جده فوت کرده، و سه نفر دایی و اموال منقول و غیرمنقول دارا بوده و تا کنون دارایی آن‌ها به اختیار عمو بوده و پس از فوت عمو، پسر او تصرف و تملک نموده، تکلیف شرعی این اموال را کتبا مرقوم فرمایند، چون نام‌بردگان تا کنون فاقدالاثر می‌باشند و از حیات و ممات آن‌ها اثری نیست. اجرکم علی اللَّه‌. بسمه تعالی، تا یقین به مردن آن‌ها پیدا نشده اموال آن‌ها محکوم به ملکیت برای خود آن‌ها است و باید برای آن‌ها حفظ کنند و تصدی آن با حاکم شرع است و اگر یقین به مردن آن‌ها پیدا کنند اموال، متعلّق به ورثه حال مردن آن‌ها است، علی ما فرض اللَّه. ۵. ۵ - مفقود شدن مجنون جوانی مجنون در سن ۲۵ سالگی، در تاریخ ۱/ ۲/ ۱۳۵۵ شمسی مفقودالاثر شده و در آن وقت دارای پدر و مادر و زن بوده و فرزندی نداشته و پدرش در حدود سه ماه بعد از فقدان پسر، یعنی در تاریخ ۱۲/ ۵/ ۱۳۵۵ شمسی فوت کرده است و آن جوان، تا به حال پیدا نشده و مفقودالاثر است. لطفاً بفرمایید: • از چه زمانی فقدان آن جوان مجنون، در حکم فوت او است؟ • آیا پدرش که حدود سه ماه بعد از فقدان پسر فوت نموده، وارث پسر مجنونش می‌شود یا پسر مجنون وارث پدر می‌گردد؟ بسمه تعالی، تا یقین به مردن او پیدا نکرده‌اند، حکم به زنده بودن او می‌شود و در فرض سؤال، پدر، وارث پسر نیست مگر این‌که یقین کنند پسر، قبل از پدر فوت کرده است، بلکه پسر از پدر ارث می‌برد. بسمه تعالی، تا یقین به فوت او نباشد، باید برای او حفظ شود و اگر فوت او معلوم است و وارثی ب. غ. از امام ندارد، ترکه او مربوط به حاکم شرع است. منبع: موسوعة الامام الخمینی، ج۴۰، استفتائات امام خمینی، ج‌۹، ص۵۹۸، سؤال ۱۱۲۱۲، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۳۴ ه. ق · موسوعة الامام الخمینی، ج۴۰، استفتائات امام خمینی، ج‌۹، ص۵۹۹، سؤال ۱۱۲۱۳، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۳۴ ه. ق · موسوعة الامام الخمینی، ج۴۰، استفتائات امام خمینی، ج‌۹، ص۶۰۰، سؤال ۱۱۲۱۴، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۳۴ ه. ق · موسوعة الامام الخمینی، ج۴۰، استفتائات امام خمینی، ج‌۹، ص۶۰۱، سؤال ۱۱۲۱۵، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۳۴ ه. ق · موسوعة الامام الخمینی، ج۴۰، استفتائات امام خمینی، ج‌۹، ص۶۰۱، سؤال ۱۱۲۱۶، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۳۴ ه. ق · موسوعة الامام الخمینی، ج۴۰، استفتائات امام خمینی، ج‌۹، ص۶۰۲، سؤال ۱۱۲۱۷، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۳۴ ه. ق

برای امور مالی غایب قانونگذار چهار مرحله پیش‌بینی شده است که عبارتند از: • حفظ اموال غایب قبل از تعیین امین ؛ • نصب امین برای اداره اموال غایب؛ • دادن اموال به تصرف موقت ورثه و حکم موت فرضی غایب و دادن اموال به تصرف قطعی ورثه. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قانونگذار برای امور مالی غایب مفقودالاثر چهار مرحله شامل حفظ اموال قبل از تعیین امین، نصب امین، دادن اموال به تصرف موقت ورثه، و حکم موت فرضی و دادن اموال به تصرف قطعی ورثه را پیش‌بینی کرده است. شاخه: مدنی

حفظ و نظارت اموال در مواردی که محتاج به تعیین امین است مادام که امین معین نشده به عهده دادستانی است که اموال در حوزه او یافت می‌شود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قبل از تعیین امین برای غایب مفقودالاثر، حفظ و نظارت اموال او بر عهده دادستان محلی است که اموال در حوزه او یافت می‌شود. شاخه: آیین دادرسی · ارتباط با قانون: قانون امور حسبی، ماده ۱۱۳

اگر غایب مفقودالاثر برای اداره اموال خود تکلیفی معین نکرده باشد و کسی هم نباشدکه قانونا حق تصدی امور او را داشته باشد، محکمه برای اداره اموال او یک نفر امین معین می‌کند و تقاضای تعیین امین فقط از طرف مدعی‌العموم و اشخاص ذی‌نفع در این امر قبول می‌شود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر غایب مفقودالاثر برای اداره اموال خود تکلیفی معین نکرده باشد و کسی هم نباشد که قانوناً حق تصدی امور او را داشته باشد، دادگاه برای اداره اموال او یک نفر امین معین می‌کند. شاخه: مدنی · ارتباط با قانون: قانون مدنی، ماده ۱۰۱۲

قانونگذار به دادگاه اختیار داده که از امینی که تعیین می‌کند ضامن بگیرد یا تضمینات دیگری اخذ نماید تا هرگاه امین در حفظ اموال غایب تقصیر کند یا اموال او را حیف و میل نماید، جبران خسارت وارده ممکن باشد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): دادگاه می‌تواند از امینی که برای اداره اموال غایب تعیین می‌کند، ضامن بگیرد یا تضمینات دیگری اخذ نماید تا جبران خسارت احتمالی ممکن باشد. شاخه: مدنی · ارتباط با قانون: قانون مدنی، ماده ۱۰۱۳

