دکترین
نکتهٔ فقهی: عدم صدق عنوان محارب بر اخذ مال بدون اشهار سلاح
اگر مال را بدون محاربه بردارد، حکم محاربه بر او جاری نمیشود، مانند اینکه مال را بردارد و فرار کند، یا بهزور و بدون کشیدن سلاح، بگیرد... که در اینها حدّ محارب و همچنین حدّ سارق، جاری نمیشود؛ لیکن طبق نظر حاکم باید تعزیر شود.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر مالی بدون محاربه و اشهار سلاح برداشته شود، حکم محاربه بر آن جاری نمیشود، بلکه تعزیر طبق نظر حاکم اعمال میگردد.
شاخه: کیفری
بخشهای دیگرِ همین مبحث 10
نکتهٔ فقهی: حرمت اشهار سلاح برای ترساندن مردم
اشهار سلاح برای ترساندن مردم، حرام و اشهار کننده، محارب است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اشهار سلاح به قصد ترساندن مردم حرام است و اشهار کننده محارب محسوب میشود.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: مسئولیت دیه در صورت مرگ ناشی از اشهار سلاح
اگر کسی بر روی دیگری سلاح برکشد، در صورتی که این عمل موجب رعب و در نهایت، مرگ وی شود، ضامن دیۀ او است
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر اشهار سلاح موجب ترس و در نهایت مرگ فرد شود، اشهار کننده ضامن دیه است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: وجوب اشهار شهود ناحق و عدم قبول شهادت آنها
واجب است که شهود ناحق در شهر یا قبیلهشان مشهور شوند تا از شهادت آنها اجتناب شود و غیر آنان از شهادت بر خلاف واقع خودداری نمایند. و حاکم به آنچه که صلاح میداند، آنها را تعزیر نماید. و شهادتشان قبول نمیشود الّا ان یتوبوا ویصلحوا وتظهر العدالة منهم
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): شهود ناحق باید در شهر یا قبیلهشان مشهور شوند تا از شهادتشان اجتناب شود و حاکم آنها را تعزیر کند. شهادت آنها پذیرفته نمیشود مگر اینکه توبه کرده و عدالتشان آشکار شود.
شاخه: ادلهٔ اثبات
اشهار
آشکار کردن را اشهار (تشهیر) گویند. از این عنوان در بابهای قضاء ، حدود و دیات بحث شده است.
اشهار: تفاوت معنای اشهار به تفاوت مضاف الیه
واژۀ اشهار بر حسب آنچه بدان اضافه میشود، مفهوم خاصی پیدا میکند. برای مثال، اشهار سلاح به مفهوم برکشیدن آن از نیام یا نشانه رفتن آن به سوی کسی است، و اشهار مجرم ، گرداندن او در خیابانها و معرّفی به مردم است.
اشهار: حکم اشهار سلاح
اشهار سلاح برای ترساندن مردم، حرام و اشهار کننده، محارب است.
منبع: جواهر الکلام، ج۴۱، ص۵۶۴
اشهار: مرگ فرد بر اثر اشهار سلاح اشهار کننده
اگر کسی بر روی دیگری سلاح برکشد، در صورتی که این عمل موجب رعب و در نهایت، مرگ وی شود، ضامن دیۀ او است، امّا اگر اشهار شونده بترسد و بگریزد و به هنگام فرار ، به جهت دیگری مانند برخورد با چیزی یا افتادن از بلندی بمیرد، در ثبوت دیه بر اشهار کننده اختلاف است.
منبع: جواهر الکلام، ج۴۳، ص۵۸
اشهار: اشهار شهادت دهنده به دروغ
شهادت دهندۀ به دروغ علاوه بر تعزیر به تازیانه ، در میان مردم نیز گردانده میشود.
منبع: جواهر الکلام، ج۴۱، ص۲۵۲
اشهار: اشهار قذف کننده، کلاهبردار و قوّاد
به تصریح برخی فقها، قذف کننده پس از اجرای حدّ ، همچنین کلاهبردار و نیز بنابر آنچه به مشهور نسبت داده شده است، قوّاد اشهار میشود.
منبع: جواهر الکلام، ج۴۱، ص۴۳۰ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۵۹۸ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۴۰۰
اشهار: نکته
لیکن طبق نظر حاکم باید تعزیر شود.
۲- در تحریرالوسیله در وجوب اشهار شهود ناحق آمده است: «یجب ان یشهّر شهود الزور فی بلدهم او حیّهم؛ لتجتنب شهادتهم ویرتدع غیرهم، ویعزّرهم الحاکم بما یراه، ولا تقبل شهادتهم الّا ان یتوبوا ویصلحوا وتظهر العدالة منهم، ولا یجری الحکم فیمن تبیّن غلطه او ردّت شهادته لمعارضة بیّنة اخری او ظهور فسق بغیر الزور.» واجب است که شهود ناحق در شهر یا قبیلهشان مشهور شوند تا از شهادت آنها اجتناب شود و غیر آنان از شهادت بر خلاف واقع خودداری نمایند. و حاکم به آنچه که صلاح میداند، آنها را تعزیر نماید. و شهادتشان قبول نمیشود مگر اینکه توبه کنند و صالح شوند و از آنها عدالت، آشکار شود. و این حکم در کسی که اشتباهش معلوم شود یا شهادتش بهخاطر تعارض با بیّنه دیگری یا ظهور فسقی - غیر از شهادت ناحق - رد گردد جاری نمیباشد.
۳- حد قذف هشتاد تازیانه است - خواه کسی که افترا زده مرد باشد یا زن - و به طور متوسط در شدت بهطوریکه به زدن در زنا نرسد، زده میشود و روی لباس عادیاش زده میشود و برهنه نمیشود و به تمام بدن او بهغیراز سروصورت و عورت زده میشود. و بنابر رای بعضی، قاذف در دید مردم گذاشته میشود تا از شهادتش اجتناب شود.»
۴- قوّاد ، هفتاد و پنج تازیانه - سهچهارم حدّ زانی - حدّ زده میشود و از آن بلد ب. غ. آن تبعید میشود. و احوط (استحبابی) آن است که تبعید در مرتبه دوم باشد. و بنابر قول مشهور ، سرش تراشیده میشود و اشهار و به دید مردم گذاشته میشود. و مسلمان و کافر و مرد و زن در آن مساوی است. البته در زن چیزی غیر از جلد نیست، بنابراین تراشیدن سر و همچنین تبعید و در مقابل چشم دیگران قرار دادن، بر زن نیست. و بعید نیست که مقدار تبعید به نظر حاکم باشد.
منبع: موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۲۸، کتاب الحدود، الفصل السادس فی حد المحارب، مسالة۱۲، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۴۸۶، کتاب الشهادات، القول فی اللواحق، مسالة۱۵، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ص۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۰۸، کتاب الحدود، الفصل الثالث فی حد القذف، القول فی الاحکام، مسالة۲، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۰۴، کتاب الحدود، الفصل الثانی فی اللواط و السحق و القیادة، مسالة۱۵، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
