نکتهٔ فقهی: عیب حادث در مدت خیار حیوان (خیار حیوان (فقه))

اگر حیوانی که فروخته‌ شده است در مدت خیار حیوان تلف شود از مال بایع است، پس معامله باطل می‌شود و چنانچه مشتری ثمن را به بایع تحویل داده باشد به وی مراجعه کرده و آن‌را پس می‌گیرد. و عیبی که بدون کوتاهی مشتری در سه روز که مدت خیار حیوان است در حیوان پیدا شود مانع استفاده مشتری از خیار حیوان و فسخ و رد نمی‌شود. اگر مشتری در مدت خیار در حیوان تصرفی نماید که نوعاً دلالت بر رضایت دارد و غالباً کاشف از رضایت او می‌کند، خیار او ساقط می‌شود، مثل نعل زدن چهارپا و بریدن سم و چیدن مو و رنگ کردن آن، بلکه و رنگ نمودن موی آن بدون چیدن، و غیر این‌ها، و مطلق تصرف چنین نیست، همچنین از تصرفات مبطل خیار حیوان نیست ایجاد کاری مثل سوارشدن بر آن، سوارشدنی کم‌اهمیت که به‌حساب نمی‌آید، و آب‌ و علف دادن به آن. منبع: موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۵۵۱، القول فی الخیارات، خیارالحیوان · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۵۵۲، القول فی الخیارات، خیارالحیوان، مسالة ۲ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۵۵۲، القول فی الخیارات، خیارالحیوان، مسالة ۳ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۵۵۱، القول فی الخیارات، خیارالحیوان، مسالة ۱

موضوع خیار حیوان، خرید و فروش هر موجود ذی روح ، و مدّت آن بنابر مشهور - بلکه بر آن ادعاى اجماع شده- سه روز و دو شب است. برخى قدما مدت آن را در کنیز مدت استبرا ى او دانسته‌اند. آغاز خیار حیوان، زمان عقد است. برخى قدما مبدأ آن را زمان جدا شدن دو طرف معامله از یکدیگر دانسته‌اند. منبع: جواهر الکلام ج ۲۳، ص ۲۳ · غنیة النزوع، ص ۲۱۹ · کتاب المکاسب ج ۵، ص ۹۲ · غنیة النزوع، ص ۲۲۰

خیار حیوان بنابر مشهور - بلکه بر آن ادعاى اجماع شده- به خریدار اختصاص دارد و فروشنده ، در صورتى که بهاى پرداختى، حیوان باشد از آن برخوردار نیست. منبع: جواهر الکلام ج ۲۳، ص ۲۴

اسباب سقوط : ۱. شرط سقوط آن در عقد . ۲. اسقاط آن پس از عقد . ۳. تصرف در حیوان یا نقل آن از ملک خود به عقد لازم همچون بیع یا غیر لازم همچون هبه و یا ب. غ. نقل، مانند آمیزش کردن با کنیز . ۴. سپرى شدن مدّت خیار. منبع: جواهر الکلام ج ۲۳، ص ۲۹- ۳۰

خیار حیوان اختیار فسخ معامله برای خریدار حیوان م. ب. . — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): خیار حیوان، اختیار فسخ معامله برای خریدار حیوان است که تا سه روز از زمان عقد ثابت است. شاخه: مدنی

موضوع خیار حیوان، خرید و فروش هر موجود ذی روح ، و مدّت آن بنابر مشهور - بلکه بر آن ادعاى اجماع شده- سه روز و دو شب است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): مدت خیار حیوان بنابر مشهور سه روز و دو شب است و آغاز آن زمان عقد است. شاخه: مدنی

اگر حیوانی که فروخته‌ شده است در مدت خیار حیوان تلف شود از مال بایع است، پس معامله باطل می‌شود و چنانچه مشتری ثمن را به بایع تحویل داده باشد به وی مراجعه کرده و آن‌را پس می‌گیرد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر حیوانی که فروخته شده است در مدت خیار حیوان تلف شود، از مال بایع است و معامله باطل می‌شود. شاخه: مدنی

اگر مشتری در مدت خیار در حیوان تصرفی نماید که نوعاً دلالت بر رضایت دارد و غالباً کاشف از رضایت او می‌کند، خیار او ساقط می‌شود، مثل نعل زدن چهارپا و بریدن سم و چیدن مو و رنگ کردن آن، بلکه و رنگ نمودن موی آن بدون چیدن، و غیر این‌ها، و مطلق تصرف چنین نیست، همچنین از تصرفات مبطل خیار حیوان نیست ایجاد کاری مثل سوارشدن بر آن، سوارشدنی کم‌اهمیت که به‌حساب نمی‌آید، و آب‌ و علف دادن به آن. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر مشتری در مدت خیار در حیوان تصرفی نماید که نوعاً دلالت بر رضایت دارد، خیار او ساقط می‌شود. شاخه: مدنی

خیار حیوان بنابر مشهور - بلکه بر آن ادعاى اجماع شده- به خریدار اختصاص دارد و فروشنده ، در صورتى که بهاى پرداختى، حیوان باشد از آن برخوردار نیست. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): خیار حیوان بنابر مشهور به خریدار اختصاص دارد و فروشنده از آن برخوردار نیست، مگر اینکه بهای پرداخت شده حیوان باشد. شاخه: مدنی

اسباب سقوط : ۱. شرط سقوط آن در عقد . ۲. اسقاط آن پس از عقد . ۳. تصرف در حیوان یا نقل آن از ملک خود به عقد لازم همچون بیع یا غیر لازم همچون هبه و یا ب. غ. نقل، مانند آمیزش کردن با کنیز . ۴. سپرى شدن مدّت خیار. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): خیار حیوان با شرط سقوط آن در عقد، اسقاط آن پس از عقد، تصرف در حیوان یا نقل آن از ملک خود، و سپری شدن مدت خیار ساقط می‌شود. شاخه: مدنی