کسی که در زمان غیبت غایب عملا متصدی امور او بوده است در تعیین امین برای غایب بر دیگران مقدم خواهد بود. به علاوه در تعیین امین، وراث غایب بر دیگران مقدم هستند مشروط بر این‌که حاضر به دادن ضامن یا تضمین دیگر مطابق نظر دادگاه باشند. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): کسی که در زمان غیبت غایب عملاً متصدی امور او بوده است، در تعیین امین بر دیگران مقدم است و وراث غایب نیز در صورت ارائه ضامن یا تضمین، بر دیگران اولویت دارند. شاخه: مدنی · ارتباط با قانون: قانون امور حسبی، ماده ۱۳۲؛ قانون مدنی، ماده ۱۰۱۴

دادگاه صلاحیت‌دار برای نصب امین و سایر امور راجع‌به غایب مفقودالاثر اصولا دادگاه عمومی محلی است که آخرین اقامتگاه غایب در آن محل بوده است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): دادگاه صلاحیت‌دار برای نصب امین و سایر امور مربوط به غایب مفقودالاثر، اصولاً دادگاه عمومی محلی است که آخرین اقامتگاه غایب در آنجا بوده است. شاخه: آیین دادرسی · ارتباط با قانون: قانون امور حسبی، ماده ۱۲۶

امین مکلف به حفظ و اداره اموال غایب است و باید مصلحت غایب را رعایت کند و از حیف و میل اموال و اعمالی که مضر به حال او است، بپرهیزد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): امین مکلف به حفظ و اداره اموال غایب است و باید مصلحت او را رعایت کند و از اعمالی که مضر به حال او است، بپرهیزد. شاخه: مدنی

طبق قانون هرگاه شخصی چهار سال تمام غایب مفقودالاثر باشد زن او می‌تواند تقاضای طلاق کند. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر شخصی چهار سال تمام غایب مفقودالاثر باشد، زن او می‌تواند تقاضای طلاق کند. شاخه: خانواده

بر اساس ماده ۱۰۱۱ قانون مدنی غایب مفقودالاثر کسی است که از غیبت او مدت نسبتا زیادی گذشته باشد و از او به هیچ‌وجه خبری به دست نیاید. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): غایب مفقودالاثر کسی است که از غیبت او مدت نسبتاً زیادی گذشته باشد و از او به هیچ‌وجه خبری به دست نیاید. شاخه: مدنی · ارتباط با قانون: قانون مدنی، ماده ۱۰۱۱

برای امور مالی غایب قانونگذار چهار مرحله پیش‌بینی شده است که عبارتند از: • حفظ اموال غایب قبل از تعیین امین ؛ • نصب امین برای اداره اموال غایب؛ • دادن اموال به تصرف موقت ورثه و حکم موت فرضی غایب و دادن اموال به تصرف قطعی ورثه. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قانونگذار برای امور مالی غایب مفقودالاثر چهار مرحله شامل حفظ اموال قبل از تعیین امین، نصب امین، تصرف موقت ورثه و حکم موت فرضی را پیش‌بینی کرده است. شاخه: مدنی

حفظ و نظارت اموال در مواردی که محتاج به تعیین امین است مادام که امین معین نشده به عهده دادستانی است که اموال در حوزه او یافت می‌شود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قبل از تعیین امین برای غایب مفقودالاثر، حفظ و نظارت اموال او بر عهده دادستانی است که اموال در حوزه او یافت می‌شود. شاخه: مدنی · ارتباط با قانون: قانون امور حسبی، ماده ۱۱۳

هرگاه غایب مفقودالاثر در خارج از ایران اموالی داشته باشد، حفظ و نظارت اموال مزبور تا تعیین امین به عهده مامورین کنسولی خواهد بود و وظایف و اختیارات آنان همان است که برای دادستان‌ها مقرر شده است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): هرگاه غایب مفقودالاثر در خارج از ایران اموالی داشته باشد، حفظ و نظارت اموال مزبور تا تعیین امین به عهده مامورین کنسولی خواهد بود. شاخه: مدنی · ارتباط با قانون: قانون امور حسبی، ماده ۱۱۵

قانونگذار به دادگاه اختیار داده که از امینی که تعیین می‌کند ضامن بگیرد یا تضمینات دیگری اخذ نماید — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قانونگذار به دادگاه اختیار داده که از امینی که تعیین می‌کند ضامن بگیرد یا تضمینات دیگری اخذ نماید تا جبران خسارت احتمالی ممکن باشد. شاخه: مدنی · ارتباط با قانون: قانون مدنی، ماده ۱۰۱۳

دادگاه صلاحیت‌دار برای نصب امین و سایر امور راجع‌به غایب مفقودالاثر اصولا دادگاه عمومی محلی است که آخرین اقامتگاه غایب در آن محل بوده است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): دادگاه صلاحیت‌دار برای نصب امین و سایر امور راجع‌به غایب مفقودالاثر اصولا دادگاه عمومی محلی است که آخرین اقامتگاه غایب در آن محل بوده است. شاخه: آیین دادرسی · ارتباط با قانون: قانون امور حسبی، ماده ۱۲۶

طبق قانون هرگاه شخصی چهار سال تمام غایب مفقودالاثر باشد زن او می‌تواند تقاضای طلاق کند. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر شخصی چهار سال تمام غایب مفقودالاثر باشد، زن او می‌تواند تقاضای طلاق کند. شاخه: خانواده